Lan tỏa làn điệu quê hương

Chung niềm đam mê

Những ngày cuối tuần, ngôi nhà nhỏ nép mình bên hàng dừa tàu xanh mát của ông Trần Xuân Hải lại rộn vang câu ca, tiếng hát. Đó là thời điểm các thành viên của CLB Dân ca Bến Quê (xã Bến Quan) tìm về bên nhau để cùng soạn nhạc, tập bài và ôn lại những làn điệu dân ca mộc mạc mà họ trót lòng yêu mến.

Lễ ra mắt Câu lạc bộ Dân ca Bến Quê - Ảnh: H.Đ

Mỗi người một công việc, một hoàn cảnh sống khác nhau, nhưng ở họ có chung một nhịp đập con tim dành cho âm nhạc dân tộc. Với những con người nơi đây, mỗi câu hò, điệu lý không đơn thuần là lời ca cất lên để giải trí, mà là ký ức tuổi thơ, là nét đẹp văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Bởi vậy, gạt bỏ những lo toan, bận rộn của cuộc sống thường nhật, họ tìm về đây để cùng hòa mình vào các giai điệu đằm thắm của vùng đất Bình Trị Thiên gian khó mà nghĩa tình.

Chị Ngô Thị Hồng Loan, một thành viên gắn bó với CLB, xúc động chia sẻ: "Những làn điệu dân ca Bình Trị Thiên đã ngấm vào máu thịt chúng tôi từ những lời ru ban sơ của bà, của mẹ. Theo thời gian, tình yêu ấy cứ lớn dần lên lúc nào không hay. Mỗi lần được cất lên những câu ca về quê hương, cây đa, bến nước, sân đình hay tình cảm gia đình, tôi lại thấy trân trọng vô cùng, cảm giác yêu thương, gắn bó không thể nào dứt ra được".

Cánh chim đầu đàn và khát vọng tìm về nguồn cội

Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, xã Bến Quan có địa bàn rộng hơn. Được sự quan tâm, tạo điều kiện của chính quyền địa phương, CLB Dân ca Bến Quê chính thức được thành lập. Sức sống của CLB Dân ca Bến Quê hôm nay mang dấu ấn rất lớn của "cánh chim đầu đàn"-Nghệ nhân Ưu tú Trần Xuân Hải, một người bước ra từ Nhà hát Ca kịch Huế.

Từ đam mê và năng khiếu của những hạt nhân văn nghệ ban đầu, ý tưởng về một sân chơi chính thức đã ra đời. CLB hiện có 13 thành viên, sinh hoạt định kỳ mỗi tháng 2 lần, đồng thời tăng cường tập luyện khi có các chương trình biểu diễn hoặc được điều động đột xuất từ địa phương.

Các thành viên câu lạc bộ tập luyện bài hát mới - Ảnh: H.Đ

Đảm nhận vai trò Chủ nhiệm CLB, Nghệ nhân Ưu tú Trần Xuân Hải cho biết: "CLB tập trung chủ yếu vào các làn điệu dân ca Bình Trị Thiên đặc sắc, tiêu biểu như hò giã gạo-Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng biên soạn lời mới cho các làn điệu và đan xen một số làn điệu dân ca của các tỉnh bạn. Mục đích lớn nhất là tạo nơi giao lưu cho anh chị em yêu ca hát, đồng thời phục vụ các dịp lễ, Tết của địa phương".

Tuy nhiên, để duy trì và phát triển CLB không phải dễ dàng. Khó khăn lớn nhất hiện nay của CLB là tình trạng thiếu nhạc công. CLB hiện chỉ có ông Hải chơi được đàn nguyệt và đàn nhị, cùng một nhạc công guitar. Mỗi lần biểu diễn lớn, CLB lại phải thuê thêm nhạc công ngoài, đòi hỏi nỗ lực rất lớn từ sự chung tay của tập thể và sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp trên địa bàn.

Để dân ca không bị mai một theo thời gian, xã Bến Quan cũng đặc biệt chú trọng đến việc "trẻ hóa" lực lượng. Địa phương tích cực khuyến khích thế hệ trẻ tham gia học hát, tạo sự tiếp nối nhịp nhàng giữa các thế hệ. Thông qua các buổi sinh hoạt định kỳ, các hội diễn văn nghệ quần chúng, những câu hò, điệu lý truyền thống được khoác lên mình sức sống mới, gần gũi và dễ cảm hơn với giới trẻ.

Đánh giá về hiệu quả của mô hình này, ông Võ Văn Quyền, Phó trưởng Phòng Văn hóa-Xã hội xã Bến Quan, nhấn mạnh: "Các CLB dân ca được thành lập tại địa phương đã khôi phục mạnh mẽ phong trào hát dân ca vốn có trước đây. Hoạt động này không chỉ đưa phong trào văn hóa văn nghệ của xã ngày càng phát triển chuyên sâu, mà còn tạo không gian lành mạnh để kết nối cộng đồng".

Dân ca không chỉ là những câu hát được trao truyền qua nhiều thế hệ mà còn là bản sắc văn hóa của mỗi vùng quê. Vì vậy, những giải pháp thiết thực mà xã Bến Quan triển khai đã và đang góp phần gìn giữ, phát huy các làn điệu dân ca truyền thống, để những giá trị văn hóa ấy tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng. Qua đó, góp phần để bản sắc văn hóa địa phương được bảo tồn, phát huy và trở thành nguồn lực tinh thần quý giá trong quá trình xây dựng đời sống văn hóa tại cơ sở.