Lần đầu tiên Việt Nam có Trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn cấp quốc gia

Ngày 26/6, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức Lễ ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn (Vietnam National Multi- Project Wafer Coordination Center - VNMPW/CC). Đây là Trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn.

Nghi thức bấm nút ra mắt Trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. (Ảnh: Bộ KH&CN)

Phát biểu tại buổi lễ, Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh, Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chíp bán dẫn sẽ là một mắt xích mới nhưng rất quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, giúp các ý tưởng không chỉ dừng lại ở bản vẽ thiết kế hay phòng thí nghiệm, mà có thể tiến thêm một bước quyết định để trở thành sản phẩm chíp thật.

Trung tâm sẽ hoạt động theo mô hình Multi-Project Wafer (MPW), gộp nhiều thiết kế vào một đợt chế tạo để giảm chi phí và rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm "Make in Vietnam".

Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin Nguyễn Khắc Lịch phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: Bộ KH&CN)

Theo Quyết định số 4386/QĐ-BKHCN, Trung tâm là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ KH&CN), có vai trò cung cấp hạ tầng dùng chung hỗ trợ toàn bộ quá trình từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến thương mại hóa sản phẩm.

Trung tâm cung cấp công cụ thiết kế, hỗ trợ thẩm định và kiểm chứng thiết kế; làm đầu mối kết nối với các nhà máy chế tạo chip (Foundry), đơn vị đóng gói, kiểm thử và các đối tác công nghệ quốc tế để tổ chức sản xuất thử cho các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước.

Sau khi sản xuất thử, Trung tâm hỗ trợ đánh giá chất lượng chip, kết nối với các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và các quỹ đầu tư nhằm thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm.

Trung tâm có Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn với sự tham gia của 21 chuyên gia uy tín trong lĩnh vực bán dẫn đến từ các Tập đoàn công nghệ, trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước để hỗ trợ tư vấn định hướng chiến lược phát triển và kỹ thuật chuyên môn sâu.

Lộ trình phát triển và tầm nhìn khu vực

Tại sự kiện, Bộ trưởng KH&CN Vũ Hải Quân khẳng định, Chính phủ và Bộ đã hoàn thiện các hành lang pháp lý với những ưu đãi cao nhất cho ngành công nghệ cao và bán dẫn. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng đặt ra vấn đề then chốt là "năng lực chiến thắng", làm thế nào để triển khai một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Bộ trưởng KH&CN Vũ Hải Quân phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: Bộ KH&CN)

Về chiến lược nhân sự, Bộ trưởng khẳng định, nhân tài là lợi thế lớn nhất của Việt Nam nhưng cũng đặt ra câu hỏi về việc thiếu hụt giảng viên trình độ cao và thiết bị thực hành. Ông mong muốn trung tâm sẽ là nơi nuôi dưỡng các nhân tài để tạo ra những đột phá thực sự, thay vì chỉ tăng thêm giá trị từ vốn hay chính sách.

Trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫnđược phát triển theo ba giai đoạn:

Giai đoạn 2026 - 2027: Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm thúc đẩy các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhóm thiết kế tham gia nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm sản phẩm chip bán dẫn, đồng thời từng bước hình thành năng lực vận hành mô hình MPW tại Việt Nam.

Giai đoạn 2028 - 2030: Trung tâm tiếp tục được hỗ trợ một phần chi phí sản xuất thử, đồng thời hoàn thiện hạ tầng dùng chung, hệ thống phòng thí nghiệm, công cụ thiết kế, môi trường kiểm thử và các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu, góp phần nâng cao chất lượng thiết kế và khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Từ năm 2030: Trung tâm hướng tới làm chủ các công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác quốc tế và từng bước trở thành trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín tại Đông Nam Á, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.

Thúc đẩy hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam

Tại lễ ra mắt, Trung tâm đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước. Đặc biệt, là các tập đoàn công nghệ hàng đầu của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu như Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys; các đơn vị cung ứng dịch vụ sản xuất của Foundry hàng đầu thế giới TSMC, Global Foundries,.. cùng với các trường đại học lớn của Việt Nam như Đại học Quốc gia Tp.HCM, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội,.. các tập đoàn, doanh nghiệp công nghệ trong nước như Viettel, FPT, VSAP Lab,...

Các sản phẩm chip bán dẫn của Viettel trưng bày tại sự kiện. (Ảnh: Minh Hoàn)

Các thỏa thuận tập trung vào nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao: hỗ trợ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử chip; chia sẻ hạ tầng kỹ thuật và kết nối chuyên gia, doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu, góp phần hình thành mạng lưới liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.

Trung tâm được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.

Hiện nay, Việt Nam chưa có năng lực sản xuất chip bán dẫn ở quy mô công nghiệp, trong khi hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử trong nước còn hạn chế. Các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp thiết kế chip chủ yếu phải đặt sản xuất thử tại các nhà máy nước ngoài, làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian triển khai và hạn chế khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Chi phí chuyển từ bản thiết kế sang sản xuất thử chip (tape-out) hiện dao động từ 30.000 - 200.000 USD cho mỗi thiết kế, trong khi thời gian chờ sản xuất thường kéo dài từ 12 - 24 tháng.

Trong khi đó, hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam đang phát triển nhanh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế và 166 cơ sở giáo dục đại học triển khai các chương trình đào tạo về bán dẫn và lĩnh vực liên quan. Theo thống kê ban đầu, đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip.

Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được kỳ vọng sẽ tháo điểm nghẽn này. Thông qua mô hình Multi-Project Wafer (MPW) - cơ chế gộp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo để giảm chi phí - Trung tâm sẽ giúp rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, giảm chi phí sản xuất thử và thúc đẩy sự ra đời của các sản phẩm chip "Make in Vietnam".

Việc ra mắt Trung tâm là minh chứng rõ nét cho sự cam kết của Chính phủ trong việc cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV, Nghị quyết 29-NQ/TW và Nghị quyết 57-NQ/TW của Đảng.

Qua đó, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu theo đúng mục tiêu của Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia Đông Nam Á có hạ tầng hỗ trợ sản xuất thử chip ở cấp quốc gia.