Lần tìm 'ma trận' bẫy thú trong rừng Chư Mom Ray

Ẩn dưới những lối mòn giữa vườn quốc gia Chư Mom Ray, tỉnh Quảng Ngãi là hàng ngàn chiếc bẫy thú được giăng kín nhằm săn bắt động vật hoang dã. Lực lượng kiểm lâm, bảo vệ rừng vẫn ngày ngày đi tìm và tháo gỡ các “chiếc bẫy tử thần” đang đe dọa sự sống của muôn loài.

Vườn quốc gia Chư Mom Ray.

Len lỏi rừng sâu truy tìm bẫy thú

Sáng sớm, tổ tuần tra của vườn quốc gia Chư Mom Ray bắt đầu hành trình vào rừng. Men theo những lối mòn xuyên qua các khu vực rừng rậm, lực lượng bảo vệ rừng vừa đi vừa quan sát kỹ từng bụi cây, gốc gỗ, lớp lá khô dưới chân.

Các thành viên tổ tuần tra của vườn quốc gia Chư Mom Ray vào rừng gỡ bẫy thú.

Chỉ sau quãng đường ngắn, những chiếc bẫy dây đầu tiên dần lộ diện. Dưới lớp lá mục ven lối thú rừng thường đi qua, nhiều chiếc thòng lọng bằng dây cáp được ngụy trang khá tinh vi. Có nơi, chỉ trong đoạn đường ngắn đã xuất hiện hàng chục chiếc bẫy được cài liên tiếp.

Gỡ bẫy thú được thợ săn đặt trong rừng.

Theo lực lượng tuần tra, đây là loại bẫy phổ biến nhất hiện nay bởi dễ chế tạo, gọn nhẹ và có thể mang theo số lượng lớn. Các đối tượng thường sử dụng dây cáp hoặc dây sắt nhỏ tạo thành thòng lọng, kết hợp cành cây để tạo lực siết.

Số lượng bẫy lớn, bố trí nhiều nơi bủa vây động vật rừng.

Chỉ cần thú rừng vô tình đi qua và chạm phải, chiếc bẫy sẽ lập tức siết chặt vào chân hoặc cổ khiến con vật khó thoát thân.

“Mỗi đợt tuần tra, anh em có khi tháo gỡ hàng chục đến hàng trăm chiếc bẫy. Có những con thú dính bẫy từ trước, lúc phát hiện thì đã chết hoặc bị thương nặng”, một nhân viên bảo vệ rừng chia sẻ.

Cận cảnh những chiếc bẫy thợ săn đặt trong vườn quốc gia Chư Mom Ray.

Vườn quốc gia Chư Mom Ray hiện quản lý hơn 56.000 ha rừng và được xem là một trong những khu vực có tính đa dạng sinh học cao của Tây Nguyên. Nơi đây ghi nhận 1.003 loài động vật và 1.895 loài thực vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm như bò tót, trâu rừng, sói đỏ, beo lửa, voọc, công, trĩ sao hay chim hồng hoàng.

Nhiều loài động vật quý hiếm được tìm thấy tại vườn quốc gia Chư Mom Ray.

Chính sự phong phú về hệ sinh thái khiến khu vực này trở thành mục tiêu của các đối tượng săn bắt động vật hoang dã trái phép.

Theo thống kê của vườn quốc gia Chư Mom Ray, riêng năm 2025, lực lượng chức năng đã tổ chức 6.216 đợt tuần tra, phát hiện và tháo gỡ 11.464 dây bẫy thú các loại. Chỉ trong quý I/2026, thêm khoảng 600 chiếc bẫy tiếp tục được phát hiện và tháo gỡ trong các đợt truy quét.

Gùi nước, mang cơm ăn vội giữa rừng

Sau nhiều giờ băng rừng, tổ tuần tra dừng chân bên một con suối nhỏ nằm sâu dưới tán rừng già để nghỉ ngơi. Những phần đồ ăn mang theo từ sáng được lấy ra làm bữa ăn vội giữa đại ngàn. Với lực lượng giữ rừng, những bữa ăn giản đơn như vậy đã trở nên quen thuộc trong các chuyến tuần tra kéo dài.

Bữa ăn trưa đơn giản giữa rừng của các cán bộ kiểm lâm, bảo vệ rừng.

Hiện công việc của lực lượng bảo vệ rừng càng thêm khó khăn khi nhiều trạm bảo vệ rừng đang đối mặt tình trạng thiếu nước sinh hoạt giữa cao điểm mùa khô.

Theo ông Đào Xuân Thủy, Giám đốc vườn quốc gia Chư Mom Ray, đơn vị hiện quản lý 14 trạm bảo vệ rừng, mỗi trạm phụ trách từ 4.000-7.000ha. Tuy nhiên do mạch nước ngầm suy giảm, hiện có 6 trạm thiếu nước sinh hoạt.

Gùi nước mang theo vào rừng tìm bẫy thú.

Nhiều cán bộ phải thay phiên nhau băng rừng, tìm đến các khe suối cách nơi ở hàng cây số để lấy nước phục vụ sinh hoạt hằng ngày.

Tại trạm bảo vệ rừng Sa Thầy, nơi có 5 nhân viên thường trực, tình trạng thiếu nước kéo dài từ tháng 3 đến nay khiến sinh hoạt gặp nhiều khó khăn.

Thiếu nước vào cao điểm mùa khô khiến công việc của những người bảo vệ rừng càng trở nên khó khăn.

“Có những ngày nắng gắt, chúng tôi phải đi khá xa mới lấy được nước. Việc sinh hoạt vì thế rất vất vả”- chị Hoàng Thị Hà, nhân viên trạm bảo vệ rừng, chia sẻ.

Sau ít phút nghỉ chân, các thành viên trong tổ tiếp tục kiểm tra dụng cụ rồi men theo những lối mòn sâu hun hút dưới tán rừng để tiếp tục hành trình.

Theo dõi động vật rừng và phát hiện xâm hại bằng bẫy ảnh

Không chỉ tăng cường tuần tra thủ công, vườn quốc gia Chư Mom Ray hiện còn lắp đặt 280 máy ảnh tự động tại các khu vực trọng điểm để theo dõi hoạt động của thú rừng và phát hiện dấu hiệu xâm hại.