Làn sóng thờ ơ với hôn nhân

Tỷ lệ kết hôn giảm, số người độc thân tăng cho thấy hôn nhân không còn giữ vị trí trung tâm trong đời sống hiện đại. Ảnh minh họa: Anastasia Shuraeva/Pexels.

Sau khi kết thúc mối quan hệ kéo dài 8 năm vào năm 2021, Chloe Bow không vội tìm kiếm một tình yêu mới. Thay vào đó, cô bắt đầu hình dung về một cuộc sống không có hôn nhân.

Ở tuổi 33, sống tại Toronto (Canada), Bow từng dành phần lớn tuổi 20 sống cùng bạn trai và đã đính hôn. Tuy nhiên, trong thời gian đại dịch, cô nhận ra mình không thực sự hạnh phúc, nhưng vẫn ở lại vì một nỗi sợ quen thuộc: nếu chia tay, cô có thể sẽ phải đối mặt với cô đơn.

Giờ đây, cô lựa chọn điều ngược lại: sống một mình, lâu dài.

“Tôi không thể nghĩ ra mối quan hệ nào mà mình thực sự mong muốn. Tôi đã trải qua rồi và nhận ra mình muốn tập trung vào bản thân nhiều hơn”, Bow nói.

Câu chuyện của Bow phản ánh một xu hướng rộng lớn hơn trong xã hội. Số lượng người độc thân tại Mỹ đang gia tăng đáng kể. Theo dữ liệu năm 2023 của Trung tâm Nghiên cứu Pew, có khoảng 111 triệu người trưởng thành độc thân, tăng mạnh so với 70 triệu người vào năm 1990

Hiện nay, các nhà nghiên cứu gần như đã đi đến đồng thuận rằng, sau nhiều năm tỷ lệ kết hôn giảm dần, hôn nhân không còn giữ được sức hấp dẫn với nhiều người, theo New York Times.

“Đây không chỉ là sự trì hoãn; ngày càng nhiều người đang chủ động gạt hôn nhân ra khỏi lựa chọn cuộc sống của mình”, Richard Fry, chuyên gia nghiên cứu xu hướng xã hội và nhân khẩu học tại Pew, cho biết.

Những lựa chọn thay thế

Trung tâm Nghiên cứu Pew chỉ ra tỷ lệ kết hôn tại Mỹ đã chạm mức thấp nhất trong 140 năm vào năm 2019 và đến nay vẫn chưa phục hồi hoàn toàn.

Sự gia tăng nhẹ trong những năm gần đây được cho là liên quan đến việc tỷ lệ ly hôn giảm và tuổi thọ tăng. Đàn ông sống lâu hơn đồng nghĩa với việc có ít phụ nữ góa chồng gia nhập nhóm người độc thân.

Khi kỳ vọng thay đổi và áp lực gia tăng, hôn nhân dần mất đi sức hút với nhiều thế hệ. Ảnh minh họa: Vlada Karpovich/Pexels.

Bước sang đầu thập kỷ này, đại dịch tiếp tục kéo giảm tỷ lệ kết hôn. Năm 2021, Trung tâm Nghiên cứu Gia đình và Hôn nhân Quốc gia tại Đại học Bang Bowling Green (Mỹ) ghi nhận số cặp kết hôn ở mức thấp nhất kể từ năm 1971. Sau đó, con số này tăng trở lại và hiện đã quay về mức trước đại dịch, theo bà Wendy D. Manning, đồng giám đốc trung tâm.

Tháng 12/2025, Cục Thống kê Mỹ cho biết chỉ 47% hộ gia đình là các cặp vợ chồng, giảm đáng kể so với mức 66% của 50 năm trước. Trong bối cảnh đó, với một bộ phận người trẻ, sống chung được xem là lựa chọn đủ đầy, thay vì tiến tới hôn nhân.

Bà Manning cũng chỉ ra nhiều cặp đôi sống cùng nhau cảm thấy mối quan hệ của họ đã “như vợ chồng”, nên không thấy cần thiết phải hợp thức hóa bằng pháp lý. Một số khác ban đầu có ý định kết hôn, nhưng rồi cuộc sống bận rộn khiến kế hoạch này dần bị trì hoãn.

Rachel Skyward (41 tuổi), sống tại Morrison, bang Colorado (Mỹ), hiện sở hữu nhà cùng bạn đời. Dù không có kế hoạch kết hôn hay đính hôn, họ vẫn lập thỏa thuận tiền hôn nhân để đảm bảo các vấn đề pháp lý.

Theo quy định tại bang Colorado, có thể lập luận rằng họ đã là vợ chồng. Thỏa thuận này giúp mỗi người bảo vệ tài sản trong trường hợp chia tay. Làm việc trong lĩnh vực tài chính, Skyward cho biết cô không phản đối hôn nhân, nhưng sau một cuộc ly hôn vào năm 2022, cô không vội lần nữa.

