Phát hiện loài khủng long lớn nhất từng được tìm thấy ở Đông Nam Á

Theo nghiên cứu công bố hôm 14/5 trên tạp chí Scientific Reports, con vật này có chiều dài ước tính khoảng 27 mét và nặng gần 30 tấn. Khối lượng của nó tương đương hơn bốn con voi châu Phi trưởng thành cộng lại, hoặc gấp hơn ba lần một con khủng long bạo chúa T. rex.

Ảnh minh họa nghệ thuật về Nagatitan, loài khủng long lớn nhất được phát hiện ở Đông Nam Á. (Nguồn: Patchanop Boonsai)

Tác giả chính của nghiên cứu, nghiên cứu sinh tiến sĩ Thitiwoot Sethapanichsakul thuộc University College London cho biết, kích thước khổng lồ chính là một trong những điều khiến nhóm nghiên cứu đặc biệt phấn khích.

Loài khủng long mới này thuộc nhóm sauropod, những loài ăn cỏ khổng lồ có cổ và đuôi rất dài. Chúng sống vào cuối kỷ Phấn trắng sớm, cách đây khoảng 100–120 triệu năm. Theo ông Sethapanichsakul, dù đã rất lớn, nhưng loài này vẫn chỉ nằm trong nhóm "cận khổng lồ" so với những sauropod lớn nhất từng tồn tại.

Ông Sethapanichsakul cho rằng phát hiện này giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về xu hướng tiến hóa kích thước ở khủng long vào thời điểm đó. Trong các giai đoạn sau của kỷ Phấn trắng, nhiều loài sauropod còn phát triển lớn hơn rất nhiều, với cá thể nặng tới 70 tấn.

"Đến giữa kỷ Phấn trắng, chúng ta bắt đầu thấy những loài khủng long khổng lồ xuất hiện ở Trung Quốc, Nam Mỹ và có thể cả châu Phi. Chúng thuộc nhóm lớn nhất trong số những loài lớn nhất từng tồn tại", ông Sethapanichsakul nói. Theo ông, loài mới được phát hiện ở Thái Lan có thể đại diện cho giai đoạn khởi đầu của quá trình tiến hóa hướng tới kích thước khổng lồ đó.

Nhóm nghiên cứu đã đặt tên cho loài mới là Nagatitan chaiyaphumensis. Trong đó, "Naga" bắt nguồn từ sinh vật rắn thần thoại được tôn thờ ở Đông Nam Á, còn "Titan" nhằm nhấn mạnh kích thước khổng lồ của loài này. Tên "chaiyaphumensis" được lấy theo tỉnh Chaiyaphum, nơi phát hiện hóa thạch.

Những hóa thạch đầu tiên được một người dân địa phương tìm thấy vào năm 2016. Công tác khai quật ban đầu diễn ra từ năm 2016 đến 2019 nhưng phải tạm dừng vì thiếu kinh phí. Đến năm 2024, khi nhận được nguồn tài trợ mới, nhóm nghiên cứu mới có thể tiếp tục khai quật.

Hiện các nhà khoa học vẫn chưa tìm thấy bộ xương hoàn chỉnh của Nagatitan. Kích thước của nó được ước tính dựa trên các phần xương sống, xương sườn, xương chậu và xương chân đã khai quật được. Riêng một chiếc xương chân trước đã dài gần 1,8 mét.

Nhà cổ sinh vật học Mathew Wedel, Giáo sư giải phẫu học tại Đại học Khoa học Y tế Western ở California nhận định, đây là một phát hiện rất giá trị dù ông không tham gia nghiên cứu.

"Đây thực sự là một sinh vật khổng lồ", ông Wedel nói. Ông đánh giá số lượng cũng như chất lượng hóa thạch thu được là khá tốt đối với một loài khủng long cỡ lớn. Theo ông Wedel, nhiều phần xương còn giữ được trạng thái nguyên vẹn và ít biến dạng, đủ để cung cấp lượng thông tin rất lớn cho giới khoa học.

Theo ông Sethapanichsakul, đây là loài khủng long thứ 14 được đặt tên tại Thái Lan. Nhóm nghiên cứu gọi phát hiện này là "người khổng lồ cuối cùng" của đất nước, bởi dựa trên tuổi địa chất của các tầng đá hiện có, họ cho rằng khả năng tìm thấy thêm những loài khủng long khổng lồ khác ở Đông Nam Á là rất thấp.

Ông Wedel cũng bày tỏ sự hào hứng trước những phát hiện ngày càng nhiều từ Thái Lan. Theo ông, mỗi quốc gia đều mang đến một góc nhìn mới về quá khứ Trái Đất, giúp các nhà khoa học từng bước hoàn thiện bức tranh về thế giới thời tiền sử.