Làm sâu sắc hơn quan hệ giữa hai Đảng cầm quyền, hai nước Việt Nam - Singapore

Chủ tịch HĐBT Võ Văn Kiệt tiếp Bộ trưởng cao cấp Lý Quang Diệu sang thăm Việt Nam, ngày 24/4/1992. Ảnh: Kim Hùng/TTXVN

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam-Singapore đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện hồi tháng 3/2025. Chuyến thăm nhằm làm sâu sắc hơn quan hệ giữa hai Đảng cầm quyền của hai nước, tạo nền tảng chính trị vững chắc, thúc đẩy hợp tác toàn diện trên các kênh Đảng, Nhà nước và nhân dân; góp phần đưa quan hệ hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả hơn.

Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam-Singapore được triển khai hiệu quả

Cùng là thành viên ASEAN nằm ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương phát triển năng động, với sự gần gũi về địa lý, tương đồng về văn hóa, chia sẻ nhiều lợi ích chung, cùng thích ứng với những thay đổi lớn lao của khu vực và thế giới, quan hệ Việt Nam-Singapore phát triển ngày càng mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả.

Ngược dòng thời gian, trong hành trình tìm đường cứu nước đầy gian khổ vào đầu thập niên 30 của thế kỷ XX, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hai lần tới Singapore, vào tháng 3/1930 và tháng 1/1933. Tại công viên Bảo tàng Văn minh châu Á hiện nay có bia tưởng niệm tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh - tượng đài đầu tiên trong chương trình tôn vinh "Những người bạn đến bờ biển chúng ta" của Singapore.

Ngay sau khi Hiệp định Paris về lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký tháng 1/1973, Singapore là một trong những quốc gia đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam), vào ngày 1/8/1973. Điều đặc biệt hơn nữa, Singapore cũng là một trong những nước ASEAN đầu tiên Việt Nam thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược cách đây 13 năm, vào tháng 9/2013. Singapore còn là quốc gia đầu tiên Việt Nam thiết lập quan hệ Đối tác Kinh tế số - Kinh tế xanh vào tháng 2/2023.

Tàu khu trục của Hải quân Singapore cập cảng Tiên Sa, tiến hành chuyến thăm thành phố Đà Nẵng trong 4 ngày (từ 26/4 đến 29/4/2018). Ảnh: Trần Lê Lâm/TTXVN

Trải qua hơn nửa thế kỷ, quan hệ Việt Nam-Singapore ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành một hình mẫu hợp tác thành công bậc nhất trong ASEAN và hiện đang bước vào giai đoạn phát triển sâu rộng hơn.  Điều này được thể hiện rõ qua tần suất các chuyến thăm cấp cao, các cấp và sự hiệu quả của các cơ chế hợp tác giữa hai nước. Chỉ trong vòng hơn một năm qua đã có 3 chuyến thăm cấp cao của lãnh đạo hai nước: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Singapore hai lần (vào tháng 3/2025 và tháng 5/2026); Thủ tướng Singapore Lawrence Wong thăm Việt Nam (vào tháng 3/2025). Các chuyến thăm liên tiếp này không chỉ cho thấy sự gắn bó, tin cậy chính trị cao giữa hai Đảng, hai nước, mà còn tạo nền tảng chính trị quan trọng, đan xen lợi ích sâu rộng, toàn diện và chiến lược trên các lĩnh vực hợp tác giữa hai nước.

Đáng chú ý, trong chuyến thăm chính thức Cộng hoà Singapore của Tổng Bí thư Tô Lâm (ngày 11 đến 13/3/2025), hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, tạo ra xung lực mới cho hợp tác mọi mặt giữa hai nước. Đây là bước phát triển có ý nghĩa quan trọng, phản ánh mức độ tin cậy chính trị cao, sự gắn bó lợi ích ngày càng sâu sắc và tầm nhìn chiến lược chung của hai nước trong bối cảnh mới.

Trong chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Singapore Lawrence Wong (ngày 25 và 26/3/2025), hai bên đã ký kết các văn kiện hợp tác giữa hai nước, trong đó có Ý định thư về Hợp tác xây dựng Chương trình Hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện và các thỏa thuận trong lĩnh vực thương mại điện gió, thanh toán xuyên biên giới sử dụng mã QR, phát triển số và đổi mới sáng tạo, giao lưu nhân dân... Hai bên nhất trí “6 hơn” trong quan hệ hợp tác, theo đó thúc đẩy tin cậy chính trị sâu sắc hơn, hợp tác quốc phòng và an ninh thực chất hơn, kết nối hai nền kinh tế hiệu quả hơn, giao lưu nhân dân gắn kết hơn, hợp tác khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo đột phá hơn và hợp tác khu vực quốc tế chặt chẽ hơn.

