Lần đầu trình Thư ủy nhiệm tại Libya – Ký ức ngoại giao

Lần đầu đặt chân tới Libya

Tripoli đón tôi bằng một buổi sáng chan hòa nắng, bên bờ Địa Trung Hải xanh thẳm. Đứng bên cửa sổ, nhìn ánh sáng trải dài trên mặt biển yên ả, tôi nhận ra mình đang ở Libya – một đất nước mà trước đây, trong suy nghĩ của tôi, chủ yếu hiện lên qua những trang tài liệu và các bản tin nhiều biến động. Giờ đây, Libya hiện hữu rất gần, rất thật, trong một chuyến công tác đặc biệt: lần đầu tiên tháp tùng Đại sứ Việt Nam tại Ai Cập, kiêm nhiệm Libya Nguyễn Nam Dương trình Thư ủy nhiệm tại Libya.

Khi được Đại sứ Nguyễn Nam Dương tin tưởng giao nhiệm vụ tháp tùng đoàn trình Thư ủy nhiệm tại Tripoli, trong tôi là sự đan xen của nhiều cảm xúc. Có chút hồi hộp, chút háo hức của người lần đầu đặt chân tới một vùng đất mới, đồng thời là niềm tự hào lặng lẽ của một cán bộ trẻ, lần đầu được trực tiếp tham gia một nghi lễ ngoại giao trọng thể, đại diện cho đất nước nơi xa.

Trước khi đến Libya là những ngày làm việc căng nhưng quen thuộc với bất kỳ ai làm công tác đối ngoại. Công việc bắt đầu từ việc soạn thảo các công hàm ngoại giao gửi phía bạn, đề nghị hỗ trợ về an ninh, lễ tân, phương án đón tiếp và tổ chức buổi trình Thư ủy nhiệm.

Mỗi bản công hàm đều được rà soát kỹ lưỡng, chỉnh sửa nhiều lần. Không chỉ bảo đảm đúng mẫu, đúng thông lệ, mà quan trọng hơn là thể hiện được sự tôn trọng, thiện chí và tinh thần hợp tác của Việt Nam đối với Libya-một quốc gia đang trong quá trình tái thiết và ổn định.

Song song với đó là việc đọc lại các tài liệu về quan hệ Việt Nam-Libya, tìm hiểu lịch sử, tình hình chính trị, xã hội của nước sở tại, nhằm chuẩn bị tốt nhất cho các cuộc tiếp xúc đối ngoại giữa Đại sứ ta và phía bạn. Những công việc ấy thầm lặng, ít khi được nhắc tới, nhưng với tôi, đó chính là phần nền vững chắc để mỗi hoạt động ngoại giao diễn ra trọn vẹn, đúng tinh thần và chuẩn mực.

Chúng tôi hạ cánh xuống Tripoli vào một buổi sáng trong veo. Từ trên cao nhìn xuống, Địa Trung Hải trải rộng, xanh và yên bình đến lạ. Khoảnh khắc ấy, những hình dung về một Libya nhiều biến động dường như lùi lại phía sau, nhường chỗ cho cảm giác tò mò và một thiện cảm rất tự nhiên.

Ngay tại sân bay, đoàn được các cán bộ lễ tân ngoại giao phía bạn đón tiếp chu đáo. Mọi khâu đều được sắp xếp cẩn trọng, an ninh bảo đảm nhưng không tạo cảm giác nặng nề. Trong những câu chào hỏi ban đầu, tôi cảm nhận rõ sự chân thành và tinh thần hợp tác từ phía Libya.

Tôi có dịp trò chuyện ngắn với một vài cán bộ ngoại giao nước bạn. Họ chia sẻ về công việc, về những nỗ lực từng ngày để duy trì hoạt động đối ngoại trong bối cảnh còn nhiều khó khăn. Những câu chuyện ấy khiến tôi nhận ra rằng, ở bất cứ đâu, người làm ngoại giao cũng mang trong mình sự kiên nhẫn, niềm tin vào đối thoại và hợp tác như những giá trị cốt lõi.

Khoảnh khắc đáng nhớ và tự hào

Ngày trình Thư ủy nhiệm đến nhanh hơn tôi tưởng. Trước buổi lễ chính thức, phía bạn sắp xếp để các Đại sứ và cán bộ ngoại giao các nước tham dự buổi tiệc trà, đồng thời trình bản sao Thư ủy nhiệm tới lãnh đạo Vụ Lễ tân, Bộ Ngoại giao Libya.

Trong buổi lễ chính thức, tôi được bố trí đứng cùng lãnh đạo các bộ trong Chính phủ để chứng kiến nghi thức trình quốc thư. Khi tiếng Quốc thiều Việt Nam vang lên, Đại sứ Nguyễn Nam Dương trân trọng trình Thư ủy nhiệm của Chủ tịch nước lên Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Libya. Khoảnh khắc ấy, tôi thấy tim mình như lặng đi vì xúc động và tự hào.

