'Làn sóng' tấn công mạng nhắm vào hệ thống làm lạnh tại các siêu thị lan rộng khắp châu Âu

Vụ tấn công mạng này đã làm tăng nhiệt độ trong các tủ lạnh và tủ đông tại hàng chục cửa hàng, làm ảnh hưởng đến các tập đoàn siêu thị Ahold Delhaize và Colruyt ở Bỉ và Luxembourg, cũng như các nhà bán lẻ thực phẩm Thụy Điển ICA và Coop. Nhà bán lẻ đồ nội thất và thịt viên IKEA cũng chứng kiến ​​ít nhất một cửa hàng bị ảnh hưởng.

"Mọi thứ đều bị phá hủy" - Engla Ingwall, quản lý bán hàng tại một cửa hàng nhượng quyền ICA ở thủ đô Stockholm (Thuỵ Điển) nói với Reuters trong chuyến thăm cửa hàng hôm 2/11 đồng thời cho biết thêm vụ tấn công xảy ra lúc 2 giờ sáng (giờ địa phương) nhưng chỉ được phát hiện vài giờ sau đó.

"Đã có một cuộc tấn công mạng và tất cả các tủ đông của chúng tôi đều đạt đến 50 độ C” – Ingwall tiết lộ.

Người phát ngôn của công ty tư nhân ICA cho biết công ty đã nhận được thông tin rằng "một số lượng hạn chế các cửa hàng bị ảnh hưởng bởi sự cố xảy ra đêm qua, ảnh hưởng đến hệ thống làm lạnh và đông lạnh của họ".

Các sự cố mới nhất xảy ra sau một vụ tấn công ở Pháp vào tháng trước, khi cảnh sát cho biết tin tặc đã chiếm quyền kiểm soát các thiết bị làm lạnh tại hàng trăm siêu thị, gây ra hỏa hoạn và thiệt hại về thực phẩm.

Hệ thống làm lạnh ở các siêu thị bị tấn công mạng trên khắp Châu Âu - Ảnh: Reuters

Mặc dù chưa ai nhận trách nhiệm về cả hai vụ tấn công, nhưng các sự cố này đã làm gia tăng lo ngại trong giới chức châu Âu về các mối đe dọa đối với cơ sở hạ tầng trong bối cảnh căng thẳng an ninh gia tăng kể từ cuộc xung đột ở Ukraine khởi phát vào năm 2022.

"Không rõ ai đứng sau vụ tấn công này, và có thể sẽ không bao giờ xác định được" - Katrien Eggers, người phát ngôn của Trung tâm An ninh mạng Bỉ cho biết, đồng thời nhấn mạnh rằng bà lo ngại về số lượng sự cố ngày càng tăng, một phần là do trí tuệ nhân tạo (AI). "Tất cả các hệ thống công nghệ thông tin đều tiềm ẩn nguy cơ bị tấn công, và trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay có thể được sử dụng để khai thác thành công những điểm yếu này — đặc biệt là bởi những kẻ tấn công tinh vi" - bà chỉ ra.

Từ tủ lạnh và hệ thống sưởi đến camera an ninh và hệ thống báo động, ngày càng nhiều thiết bị từng chủ yếu là thiết bị cơ khí giờ đây có thể được giám sát và điều khiển từ xa, tạo ra những cơ hội mới cho tội phạm mạng.

Ít nhất một số tủ lạnh bị ảnh hưởng hôm 2/11 đã sử dụng công nghệ điều khiển nhiệt độ của công ty Danfoss của Đan Mạch. Công nghệ này cũng là mục tiêu của cuộc tấn công ở Pháp. Công ty cho biết họ đã làm việc với khách hàng để triển khai các biện pháp khắc phục.

Ủy ban châu Âu cho biết các sự cố mới nhất cho thấy các mối đe dọa kỹ thuật số đang ngày càng gây ra nhiều xáo trộn.

"Đây là một nỗ lực có chủ đích nhằm phá vỡ chuỗi cung ứng thực phẩm của chúng ta và làm suy yếu niềm tin của người tiêu dùng vào đó - một lời cảnh báo mà chúng ta phải xem xét nghiêm túc. Việc các cuộc tấn công mạng này liên tục xảy ra là điều đáng lo ngại" - Ủy viên nông nghiệp của Liên minh Châu Âu (EU) - Christophe Hansen cho biết.

Một người phát ngôn của Tập đoàn Colruyt, đơn vị điều hành các cửa hàng Spar ở Bỉ theo hệ thống nhượng quyền, cho biết năm cửa hàng đã bị tấn công hệ thống tủ lạnh.

Tại Ireland, nhà bán buôn Musgrave cho biết sự cố đã ảnh hưởng đến hệ thống tại 13 cửa hàng SuperValu của họ, buộc họ phải ngừng bán một số sản phẩm đông lạnh và ướp lạnh.

"Hệ thống giám sát của chúng tôi đã cảnh báo về vấn đề này và chúng tôi đã hành động ngay lập tức. Cuộc điều tra của chúng tôi vẫn đang tiếp diễn" - họ cho biết trong một tuyên bố.

Loạt tấn công mạng nhắm vào hệ thống làm lạnh đã khiến các siêu thị, cửa hàng lao đạo vì bị hỏng thực phẩm - Ảnh: Reuters

Tom Hegel, một nhà nghiên cứu tại công ty an ninh mạng SentinelOne cho biết các cuộc tấn công như vậy thường liên quan đến tống tiền, động cơ chính trị hoặc các hoạt động của nhà nước, và việc thiếu các yêu cầu tài chính trong các trường hợp gần đây cho thấy đó là hành vi phá hoại.

"Ngành bán lẻ là mục tiêu dễ bị tấn công vì các chuỗi bán lẻ vận hành một hệ thống khổng lồ gồm các bộ điều khiển làm lạnh, hệ thống quản lý tòa nhà, bảng điều khiển truy cập cửa và thiết bị bán hàng" - ông Hegel cho biết, đồng thời nhận định thêm rằng rất khó để truy tìm tin tặc nhắm mục tiêu vào các hệ thống như vậy.

"Một kẻ tấn công đăng nhập vào bảng điều khiển bị lộ hầu như không để lại dấu vết gì... Một thiếu niên và một cơ quan tình báo sẽ trông khá giống nhau từ phía người phòng thủ" - ông Hegel chỉ ra.