'Nóng' chuyện lãi suất tại phiên họp cổ đông các ngân hàng

Lãi suất đang là vấn đề khiến các nhà băng "đau đầu". Ảnh: Nam Khánh.

Lãi suất là chủ đề "nóng" được đưa ra bàn luận tại cuộc họp đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của nhiều ngân hàng lớn. Trả lời cổ đông, loạt lãnh đạo ngân hàng quốc doanh và tư nhân lớn đều có chung quan điểm về việc mặt bằng lãi suất vẫn chịu áp lực từ thanh khoản và biến động quốc tế. Dù cơ quan quản lý đang quyết liệt ổn định thị trường, khả năng giảm sâu lãi suất trong ngắn hạn vẫn còn hạn chế.

Áp lực chi phí vốn gia tăng, kỳ vọng lãi suất ổn định dần

Chia sẻ với cổ đông tại phiên họp sáng 24/4, ông Lê Ngọc Lâm, Tổng giám đốc BIDV, cho biết mặt bằng lãi suất thời gian qua chịu nhiều sức ép trong bối cảnh thanh khoản thị trường có thời điểm căng thẳng. Diễn biến này tác động trực tiếp đến chi phí vốn và biên lãi thuần (NIM) của các ngân hàng.

Theo lãnh đạo BIDV, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã quán triệt định hướng ổn định lãi suất, không để tăng cao gây áp lực lên người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng triển khai một số giải pháp nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống, qua đó tạo dư địa để giảm lãi suất trong thời gian tới. Trên cơ sở đó, BIDV kỳ vọng mặt bằng lãi suất sẽ dần ổn định và có thể giảm nhẹ so với giai đoạn đầu năm.

Trong khi đó, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng nhấn mạnh vai trò của ngân hàng thương mại Nhà nước không chỉ dừng lại ở mục tiêu kinh doanh mà còn phải thực thi các chỉ đạo điều hành nhằm đảm bảo ổn định hệ thống. Từ năm 2022 đến nay, Vietcombank luôn duy trì mặt bằng lãi suất cho vay ở mức thấp nhất thị trường, kể cả trong những giai đoạn cần ưu tiên mục tiêu chung.

Ngân hàng cũng phối hợp với các ngân hàng thương mại vốn Nhà nước khác để giữ mặt bằng lãi suất huy động ở mức thấp, góp phần giảm áp lực chi phí vốn cho nền kinh tế. Theo ông Tùng, mục tiêu lớn nhất là đảm bảo an toàn hệ thống, bởi chỉ khi hệ thống ổn định thì từng ngân hàng mới có thể phát triển bền vững.

Chủ tịch Vietcombank phát biểu tại phiên họp Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026. Ảnh: VCB.

Lãnh đạo Vietcombank cho biết NHNN đang tích cực chỉ đạo các đơn vị xây dựng giải pháp căn cơ để hỗ trợ hệ thống tổ chức tín dụng, đặc biệt là ngăn chặn nguy cơ xảy ra “cuộc đua” lãi suất huy động. Sau các cuộc họp điều hành gần đây, mặt bằng lãi suất huy động đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Dù vậy theo lãnh đạo Vietcombank, căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, có thể tác động đến giá năng lượng, chi phí logistics và các mặt hàng thiết yếu, từ đó gây áp lực lên lạm phát trong thời gian tới.

Trong bối cảnh này, Chính phủ và NHNN đã xây dựng các kịch bản ứng phó. Về phía mình, Vietcombank cũng xây dựng các kịch bản điều hành riêng để đảm bảo an toàn hệ thống và duy trì khả năng hỗ trợ thị trường trong các tình huống bất lợi.

Ông Lê Thanh Tùng, Thành viên HĐQT VietinBank, cho biết xu hướng lãi suất thời gian tới phụ thuộc lớn vào yếu tố trong nước và quốc tế. Trong kịch bản cơ sở, chi phí vốn có thể tiếp tục duy trì ở mức cao trong ngắn hạn, dù tốc độ tăng có thể chậm lại và dần ổn định khi điều kiện thị trường cải thiện.

Tuy nhiên, theo ông Tùng, nếu các cú "sốc" bên ngoài kéo dài, áp lực lãi suất có thể tiếp diễn trong cả năm 2026. Trong bối cảnh đó, NIM của các ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước, sẽ tiếp tục chịu sức ép khi vừa phải đảm bảo hiệu quả kinh doanh, vừa thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp theo chỉ đạo của Chính phủ và NHNN.