Tiếp đó, tháng 5/2026, trong chuyến thăm cấp Nhà nước đến Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, lãnh đạo hai nước đã nhất trí nâng tầm hợp tác chiến lược giữa hai nước tương xứng tầm vóc khuôn khổ quan hệ mới thông qua việc thiết lập cơ chế Đối thoại Chiến lược giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Hành động Nhân dân Singapore; nhất trí phát huy hơn nữa quan hệ Đối tác Kinh tế Xanh - Kinh tế số, đặc biệt trong triển khai dự án kết nối năng lượng sạch, trao đổi tín chỉ carbon; phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế; phát triển hệ thống khu công nghiệp Việt Nam-Singapore (VSIP) thế hệ mới gắn với chuyển giao công nghệ cao…

Ngoài các chuyến thăm cấp cao, hai bên cũng duy trì trao đổi đoàn cấp cao và các cơ chế đối thoại và hợp tác thường niên hiện có. Trong đó có việc duy trì hiệu quả cơ chế họp Hội nghị Bộ trưởng kết nối hai nền kinh tế, trên cơ sở Hiệp định khung kết nối hai nền kinh tế Việt Nam-Singapore để rà soát, tháo gỡ vướng mắc, đồng thời trao đổi các định hướng, giải pháp, kế hoạch hoạt động cụ thể nhằm tăng cường quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước.

Hai nước cũng hợp tác và phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế. Hai nước phối hợp lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương, trong đó có Liên hợp quốc; phối hợp chặt chẽ trong khối ASEAN nhằm không ngừng nâng cao vai trò và vị thế của hai nước trong ASEAN cũng như trên thế giới, góp phần giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc an ninh khu vực.

Hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư liên tục phát triển

Lô hàng module nặng 1.200 tấn, do Công ty TNHH Công nghiệp nặng Doosan Enerbility Việt Nam (Doosan Vina) tại Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi) chế tạo, lên tàu xuất khẩu sang Singapore. Ảnh: TTXVN phát

Là hai nền kinh tế mang tính bổ trợ lẫn nhau, Việt Nam và Singapore thúc đẩy thực thi các hiệp định thương mại mà hai bên cùng tham gia nhằm tăng cường hợp tác kinh tế song phương. Cùng là thành viên của Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), Việt Nam và Singapore khai thác hiệu quả những lợi ích mà các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mang lại.

Singapore hiện là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam cả trên lĩnh vực đầu tư, thương mại và kết nối, tích cực hỗ trợ Việt Nam trong đào tạo nguồn nhân lực. Singapore cũng là nước đi đầu về hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi như khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Kim ngạch thương mại hai nước tăng theo từng năm: năm 2024 đạt 10,3 tỷ USD; năm 2025 đạt hơn 10,69 tỷ USD; 5 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 6,6 tỷ USD.

Singapore hiện là nhà đầu tư lớn thứ hai tại Việt Nam với hơn 4.500 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký 97 tỷ USD (tính đến hết năm 2025). Các dự án của Singapore trải rộng trên nhiều lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo, hạ tầng, logistics, bất động sản, tài chính, công nghệ cao và dịch vụ hiện đại, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu kinh tế của Việt Nam.

Một góc Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP1). Ảnh: Chí Tưởng/TTXVN

Biểu tượng thành công tiêu biểu trong hợp tác song phương phải kể đến là hệ thống các khu công nghiệp Việt Nam-Singapore (VSIP). Từ khu VSIP đầu tiên được khởi động năm 1996, đến nay mạng lưới VSIP đã phát triển lên đến 26 khu tại nhiều địa phương trên cả nước. Các VSIP không chỉ là mô hình hợp tác kinh tế hiệu quả, mà còn trở thành biểu tượng của lòng tin, tầm nhìn dài hạn và sự gắn kết chiến lược giữa hai nước.

