Lần đầu mua ôtô trả góp - chuẩn bị gì để tránh 'vỡ nợ'

Không phải ai mua ôtô lần đầu cũng chuẩn bị đủ ngân sách để thanh toán toàn bộ giá trị xe. Với nhiều người, để có thể chạm tay đến "xế cưng" đầu đời, họ phải chọn mua xe theo hình thức trả góp, thậm chí vay vốn với thời hạn kéo dài nhiều năm.

Thế nhưng quyết định này có thể trở thành một gánh nặng tài chính khổng lồ nếu người mua không có kế hoạch ngân sách hợp lý, đặc biệt ở thời điểm lãi suất thả nổi neo cao như hiện tại.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, khuyến nghị người trẻ cần tính toán cẩn trọng và xây dựng phương án thanh toán dư nợ phù hợp khi chọn mua ôtô trả góp.

Chỉ vay nhiều nhất 40% giá trị xe

Ở lần mua ôtô đầu tay dưới hình thức trả góp, người mua nên chuẩn bị sẵn trên 60% giá trị xe. Điều này đồng nghĩa với mức vay tối đa 30-40%. Đây là mức vay tương đối thận trọng.

Trong trường hợp người mua có thu nhập ổn định, không có nợ khác và sở hữu tài sản dự phòng phòng ổn định, người mua có thể nâng khoản vay lên 50% giá trị xe.

Ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi. Ảnh: NVCC.

"Theo hướng thận trọng, gốc và lãi xe nên khoảng 15–20% thu nhập ròng ổn định, tổng trả nợ nên quanh 30–35%, điều chỉnh theo hoàn cảnh gia đình", ông Huy nói thêm.

Mức 30-40% giá trị xe chỉ là ngưỡng tham khảo tài chính, không phải là quy định của ngân hàng. Thực tế ở các công ty tài chính và ngân hàng hiện tại, tùy vào khả năng thanh toán dư nợ của người mua, khoản vay có thể lên đến 80% hay 90% giá trị xe.

Đặc biệt, người mua nên chuẩn bị sẵn khoản tiền trả trước và chi phí lăn bánh, thiết lập khoản quỹ dự phòng trong 6 tháng ngay khi có ý định mua xe. Đây là quỹ nhằm chi tiêu các khoản tiền cần thiết, bao gồm cả chi phí khoản vay trong trường hợp xảy ra biến động về nguồn thu.

“

Chiếc xe phù hợp phải vừa đáp ứng nhu cầu, vừa giữ được dư địa tài chính cho gia đình

Ông Nguyễn Quang Huy

Người có thu nhập không ổn định, kinh doanh hoặc làm công việc tự do (freelancer), khi có kế hoạch mua ôtô trả góp, cần chuẩn bị quỹ dự phòng với số tiền nhiều hơn, thời gian kéo dài hơn để tránh gặp trục trặc trong vấn đề thanh toán dư nợ.

"Chiếc xe phù hợp phải đáp ứng nhu cầu và giữ được dư địa tài chính cho gia đình", ông Huy nói.

Trước khi ký, người mua nên thử tình huống thu nhập giảm 20%. Nếu ngân sách quá chặt, chọn xe giá thấp hơn hoặc tích lũy thêm là điều chỉnh hợp lý.

Cố định lãi suất - giải pháp giảm nỗi lo "thả nổi"

Theo ông Huy, việc cố định lãi suất là giải pháp đáng cân nhắc với người lần đầu mua ôtô trả góp, đặc biệt khi lãi suất thả nổi đang trong giai đoạn biến động như hiện tại. Trong thời gian cố định lãi suất, người mua có thể chủ động ngân sách, đảm bảo ngân sách và chủ động được khoản dư nợ.

Ông Huy cũng cũng cho biết lãi suất cố định không đồng nghĩa khoản trả hàng tháng cố định. Bởi nếu người mua trả đầy đủ gốc lẫn lãi, dư nợ sẽ giảm dần, tổng tiền thanh toán mỗi tháng cũng giảm dần.

Việc cố định lãi suất sẽ giúp người mua ôtô có thêm thời gian để chuẩn bị ngân sách trước giai đoạn thả nổi. Ảnh: Nam Khánh.

Với hợp đồng quy định chuyển sang thả nổi sau kỳ cố định, lãi suất thường được xác định bằng mức tham chiếu cộng biên độ. Người vay cần hỏi rõ mức tham chiếu, chu kỳ điều chỉnh, điều kiện thay đổi biên độ và phí trả nợ trước hạn.

Người mua cũng nên yêu cầu ngân hàng cung cấp bảng lịch trả nợ chi tiết cho toàn bộ kỳ hạn vay để đánh giá chính xác khả năng đáp ứng tài chính khi lãi suất thả nổi biến động theo chiều hướng tăng.

Thận trọng với tài sản bảo đảm

Một số người trong lần đầu mua ôtô được gợi ý chọn dùng tài sản bảo đảm để giảm lãi suất ban đầu. Điều này đồng nghĩa với việc thay vì thế chấp chiếc xe, người mua sẽ thế chấp tài sản khác như nhà đất. Tuy nhiên theo chuyên gia, đây là giải pháp tìm ẩn rủi ro. Việc thế chấp tài sản khác không mặc nhiên có lãi suất thấp hơn.

Để đảm bảo, người mua cần so sánh cả kỳ hạn, phí và phương thức thanh toán,

Với xe đầu tay, bảo đảm bằng chính xe mua là phương án đáng cân nhắc, nhất là khi tài sản thay thế là căn nhà duy nhất.

Nên chọn chính chiếc xe đang mua làm tài sản bảo đảm vay vốn. Ảnh: Phương Lâm.

Tài sản bảo đảm có thể bị ngân hàng phát mại để xử lý nợ khi người vay vi phạm nghĩa vụ hợp đồng. Trong trường hợp số tiền thu hồi từ phát mại tài sản không đủ bù đắp khoản nợ, người vay vẫn phải chịu trách nhiệm thanh toán phần còn thiếu theo đúng quy định hợp đồng và pháp luật.