Lần đầu tiên tạo thành công tế bào nhân tạo có thể tự sinh trưởng
Các nhà khoa học tại Đại học Minnesota (Mỹ) vừa có đột phá trong lịch sử khoa học khi tạo ra SpudCell - tế bào tổng hợp đầu tiên trên thế giới được cấu thành hoàn toàn từ các hợp chất hóa học phi sinh học nhưng lại sở hữu khả năng kỳ diệu như tự ăn, tăng trưởng, sao chép DNA và phân chia.
Dưới sự dẫn dắt của Giáo sư Kate Adamala, nhóm nghiên cứu sử dụng các túi lipid nhỏ gọi là liposome làm lớp màng, bao bọc bên trong là 7 đoạn DNA tổng hợp (plasmid) với khoảng 90.000 cặp base.
SpudCell là tế bào tổng hợp đầu tiên hoàn thành một chu kỳ sống đầy đủ. Ảnh: Phòng thí nghiệm Adamala
Thay vì sử dụng thành phần từ tế bào sống, các nhà khoa học đã chỉ định chính xác từng thành phần hóa học. Cơ chế "ăn" của tế bào này diễn ra thông qua việc hợp nhất với các túi chứa enzyme, ribosome từ vi khuẩn E. coli, đường và các phân tử thiết yếu, tạo tiền đề cho quá trình tăng trưởng, nhân đôi DNA và phân chia.
Thành tựu này được xem là bước tiến quan trọng trong lĩnh vực sinh học tổng hợp, giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn những thành phần tối thiểu cần thiết để duy trì sự sống.
Tuy nhiên, so với các tế bào sống, SpudCell còn tồn tại nhiều hạn chế. Tế bào này chưa thể tự tạo ribosome - bộ phận chịu trách nhiệm tổng hợp protein - nên vẫn phải phụ thuộc vào các protein và enzyme do các nhà nghiên cứu cung cấp. Vì vậy, mỗi dòng SpudCell chỉ có thể duy trì từ 5-10 thế hệ trước khi ngừng hoạt động.
Ngoài ra, bộ gen của SpudCell có quy mô rất nhỏ, chỉ khoảng 90.000 cặp bazơ, trong khi bộ gen của con người có khoảng 3 tỷ cặp bazơ. Vật chất di truyền của SpudCell cũng được phân tán trên 7 phân tử DNA thay vì tập trung thành 1 bộ gen hoàn chỉnh, khiến thông tin di truyền không phải lúc nào cũng được truyền đầy đủ cho các thế hệ sau.
Trong giai đoạn tiếp theo, nhóm nghiên cứu đặt mục tiêu giúp SpudCell tự tạo ribosome để không còn phụ thuộc vào các tế bào sống trong quá trình phát triển. Đồng thời, cải thiện khả năng truyền đầy đủ thông tin di truyền sang các thế hệ tiếp theo; giảm nhu cầu bổ sung các enzyme từ bên ngoài, qua đó đưa SpudCell tiến gần hơn đến đặc tính của tế bào tự nhiên.
Sự phát triển của các tế bào tổng hợp cũng làm dấy lên những tranh luận lâu nay về đạo đức và an ninh sinh học. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, SpudCell hiện chưa tạo ra mối đe dọa đáng kể. Để có thể được ứng dụng, dù vì mục đích tích cực hay tiêu cực, hệ thống này vẫn cần trải qua quá trình nghiên cứu và phát triển trong thời gian dài.
Tin nóng
Đợt nắng nóng kéo dài tại Mỹ đã khiến ít nhất 25 người thiệt mạng. Hơn 140 triệu người vẫn trong vùng cảnh báo với nhiệt độ trên 38 độ C tại hơn 20 bang.
Bám chặt vào những tảng đá ven biển, có một nhóm động vật kỳ lạ vẫn âm thầm tồn tại gần như không thay đổi suốt hàng trăm triệu năm.
Từ nhiều thập kỷ trước, nhân loại từng đề xuất không ít kế hoạch còn táo bạo hơn, từ xây đập chắn Địa Trung Hải, ném bom Bắc Cực đến tạo ra một 'mặt trăng thứ hai' để thay đổi môi trường sống trên Trái đất.
Những chú chó cứu hộ được huấn luyện chuyên nghiệp đã trở thành lực lượng không thể thiếu trong chiến dịch tìm kiếm nạn nhân sau trận động đất kép kinh hoàng xảy ra tại Venezuela ngày 24/6.
Phía mặt dưới của đồng hồ thông minh thường nhấp nháy màu xanh lá cây trong một hoặc hai giây khi tháo khỏi cổ tay.
7 con rồng thuộc 'phe đen' và 4 con rồng của 'phe xanh' tạo nên một cuộc đối đầu, giằng co nghẹt thở trong 'House of the Dragons'.
Tin mới
Ẩn mình giữa màn sương màu cam dày đặc, mặt trăng Titan là một thế giới mang nhiều nét tương đồng với Trái Đất hơn bất kỳ thiên thể nào khác trong Hệ Mặt Trời.
Các nhà khảo cổ học Israel vừa phát hiện một hang động thời tiền sử gần làng Fureidis, miền Bắc nước này, chứa nhiều hiện vật và dấu tích sinh hoạt của con người có niên đại từ khoảng 250.000 - 400.000 năm trước.
Phát hiện dấu hiệu bất thường ở điểm thi môn Toán tại Tuyên Quang; Đường đi của siêu bão Ba Vì ảnh hưởng đến nước ta thế nào?; Haaland gọi chiến thắng trước Brazil là trận đấu vĩ đại nhất lịch sử Na Uy... là những tin chính có trong Tin nhanh ngày 6/7.
Việc phát hiện ngôi mộ ở Sơn Tây hé lộ văn hóa mai táng thời nhà Đường kỳ thú, hấp dẫn, xa hoa.
Trong khi cá piranha thường được xem là biểu tượng của sự nguy hiểm ở Amazon, nhiều cư dân bản địa lại dành sự e ngại cho một sinh vật nhỏ bé gần như vô hình. Loài cá này chỉ dài vài centimet nhưng đã tạo nên những câu chuyện ám ảnh tồn tại suốt gần hai thế kỷ.
Giới chức Australia đang xác minh nguồn gốc của 6 vật thể lạ trôi dạt vào các bãi biển ở bang Queensland.
Cape Verde, quốc đảo nhỏ bé nằm ngoài khơi Tây Phi, là cái tên lạ lẫm và khó tìm trên bản đồ thế giới. Nhưng mùa hè này, Cape Verde khiến cả thế giới nhắc tên nhờ hành trình diệu kỳ tại World Cup 2026.
Sau hàng nghìn năm chìm trong truyền thuyết, những lớp đất khảo cổ đã dần hé mở câu trả lời về thành Troy nổi tiếng của sử thi Hy Lạp.