Áp lực, kỳ vọng và sự thay đổi qua các thế hệ

Một số phụ nữ cho biết họ vẫn mong muốn kết hôn, nhưng ngày càng thất vọng với những lựa chọn hiện có. Shani Silver (43 tuổi), tác giả của cuốn What If We Never Get Married? A Happily Ever Answer (Nếu không bao giờ kết hôn, liệu vẫn có thể hạnh phúc?), cho biết phần lớn người theo dõi cô là phụ nữ độc thân, lớn lên với niềm tin rằng hôn nhân và gia đình sẽ đến đúng thời điểm.

Tuy nhiên, thực tế lại không như kỳ vọng.

“Là thế hệ Millennials (1981-1996), chúng tôi đã đến độ tuổi mà mình từng được hứa hẹn mọi thứ sẽ xảy ra, nhưng cuối cùng thì không”, cô nói.

Nhiều người bắt đầu hình dung về một tương lai không có sẵn lộ trình, trong khi không ít phụ nữ trải qua nhiều năm hẹn hò không thành công và cảm thấy mệt mỏi.

Trước đây phụ nữ cần kết hôn để sống độc lập, nhưng hiện tại điều đó không còn cần thiết, dù bình đẳng vẫn chưa hoàn toàn đạt được. Ảnh minh họa: Vlada Karpovich/Pexels.

Theo Silver, định kiến văn hóa khiến phụ nữ liên tục hoàn thiện bản thân để trở thành “đối tượng lý tưởng”, nhưng nam giới không thay đổi tương xứng. Sự chênh lệch này thể hiện rõ ở việc nhà, gánh nặng cảm xúc và trách nhiệm gia đình. “Nếu kết hôn với người mà chỉ đang chấp nhận tạm, rất khó để mối quan hệ bền lâu”, cô nói.

Peter McGraw (55 tuổi), chưa từng kết hôn, cho rằng phụ nữ vẫn phải đối mặt với nhiều định kiến hơn khi sống độc thân. “Tôi gọi mình là người độc thân suốt đời và điều đó được xem là ‘cool’, nhưng ‘gái ế cả đời’ lại không mang ý nghĩa tương tự”, ông nói.

Theo ông, trước đây phụ nữ cần kết hôn để sống độc lập, nhưng hiện tại điều đó không còn cần thiết, dù bình đẳng vẫn chưa hoàn toàn đạt được. “Đàn ông chưa bao giờ được dạy rằng độc thân là điều tiêu cực. Với họ, chỉ cần là chính mình, phụ nữ sẽ tự tìm đến”, Silver nhận định.

McGraw, nhà khoa học hành vi tại Đại học Colorado Boulder (Mỹ), cho biết trước đây người ta thường đánh giá một người dựa trên tình trạng hôn nhân, nhưng điều đó không còn đúng. Ông không quan tâm đến việc sống chung hay kết hôn, một phần vì kỳ vọng hiện đại đã thay đổi.

“Năm 1960, bạn không cần người bạn đời phải là tất cả. Nhưng ngày nay, họ còn phải là bạn thân, đối tác trong cả công việc lẫn cuộc sống”, ông nói, cho rằng đó là áp lực lớn với nhiều người Gen X (1965-1980).

Trong khi đó, Gen Z (1996-2012) lại có thái độ hai chiều. Alia Rose Ginevra (22 tuổi) chia sẻ thế hệ của cô có xu hướng né tránh rủi ro, nên có thể trì hoãn hoặc không kết hôn. Tuy vậy, một bộ phận khác vẫn khao khát sự ổn định sau khi đã mệt mỏi với văn hóa hẹn hò “quẹt trái, quẹt phải”.

Ginevra cho biết cô mong muốn kết hôn vào cuối tuổi 20 hoặc đầu 30, nhưng cũng chuẩn bị cho khả năng điều đó không xảy ra. Theo cô, tài chính là rào cản lớn khi nhiều người trẻ muốn ổn định trước khi kết hôn, nhưng quá trình này ngày càng kéo dài, kể cả việc rời khỏi nhà cha mẹ.

Một bộ phận người trẻ vẫn khao khát sự ổn định sau khi đã mệt mỏi với văn hóa hẹn hò “quẹt trái, quẹt phải”. Ảnh minh họa: Samson Kat/Pexels.

Hôn nhân vẫn còn giá trị

Dù xu hướng thay đổi rõ rệt, các chuyên gia cho rằng việc kết hôn chưa mất đi giá trị. Theo Wendy Manning, tỷ lệ kết hôn giảm chủ yếu do độ tuổi kết hôn ngày càng muộn, khi nhiều người muốn chuẩn bị kỹ trước khi bước vào cam kết lâu dài.

“Chúng ta coi trọng hôn nhân đến mức muốn đợi đến khi thực sự sẵn sàng”, bà nói.

Hiện khoảng một phần ba các cuộc hôn nhân có ít nhất một người từng kết hôn trước đó, cho thấy sức hút của hôn nhân vẫn còn, dù cách tiếp cận đã thay đổi.

“Phần lớn mọi người vẫn muốn kết hôn và kỳ vọng sẽ kết hôn. Nhưng con đường dẫn đến điều đó không còn như trước”, bà Manning cho biết.