Làm rõ tiêu chí, điều kiện áp dụng chính sách không truy cứu trách nhiệm hình sự
Sáng 17-8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang báo cáo tại phiên họp. Ảnh: CẨM HÀ
Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết dự thảo giữ nguyên 3 chương, 13 điều, nhưng đã sửa đổi 11/13 điều so với bản Chính phủ trình ban đầu.
Về điều kiện không truy cứu trách nhiệm hình sự, dự thảo bỏ quy định bắt buộc phải “khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện tội phạm” mới được xem xét áp dụng chính sách. Việc này giúp đảm bảo tính thống nhất với các chính sách xử lý tại các nghị quyết có liên quan của Quốc hội.
Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang báo cáo tại phiên họp. Ảnh: CẨM HÀ
Dự thảo cũng chuẩn hóa thuật ngữ và thẩm quyền, theo đó chỉ giao cơ quan điều tra chuyên trách áp dụng các chính sách hình sự trong nghị quyết, nhằm tránh tình trạng lạm dụng. Các quy định về giải thích từ ngữ và thời hạn tạm hoãn phiên tòa được chỉnh lý để phù hợp Bộ luật Tố tụng hình sự.
Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết dự thảo lấy kết quả khắc phục hậu quả làm căn cứ áp dụng chính sách hình sự. Với các vụ án đặc biệt nghiêm trọng, dự thảo đã có các quy định phòng ngừa hành vi tham nhũng, lãng phí hoặc bao che vi phạm thông qua cơ chế theo dõi của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực .
Theo Bộ trưởng, các quan điểm mới về chính sách hình sự trong dự thảo nghị quyết cũng đã được đưa vào dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi để trình Quốc hội xem xét.
Điều hành phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết dự thảo đã được chỉnh lý để làm rõ tiêu chí “vì lợi ích chung”, đồng thời bổ sung quy định cụ thể nhằm phòng, chống trục lợi chính sách; phân định các cơ chế xử lý trách nhiệm hình sự và hoàn thiện cơ chế tạm hoãn truy cứu theo hướng ưu tiên khắc phục hậu quả.
“Dự thảo đã thu hẹp và quy định rõ ràng hơn về thẩm quyền quyết định áp dụng các chính sách đặc thù, tránh việc hiểu sai hoặc áp dụng tùy tiện và khẳng định rõ chính sách mới sẽ không xét lại các bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật trước đó”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nói.
Các đại biểu dự họp. Ảnh: CẨM HÀ
Góp ý dự thảo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị có bản so sánh giữa dự thảo đã chỉnh lý và bản ban đầu để đại biểu dễ theo dõi; đồng thời cập nhật các nội dung phù hợp vào Bộ luật Hình sự khi sửa đổi.
Về điều kiện áp dụng, Chủ tịch Quốc hội lưu ý các tiêu chí như “vì lợi ích chung”, “đã áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng ngừa” vẫn khó thực hiện nếu thiếu hướng dẫn cụ thể.
“Đề nghị các cơ quan gồm Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Kiểm toán Nhà nước khẩn trương hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, đặc biệt lưu ý đến cơ chế phối hợp giữa các bên để nghị quyết sớm đi vào cuộc sống và đáp ứng mong đợi của doanh nghiệp”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.