Lan tỏa giá trị di sản mỹ thuật Việt từ những tác phẩm hồi hương

Sáng 19/11, Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh khai mạc không gian trưng bày chuyên đề thường xuyên, giới thiệu 18 tác phẩm tiêu biểu được tuyển chọn từ bộ sưu tập 43 tác phẩm do bà Thụy Khuê và ông Lê Tất Luyện hiến tặng năm 2025.

Đại diện lãnh đạo và khách mời thực hiện nghi lễ cắt băng khai mạc trưng bày.

Đại diện lãnh đạo và khách mời thực hiện nghi lễ cắt băng khai mạc trưng bày.

Không chỉ bổ sung những tác phẩm có giá trị cho bộ sưu tập của bảo tàng, hoạt động còn tiếp nối hành trình đưa di sản mỹ thuật Việt Nam trở về quê hương, phục vụ công chúng và các thế hệ nghiên cứu, sáng tạo nghệ thuật.

Không gian trưng bày được bố trí tại tầng 3, Nhà 1, Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh, giới thiệu 18 tác phẩm được tuyển chọn từ bộ sưu tập do bà Thụy Khuê và ông Lê Tất Luyện hiến tặng năm 2025. Đây là hoạt động tiếp nối trưng bày chuyên đề “Trở về” được bảo tàng tổ chức vào tháng 11/2025, ngay sau khi tiếp nhận bộ sưu tập.

Các tác phẩm là sáng tác của nhiều thế hệ họa sĩ Việt Nam, gắn với nền tảng mỹ thuật Đông Dương và môi trường nghệ thuật Gia Định - Sài Gòn. Trong đó có những tác phẩm đáng chú ý như Hải quỳ của họa sĩ Lê Phổ; Phụ nữ Bắc vấn tóc trần, Rạng đông xanh của họa sĩ Vũ Cao Đàm; Tuồng đời của họa sĩ Bùi Xuân Phái; Chùa Thầy của họa sĩ Trần Phúc Duyên; Thiên thai của họa sĩ Phạm Tăng; Một tòa thiên nhiên của họa sĩ Nguyễn Trung; Bát máu của họa sĩ Đỗ Quang Em; Chải tóc của họa sĩ Trịnh Cung và Tắm trăng của họa sĩ Văn Đen…

Không gian trưng bày các tác phẩm mỹ thuật từ bộ sưu tập được hiến tặng tại bảo tàng.

Sự đa dạng về đề tài, chất liệu và phong cách biểu hiện tạo nên bức tranh nhiều sắc thái về mỹ thuật Việt Nam thế kỷ XX, từ những sáng tác mang dấu ấn mỹ thuật Đông Dương đến những tìm tòi tạo hình hiện đại, phản ánh sự chuyển động của đời sống nghệ thuật qua nhiều thế hệ.

Ông Trần Minh Công, quyền Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh cho biết, hành trình đưa những tác phẩm nghệ thuật này trở về với công chúng trong nước là một dấu ấn có ý nghĩa đối với công tác bảo tồn và phát huy di sản mỹ thuật Việt Nam.

Ông Trần Minh Công, quyền Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc.

Ông Trần Minh Công, quyền Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc.

Theo ông Trần Minh Công, tháng 9/2025, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức đoàn công tác do Sở Văn hóa và Thể thao làm trưởng đoàn sang Cộng hòa Pháp để tiếp nhận các tác phẩm mỹ thuật Đông Dương, mỹ thuật Gia Định của nhiều họa sĩ Việt Nam nổi tiếng, trong đó có Lê Phổ, Vũ Cao Đàm, Tạ Tỵ, Phạm Tăng, Võ Đình, Trịnh Cung… do bà Thụy Khuê và ông Lê Tất Luyện hiến tặng.

Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh được lãnh đạo thành phố, Sở Văn hóa và Thể thao tin tưởng giao nhiệm vụ tiếp nhận, vận chuyển, bảo quản, nghiên cứu, trưng bày và phát huy giá trị các tác phẩm. Từ 43 tác phẩm hội họa và tư liệu mỹ thuật trong bộ sưu tập, bảo tàng đã nghiên cứu, tuyển chọn 18 tác phẩm để giới thiệu thường xuyên tại không gian mới. Những tác phẩm còn lại tiếp tục được lưu giữ, bảo quản và nghiên cứu, định hướng phục vụ công chúng trong các giai đoạn tiếp theo.

