Làn sóng AI tạo ra nhóm người giàu nhất tại Trung Quốc năm 2026

Ảnh minh họa - Ảnh: China Daily

Ngày thứ Ba (27/10), Viện Nghiên cứu Hurun, đơn vị công bố danh sách người giàu Trung Quốc hàng năm từ năm 1999, công bố bảng xếp hạng năm 2026. Tài sản trong bảng xếp hạng được tính đến ngày 1/9/2026.

Danh sách năm nay có 1.529 doanh nhân sở hữu tài sản trên 5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 744 triệu USD), mức cao kỷ lục.

Theo Hurun, tỷ trọng doanh nhân có lĩnh vực kinh doanh chủ lực là trí AI đã tăng từ con số 0 trong các bảng xếp hạng năm 2019 trở về trước lên 10,4% trong danh sách năm nay.

10 doanh nhân có tài sản tăng mạnh nhất năm nay, phần lớn thuộc lĩnh vực AI và bán dẫn, đóng góp 56% trong tổng mức tăng 2,1 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 312,5 tỷ USD) của toàn danh sách.

“AI đã trở thành động lực lớn nhất tạo ra của cải trong danh sách năm nay”, ông Rupert Hoogewerf, Chủ tịch kiêm nhà nghiên cứu trưởng của tập đoàn Hurun, nhận định. Ông ví token, đơn vị dữ liệu mà các mô hình AI xử lý, như “thép của thời đại mới”.

Theo ông Hoogewerf, mỗi ngày Trung Quốc tiêu thụ hàng trăm nghìn tỷ token, nhiều nhất thế giới.

TỪ ỨNG DỤNG ĐẾN MÔ HÌNH NGÔN NGỮ LỚN

Dẫn đầu nhóm doanh nhân AI, đồng thời là người giàu nhất Trung Quốc năm nay, là ông Zhang Yiming, 43 tuổi, nhà sáng lập công ty công nghệ ByteDance. Tài sản của ông tăng 200 tỷ nhân dân tệ (khoảng 29,8 tỷ USD), lên 670 tỷ nhân dân tệ (khoảng 100 tỷ USD). Đây là mức cao nhất từng ghi nhận đối với người giàu nhất Trung Quốc.

Theo Hurun, tài sản của ông Zhang gần như hoàn toàn đến từ ByteDance, công ty mẹ của hai nền tảng video ngắn Douyin và TikTok. Những bước tiến trong mảng AI đã giúp định giá ByteDance tăng lên 3,3 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 491 tỷ USD). Trong đó có trợ lý AI Doubao, hiện là sản phẩm AI có lượng người dùng lớn nhất Trung Quốc. Ông Zhang nắm hơn 20% cổ phần công ty.

Đứng thứ 7 toàn danh sách là ông Liang Wenfeng, 41 tuổi, nhà sáng lập công ty khởi nghiệp AI DeepSeek. Lần đầu góp mặt, ông sở hữu 280 tỷ nhân dân tệ (khoảng 41,7 tỷ USD) và là gương mặt mới giàu nhất năm nay.

Ông Hoogewerf cho biết Hurun chưa đưa ông Liang vào danh sách năm ngoái vì ông từng tuyên bố không theo đuổi thương mại hóa các mô hình AI. Tuy nhiên, năm nay định giá DeepSeek đã nhanh chóng tăng lên hơn 50 tỷ USD. Ngoài ông Liang, ba thành viên khác của DeepSeek cũng lần đầu có tên trong danh sách.

Làn sóng mô hình ngôn ngữ lớn còn đưa thêm nhiều nhà sáng lập khác vào bảng xếp hạng. Hai nhà sáng lập công ty phát triển mô hình ngôn ngữ lớn Zhipu, ông Liu Debing và ông Tang Jie, lần đầu góp mặt. Tài sản của hai ông lần lượt là 39,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 5,9 tỷ USD) và 27,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 4,1 tỷ USD).

Ông Yan Junjie, nhà sáng lập công ty khởi nghiệp AI MiniMax, cũng lần đầu có tên trong danh sách với 22,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 3,3 tỷ USD).