Dù vậy, lãnh đạo VietinBank cho rằng đây không phải xu hướng mang tính cấu trúc dài hạn nhưng lưu ý thanh khoản hệ thống hiện chịu áp lực khi tăng trưởng tín dụng cao hơn tốc độ huy động vốn. Điều này buộc NHNN phải điều hành linh hoạt, cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và ổn định vĩ mô, thông qua các công cụ như lãi suất, tỷ giá, nghiệp vụ thị trường mở (OMO), tái cấp vốn và điều chỉnh các quy định an toàn.

Trong đó, việc xem xét nới lỏng một số quy định như tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) đối với ngân hàng thương mại Nhà nước được kỳ vọng góp phần giảm áp lực thanh khoản, tạo thêm dư địa hỗ trợ nền kinh tế.

Chấp nhận chi phí cao để duy trì tăng trưởng

Bên cạnh nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước, lãnh đạo các ngân hàng tư nhân cũng đưa ra nhiều góc nhìn đáng chú ý về tình hình lãi suất thời gian tới.

Tổng giám đốc MSB Nguyễn Hoàng Linh cho biết tỷ lệ LDR của ngân hàng đang ở mức an toàn, đồng nghĩa với việc nguồn vốn từ vốn điều lệ và huy động trên thị trường 1 vẫn đủ để phục vụ hoạt động tín dụng.

Nhờ đó, MSB không phụ thuộc vào nguồn vốn trên thị trường liên ngân hàng - yếu tố giúp ngân hàng hạn chế tác động từ biến động lãi suất trên thị trường 2 đến biên lợi nhuận. Đồng thời, trong năm 2025, MSB cũng đã chủ động tái cơ cấu danh mục đầu tư trên thị trường liên ngân hàng, qua đó giảm thiểu thêm rủi ro từ biến động lãi suất.

Theo lãnh đạo VPBank, trong nhiều thời điểm nguồn vốn quốc tế có chi phí thấp hơn so với huy động trong nước, qua đó giúp đa dạng hóa cấu trúc vốn và giảm áp lực chi phí. Ảnh: VPB.

Trong khi đó, Tổng giám đốc VPBank Nguyễn Đức Vinh nhận định thanh khoản hệ thống trong quý I tương đối căng thẳng, kéo theo mặt bằng lãi suất huy động tăng trên diện rộng ở hầu hết kỳ hạn. Ông cho rằng xu hướng lãi suất cao có thể còn kéo dài trong ngắn hạn, dự kiến sang quý II và đầu quý III mới có khả năng giảm dần.

Tuy nhiên, với quyết tâm điều hành của NHNN cùng sự đồng thuận từ các tổ chức tín dụng, mặt bằng lãi suất huy động được kỳ vọng sớm ổn định, sau đó đi ngang trước khi hạ nhiệt.

Về phía VPBank, ông Nguyễn Đức Vinh thừa nhận ngân hàng đã chủ động lựa chọn chiến lược tăng trưởng cao, chấp nhận nằm trong nhóm ngân hàng có mức lãi suất huy động cao trên thị trường để phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ.

Chia sẻ thêm, Chủ tịch VPBank Ngô Chí Dũng cho biết ngoài kênh huy động trong nước, ngân hàng còn tận dụng nguồn vốn quốc tế thông qua đối tác chiến lược SMBC. Trong nhiều thời điểm, đây là nguồn vốn có chi phí thấp hơn so với huy động trong nước, qua đó giúp VPBank đa dạng hóa cấu trúc vốn và giảm áp lực chi phí.

Ông Phan Đình Tuệ - Thành viên HĐQT Sacombank - cho biết ngân hàng đặt mục tiêu duy trì biên lãi thuần (NIM) ở mức khoảng 3,3% năm nay nhằm đảm bảo kế hoạch lợi nhuận. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, bài toán lãi suất đang trở nên đặc biệt thách thức.

Nếu lãi suất cho vay tiếp tục tăng, doanh nghiệp sẽ gặp trở ngại trong việc hấp thụ vốn, từ đó ảnh hưởng ngược lại đến tăng trưởng tín dụng. Ở chiều ngược lại, lãi suất huy động cũng chịu áp lực điều chỉnh giảm theo chỉ đạo điều hành.

Trong bối cảnh đó, để cải thiện NIM thì phải tiết giảm chi phí huy động và các chi phí liên quan để có được mặt bằng lãi suất đầu vào hợp lý. Lãnh đạo ngân hàng này đánh giá đây là bài toán hai chiều và không dễ cân đối.