Lan tỏa giá trị Nghị quyết số 79-NQ/TW về kinh tế nhà nước: Hà Nội khẳng định vai trò 'đầu tàu'

Chia sẻ tại Chương trình Thời sự đặc biệt tối 27/2 của Cơ quan Báo và phát thanh, truyền hình Hà Nội, PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, đã nêu quan điểm về một số điểm đột phá mới nổi bật của Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và giải pháp khai thác hiệu quả nguồn lực.

Nhận thức toàn diện về kinh tế nhà nước

Điểm mới nổi bật nhất là Nghị quyết số 79-NQ/TW đã lần đầu tiên làm rõ đầy đủ nội hàm và cấu trúc của kinh tế nhà nước. Ở đó, đã xác định rõ khái niệm, nội hàm và các cấu phần của kinh tế nhà nước.

Đáng chú ý, Nghị quyết lần đầu tiên bổ sung và xác định rõ các nguồn lực cấu thành kinh tế nhà nước, không chỉ bao gồm doanh nghiệp nhà nước mà còn bao gồm đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư.

Cùng với đó là các yếu tố cấu thành khác như: ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, các quỹ tài chính nhà nước, tổ chức tín dụng nhà nước, vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các đơn vị sự nghiệp công lập.

Kinh tế nhà nước được nhận thức toàn diện hơn tại Nghị quyết số 79-NQ/TW.

“Điều này thể hiện nhận thức toàn diện hơn về phạm vi và vai trò của kinh tế nhà nước, coi đây là tổng thể các nguồn lực vật chất quan trọng mà Nhà nước quản lý để điều tiết, phân bổ và định hướng nền kinh tế…” - PGS.TS Trần Đình Thiên nhìn nhận.

Một điểm mới khác được PGS.TS Trần Đình Thiên đề cập là Nghị quyết số 79-NQ/TW đã đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý theo nguyên tắc thị trường và minh bạch. Theo đó, lần đầu tiên Nghị quyết yêu cầu các nguồn lực kinh tế nhà nước phải được rà soát, thống kê, đánh giá và hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc phân định rõ vai trò giữa Nhà nước, thị trường và xã hội; giảm can thiệp hành chính trực tiếp, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình và giám sát chặt chẽ. Đây là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, hạn chế thất thoát, lãng phí và nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế nhà nước.

Cần thay đổi cơ chế phân bổ nguồn lực

Có thể khẳng định, Nghị quyết số 79-NQ/TW là một văn kiện quan trọng, thể hiện bước phát triển mới trong tư duy của Đảng về kinh tế nhà nước. Những điểm mới nổi bật của Nghị quyết không chỉ làm rõ hơn vai trò, nội hàm của kinh tế nhà nước mà còn nâng tầm mục tiêu, đổi mới cơ chế quản lý và đề ra hệ thống giải pháp đồng bộ, toàn diện.

Việc triển khai hiệu quả Nghị quyết sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước, phát huy vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững, tạo nền tảng vững chắc để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045.

Trong bối cảnh nguồn lực quốc gia hữu hạn và yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, số và dựa trên đổi mới sáng tạo, việc quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn lực nhà nước trở thành vấn đề then chốt.

Theo PSG.TS Trần Đình Thiên, giải pháp trọng tâm để nâng cao hiệu quả quản trị và sử dụng các nguồn lực của kinh tế nhà nước là cần thay đổi cơ chế phân bổ nguồn lực theo hướng cạnh tranh hơn. Tạo lập môi trường thuận lợi, công bằng, minh bạch cho các khu vực kinh tế trong khai thác và sử dụng nguồn lực quốc gia.

Khuyến khích hợp tác công - tư trong quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên, kết cấu hạ tầng, cung cấp dịch vụ sự nghiệp công. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền; giảm thiểu can thiệp hành chính trực tiếp, giảm chi phí tuân thủ; áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro…

PGS.TS Trần Đình Thiên khẳng định: Nghị quyết số 79-NQ/TW không chỉ đơn thuần là bổ sung chính sách mới, mà cho thấy một bước hoàn thiện quan trọng trong kiến trúc chiến lược phát triển quốc gia.

Với Hà Nội - nơi hội tụ sức mạnh và nguồn lực quốc gia rất lớn, đây không chỉ là yêu cầu thực thi chính sách, mà là cơ hội khẳng định vai trò đầu tàu, trung tâm lan tỏa giá trị và định hình chuẩn mực phát triển cho cả nước.

Tùng Nguyễn