CHIP, HẠ TẦNG TÍNH TOÁN VÀ ROBOT

Ở đầu chuỗi cung ứng AI, ông Chen Tianshi, 41 tuổi, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch hãng chế tạo chip AI Cambricon, lần đầu lọt vào nhóm 10 người giàu nhất Trung Quốc. Ông xếp thứ 10 với 205 tỷ nhân dân tệ (khoảng 30,5 tỷ USD). Tài sản của ông tăng 14%, giúp ông tăng 8 bậc so với năm 2025.

Theo Hurun, nhu cầu con chip AI tăng vọt đã đẩy giá trị vốn hóa của Cambricon lên gần 100 tỷ USD. Ông Chen từng học lớp thiếu niên tài năng của Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc và khởi nghiệp năm 31 tuổi.

Hoạt động xây dựng hạ tầng AI cũng giúp cha con ông Wang Weixiu và ông Wang Xiaodong tăng mạnh tài sản. Hai ông là chủ hãng sản xuất mô-đun quang Zhongji Innolight, có sản phẩm dùng để truyền dữ liệu tốc độ cao trong các trung tâm dữ liệu. Tài sản của hai cha con tăng 82 tỷ nhân dân tệ (khoảng 12,2 tỷ USD), tương đương 121%, lên 150 tỷ nhân dân tệ (khoảng 22,3 tỷ USD). Hai người xếp thứ 21 trong danh sách.

Trong mảng chip nhớ, ông Zhu Yiming, người sáng lập hãng sản xuất chip nhớ CXMT năm 2016, xếp thứ 39 với 109 tỷ nhân dân tệ (khoảng 16,2 tỷ USD). Theo trang tin tài chính Sina Finance, tài sản của ông tăng 808%, mức tăng nhanh nhất trong danh sách năm nay.

Hurun cho biết giá trị vốn hóa của CXMT có thời điểm đạt 4 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 595 tỷ USD). Mức này vượt định giá của ByteDance và tập đoàn công nghệ Tencent, đưa CXMT trở thành công ty niêm yết có giá trị lớn nhất Trung Quốc.

Ông Chen Weiliang, nhà sáng lập hãng thiết kế chip xử lý đồ họa MetaX, cũng lần đầu góp mặt với 37,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 5,6 tỷ USD).

Ở mảng robot, ông Wang Xingxing, 36 tuổi, nhà sáng lập hãng sản xuất robot hình người Unitree Robotics, là gương mặt mới giàu thứ hai sau ông Liang. Hurun xếp mảng này vào nhóm AI vật lý, tức AI được tích hợp vào robot để tương tác trực tiếp với thế giới thực.

Unitree niêm yết hồi tháng 8. Trong phiên giao dịch đầu tiên, giá trị vốn hóa của công ty có lúc lên tới 440 tỷ nhân dân tệ (khoảng 65,5 tỷ USD), đưa tài sản của ông Wang có thời điểm vượt 130 tỷ nhân dân tệ. Sau đó, tài sản của ông giảm xuống mức hiện tại.

Ông Hoogewerf dự báo Trung Quốc có thể có 3 doanh nhân sở hữu tài sản từ 1.000 tỷ nhân dân tệ trở lên trong vòng 5 năm tới, và con số này có thể lên 10 người trong 10 năm tới. Theo ông, tài sản của ông Zhang đã đạt khoảng 2/3 ngưỡng này. Những ứng viên tiềm năng cho vị trí người giàu nhất Trung Quốc trong tương lai gồm ông Liang Wenfeng và ông Chen Tianshi.

Dù vậy, khối tài sản của một số doanh nhân AI Trung Quốc chủ yếu dựa trên định giá doanh nghiệp, trong khi lợi nhuận chưa tương xứng. Theo Hurun, khối tài sản khoảng 41,7 tỷ USD của ông Liang gắn với định giá hơn 50 tỷ USD của DeepSeek trong khi công ty này chưa công bố báo cáo tài chính đầy đủ.