Từ một đất nước từng chịu nhiều đau thương do chiến tranh, trải qua những giai đoạn khó khăn và phá thế cô lập, Việt Nam đã từng bước khẳng định vị thế để hôm nay trở thành một thành viên tích cực, là bạn bè và đối tác tin cậy của cộng đồng quốc tế. Trong khoảnh khắc ấy, tôi nghĩ nhiều đến trách nhiệm của thế hệ mình – những người đang tiếp nối con đường đối ngoại mà các thế hệ đi trước đã bền bỉ gây dựng.

Tinh thần chủ động, tích cực hội nhập quốc tế không nằm ở những khái niệm trừu tượng, mà được thể hiện rõ nét trong từng nhiệm vụ cụ thể, nơi mỗi cán bộ ngoại giao góp phần âm thầm nhưng bền bỉ vun đắp và khẳng định vị thế ngày càng cao của Việt Nam trên trường quốc tế.

Sau buổi trình Thư ủy nhiệm và các cuộc trao đổi với Bộ Ngoại giao phía bạn, tôi có chút thời gian thăm quan thành phố. Libya vẫn lưu giữ nhiều dấu tích của một quốc gia có lịch sử lâu đời, với kiến trúc La Mã cổ đan xen cùng văn hóa Hồi giáo. Những hiện vật, phù điêu và mảng tường cổ nhuốm màu thời gian như kể lại câu chuyện dài về một vùng đất từng là điểm giao thoa của nhiều nền văn minh lớn.

Đi bộ chậm trong khu phố cổ Tripoli, tôi để mình trôi theo những con ngõ hẹp uốn lượn như mê cung. Những cánh cửa gỗ sẫm màu thời gian khép hờ, những khu chợ nhỏ phảng phất mùi gia vị và tiếng trò chuyện khe khẽ. Tôi mải mê quan sát, lắng nghe nhịp sống chậm rãi của thành phố, đến khi chợt nhận ra xung quanh không còn lối đi quen thuộc.

Giữa những ngả rẽ quanh co, cảm giác bối rối dần xuất hiện. Khi tôi đang loay hoay tìm phương hướng, một chủ cửa hàng nhỏ gần đó nhẹ nhàng gọi tôi lại. Có lẽ ông nhận ra ngay một người khách phương xa. Không nói được tiếng Anh, ông ra hiệu trấn an, khóa tạm cửa hàng rồi dẫn tôi đi qua từng con phố nhỏ, kiên nhẫn chỉ đường, đưa tôi ra trục đường lớn quen thuộc.

Trước khi quay lại cửa hàng, ông chỉ mỉm cười, gật đầu chào và chúc tôi có một chuyến đi tốt đẹp. Khoảnh khắc ngắn ngủi ấy khiến tôi lặng đi. Tripoli, trong trải nghiệm của tôi, không hề xa lạ hay đáng lo ngại như những định kiến thường thấy. Đó là một thành phố an toàn và ấm áp, nơi sự hiếu khách và lòng tử tế hiện diện trong những điều giản dị nhất.

Niềm tin vào một Libya đang hồi sinh

Những ngày ở Libya trôi qua nhanh. Khi chuẩn bị rời Tripoli, cảm giác xa lạ của ngày đầu không còn, thay vào đó là sự gần gũi và nhiều suy ngẫm.

Libya hôm nay đang nỗ lực tái thiết, từng bước ổn định và tìm kiếm cơ hội phát triển. Qua các cuộc làm việc với đồng nghiệp phía bạn, cũng như những lần tiếp xúc với người dân bản địa, tôi cảm nhận rõ khát vọng mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư và hướng tới một tương lai hòa bình, ổn định của đất nước này.

Niềm tin vào triển vọng quan hệ Việt Nam-Libya được bồi đắp từ nền tảng hữu nghị truyền thống, đồng thời được mở ra từ những nỗ lực hợp tác thực chất giữa hai bên. Libya – người bạn từng ủng hộ và hỗ trợ Việt Nam trong những giai đoạn khó khăn của lịch sử – đang nỗ lực vươn lên mạnh mẽ. Việt Nam, với những kinh nghiệm trong tái thiết và phát triển, hoàn toàn có thể trở thành một đối tác tin cậy của Libya trên chặng đường phía trước.

Trở về sau chuyến công tác, tôi tự nhủ rằng làm ngoại giao không chỉ là những buổi lễ trang trọng, những bộ trang phục chỉnh tề hay những lời lẽ đối ngoại chuẩn mực. Đó còn là những trải nghiệm rất người, rất thật. Và trong hành trình ấy, thế hệ cán bộ ngoại giao trẻ như tôi cần không ngừng rèn luyện để trưởng thành, để xứng đáng với niềm tin mà Tổ quốc gửi gắm – với bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm và khát vọng đóng góp cho một Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.

Phạm Thị Minh Trang