Làn sóng giảm lãi suất huy động tiếp tục lan rộng

Mức điều chỉnh dao động từ 0,05% đến 1%/ năm, tập trung chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên và diễn ra mạnh hơn trên kênh trực tuyến. Theo đó, đã có 30 NHTM trong nước công bố giảm lãi suất huy động với mức giảm phổ biến 0,1 - 0,5%/năm. Theo CTCK Vietcombank (VCBS), việc giảm lãi suất huy động được xem là điều kiện cần để giảm lãi suất cho vay, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp. Dòng vốn tín dụng cũng được kiểm soát chặt tại các lĩnh vực rủi ro và ưu tiên cho các động lực tăng trưởng mới như doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghệ cao.

Tính đến hết quý I/2026, tăng trưởng tín dụng đã vượt xa tốc độ huy động, với mức tăng 3,18% so với chỉ khoảng 0,55% của huy động vốn. Khoảng chênh lệch đáng kể này phản ánh áp lực thanh khoản vẫn hiện hữu, buộc các ngân hàng phải duy trì mức lãi suất huy động đủ hấp dẫn để đảm bảo nguồn vốn.

Theo PGS.TS. Đặng Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Công nghệ tài chính, Trường Đại học Đại Nam, khi “cung tiền” hạn chế, “giá vốn” khó có thể giảm nhanh. Nhất là trong bối cảnh nhu cầu vay vốn phục hồi, nhiều ngân hàng phải cạnh tranh gay gắt để giữ chân người gửi tiền. Áp lực này càng rõ nét ở nhóm ngân hàng quy mô nhỏ - nơi khả năng tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp còn hạn chế, khiến việc hạ lãi suất trở nên khó khăn hơn so với các ngân hàng lớn. Không chỉ chịu tác động từ cung – cầu vốn, chi phí vốn của các ngân hàng cũng đang chịu áp lực bởi một số yếu tố khác.

Ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng Giám đốc VPBank cho biết, lãi suất huy động tăng trong quý I chủ yếu do áp lực thanh khoản toàn hệ thống. Bên cạnh đó, các quy định mới như yêu cầu về dự trữ bắt buộc cũng khiến chi phí vốn của ngân hàng gia tăng.

Bên cạnh đó, khi các kênh đầu tư khác như vàng, bất động sản hay tài sản tài chính bắt đầu thu hút trở lại, dòng tiền trong dân cư có xu hướng phân tán thay vì tập trung vào hệ thống ngân hàng. Điều này buộc các ngân hàng phải cân nhắc kỹ lưỡng trong việc điều chỉnh lãi suất huy động, bởi chỉ cần mức lãi suất trở nên kém cạnh tranh, rủi ro dịch chuyển dòng vốn có thể xảy ra, đặc biệt ở các ngân hàng quy mô nhỏ.

Ở góc độ điều hành, NHNN đã phát đi thông điệp rõ ràng về việc ổn định mặt bằng lãi suất và sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản. Giới chuyên môn dự báo lãi suất có thể đi ngang trong ngắn hạn trước khi giảm nhẹ về cuối năm, với biên độ không lớn và có thể mang tính chọn lọc theo từng lĩnh vực ưu tiên.

Trong báo cáo triển vọng kinh tế quý II/2026, CTCP Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) kỳ vọng xu hướng hạ nhiệt lãi suất sẽ rõ ràng hơn, với mức giảm bình quân khoảng 0,5-1%/năm so với thời điểm hiện tại nhờ nguồn vốn dồi dào từ dòng vốn đầu tư công giải ngân mạnh mẽ chạy vào hệ thống ngân hàng; tình hình xung đột tại Iran hạ nhiệt, giải tỏa áp lực lạm phát, tỷ giá… Qua đó giúp NHNN có dư địa chính sách hỗ trợ cho hệ thống ngân hàng. Ngoài ra, nhiều chính sách mới sẽ được đưa ra vào nửa cuối năm từ Chính phủ và NHNN để nỗ lực đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 10%, trong đó bao gồm hạ nhiệt mặt bằng lãi suất.