Một điểm nhấn quan trọng khác là hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi. Singapore là quốc gia đi đầu trong ASEAN về trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Trên nền tảng đó, hai nước đang đẩy mạnh hợp tác về kết nối công nghệ, năng lượng sạch, tài chính xanh, trung tâm dữ liệu và công nghệ bán dẫn…

Đối thoại Chiến lược Việt Nam - Singapore: Bước phát triển mới về chất trong quan hệ hai Đảng, hai nước

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa hai nước trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore, ngày 29/5/2026. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Song hành với quan hệ hai nước, hợp tác giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Hành động Nhân dân Singapore (PAP) cũng ngày càng thực chất. Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Hành động Nhân dân Singapore (PAP) thiết lập quan hệ vào tháng 10/1993 nhân chuyến thăm chính thức Singapore của Tổng Bí thư Đỗ Mười. Hợp tác giữa hai Đảng cầm quyền hai nước phát triển tích cực trong những năm qua, đặc biệt trong hợp tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trung cấp, cao cấp của Đảng Cộng sản Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ mục tiêu phát triển của mỗi nước. Thông qua Bộ Ngoại giao hai nước, Đảng ta và PAP đã ký kết và thực hiện 5 thỏa thuận hợp tác đào tạo cho các giai đoạn 2011-2013, 2013-2015, 2017-2019, 2021-2023 và 2024-2026.

Với sự hợp tác tốt đẹp toàn diện trên các kênh Đảng, Nhà nước và nhân dân, chuyến thăm chính thức Singapore, đồng chủ trì Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore lần thứ nhất giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Hành động Nhân dân Singapore của Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vào ngày 24 và 25/8/2026 có ý nghĩa quan trọng. Đây là lần đầu tiên một đồng chí Thường trực Ban Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam thăm chính thức Singapore. Đây cũng là cuộc họp đầu tiên của cơ chế Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore, vừa được lãnh đạo hai bên nhất trí thiết lập trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tháng 5/2026 vừa qua.

Đáng chú ý, Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore là cơ chế trao đổi đầu tiên mà Việt Nam thiết lập với một chính đảng không phải là Đảng Cộng sản cầm quyền. Việt Nam cũng là nước đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á, và là nước thứ hai thế giới (sau Trung Quốc) mà Singapore thiết lập cơ chế đối thoại giữa hai Đảng cầm quyền.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đến chào Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam trong chuyến thăm chính thức Cộng hòa Singapore, ngày 3/12/2024. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Bộ, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, những dấu mốc này phản ánh bước phát triển mới về chất trong quan hệ giữa hai Đảng cầm quyền, đồng thời tạo thêm nền tảng chính trị và động lực để đưa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam-Singapore đi vào chiều sâu. Chuyến thăm lần này của đồng chí Trần Cẩm Tú là minh chứng sinh động cho mức độ tin cậy chính trị cao giữa hai Đảng, hai nước, thể hiện quyết tâm của cả hai bên trong việc đưa các nhận thức chung và thỏa thuận cấp cao đi vào thực tiễn.

Trong khi đó, theo Đại sứ Việt Nam tại Singapore Trần Phước Anh, chuyến thăm của đồng chí Trần Cẩm Tú và đồng chủ trì Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore lần thứ nhất không chỉ là một sự kiện đối ngoại quan trọng, mà là bước khởi đầu để hai nước xây dựng một “quan hệ chiến lược thế hệ mới”- sâu sắc hơn về chính trị, rộng hơn về hợp tác và thực chất hơn về lợi ích.

Đại sứ Trần Phước Anh cho biết, ý nghĩa lớn nhất của chuyến thăm lần này là tạo ra một “kiến trúc” mới cho quan hệ Việt Nam-Singapore. Nếu trước đây quan hệ chủ yếu được thúc đẩy thông qua các cơ chế Chính phủ - Chính phủ và các dự án kinh tế, thì từ nay có thể hình thành một cấu trúc đa tầng: Đảng - Đảng, Nhà nước - Nhà nước, Chính phủ - Chính phủ, Quốc hội - Quốc hội, địa phương - địa phương và nhân dân - nhân dân, trong đó Đối thoại Chiến lược đóng vai trò kết nối ở tầng chính trị - chiến lược.

Dự kiến tại Đối thoại lần này, hai bên sẽ trao đổi sâu rộng về những vấn đề chiến lược cùng quan tâm và các lĩnh vực hợp tác trọng tâm giữa hai Đảng, hai nước thời gian tới, trong đó có kết nối công nghệ và hợp tác đào tạo nguồn nhân lực.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường khẳng định, chuyến thăm chính thức Singapore lần này của đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và đồng chủ trì Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore lần thứ nhất sẽ tạo thêm động lực đưa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam-Singapore đi vào chiều sâu, hiệu quả và bền vững, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì một ASEAN đoàn kết và thịnh vượng.