Ông Trần Minh Công nhấn mạnh, việc đưa các tác phẩm vào trưng bày thường xuyên không chỉ tạo thêm cơ hội để công chúng thưởng lãm những sáng tác có giá trị mà còn hình thành nguồn tư liệu trực quan phục vụ nghiên cứu, giáo dục nghệ thuật. Qua đó, bảo tàng từng bước phát huy giá trị bộ sưu tập theo hướng lâu dài, bền vững, đưa di sản đến gần hơn với đời sống đương đại.

Lãnh đạo và khách mời nghe thuyết minh về các tác phẩm mỹ thuật.

Lãnh đạo và khách mời nghe thuyết minh về các tác phẩm mỹ thuật.

Chia sẻ tại sự kiện, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lâm Nhân, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa TP Hồ Chí Minh, đại diện gia đình bà Thụy Khuê và ông Lê Tất Luyện, cho biết việc đưa các tác phẩm về Việt Nam là mong mỏi được hai ông bà ấp ủ trong nhiều năm.

Theo PGS.TS Lâm Nhân, từ năm 2010, trong những lần tiếp xúc và trò chuyện với gia đình ông bà tại Pháp, ông đã được nghe chia sẻ về mong muốn hiến tặng các tác phẩm mỹ thuật Việt Nam để bổ sung cho lịch sử mỹ thuật nước nhà. Bởi theo ông bà, khi nghiên cứu và giới thiệu lịch sử mỹ thuật Việt Nam, cần có những tác phẩm cụ thể để minh chứng cho quá trình hình thành, phát triển của nền nghệ thuật dân tộc. Nhiều giai đoạn, nhiều mạch nối trong lịch sử mỹ thuật vẫn còn thiếu vắng tư liệu và tác phẩm, đặc biệt là những sáng tác của các họa sĩ Việt Nam từng học tập, sáng tác tại Trường Mỹ thuật Đông Dương hoặc sinh sống, hoạt động nghệ thuật ở nước ngoài.

Tác phẩm mỹ thuật "Thiên thai" của tác giả Phạm Tăng để lại nhiều ấn tượng với công chúng.

Tác phẩm mỹ thuật "Thiên thai" của tác giả Phạm Tăng để lại nhiều ấn tượng với công chúng.

Trước đó, gia đình từng hiến tặng 29 tác phẩm của họa sĩ Lê Thị Lựu cho bảo tàng, trong đó có 27 tác phẩm của bà và hai tác phẩm khác. Đến năm 2019, bảo tàng đã tổ chức trưng bày giới thiệu bộ sưu tập này. Tiếp đó là những đóng góp từ bộ sưu tập của họa sĩ Lê Bá Đảng với số lượng lớn tác phẩm được trao tặng cho các bảo tàng mỹ thuật tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Trong số những câu chuyện gắn với bộ sưu tập lần này, PGS.TS Lâm Nhân đặc biệt nhắc đến bức tranh "Thiên thai" của họa sĩ Phạm Tăng. Đây là tác phẩm mà ông Lê Tất Luyện từng dành nhiều thời gian tìm hiểu, mong muốn sở hữu nhưng chủ nhân trước đó không bán. Sau này, khi có dịp trở về Việt Nam năm 1975 và cần tiền, người chủ đã liên hệ với bà Thụy Khuê, thực hiện lời hứa trước đó và chuyển nhượng tác phẩm với giá khoảng 40.000 USD. Từ đó, bức tranh trở thành một phần trong đời sống của gia đình, gắn bó với những sinh hoạt thường ngày qua nhiều năm.

Triển lãm thu hút nhiều người đến chiêm ngưỡng, thưởng thức các tác phẩm mỹ thuật.

Hoạt động diễn ra trong khuôn khổ các chương trình chào mừng Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, hướng tới Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11). Theo Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh, không gian trưng bày thường xuyên sẽ góp phần lan tỏa tình yêu nghệ thuật, nâng cao nhận thức về bảo tồn di sản và tạo điều kiện để các giá trị mỹ thuật Việt Nam tiếp tục được nghiên cứu, trao truyền đến các thế hệ mai sau.

Hương Trần/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/lan-toa-gia-tri-di-san-my-thuat-viet-tu-nhung-tac-pham-hoi-huong-post1404219.html