Lan tỏa mô hình trường học không rác thải nhựa

Sáng 31/1, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Lễ trao Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 - Trường học không rác thải nhựa. Lễ trao giải được tổ chức trong bối cảnh đặc biệt ý nghĩa, chào mừng thành công của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, dấu mốc mở ra giai đoạn phát triển mới của đất nước theo định hướng nhanh, bền vững, vì thịnh vượng và hạnh phúc của Nhân dân.

Khẳng định cam kết của Việt Nam trong hợp tác môi trường ASEAN

Phát biểu tại Lễ trao giải, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành khẳng định: Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN là một sáng kiến có ý nghĩa quan trọng trong khuôn khổ hợp tác môi trường ASEAN, góp phần thúc đẩy giáo dục môi trường và xây dựng các mô hình trường học xanh, bền vững trong khu vực.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Tùng Đinh

Theo Thứ trưởng Lê Công Thành: Giải thưởng được triển khai trong khuôn khổ hợp tác của Tổ chức các Quan chức cấp cao Môi trường ASEAN (ASOEN), thể hiện rõ cam kết mạnh mẽ của các quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam, đối với các mục tiêu phát triển bền vững.

Việc Việt Nam tích cực tổ chức, triển khai giải thưởng không chỉ khẳng định vai trò, trách nhiệm của Việt Nam trong ASEAN, mà còn góp phần lan tỏa sâu rộng các giá trị bảo vệ môi trường trong hệ thống giáo dục quốc gia.

Nhấn mạnh chủ đề “Trường học không rác thải nhựa” của giải thưởng năm 2025, Thứ trưởng Lê Công Thành cho rằng, đây là chủ đề có tính thời sự, trực diện với một trong những thách thức môi trường cấp bách hiện nay. Rác thải nhựa không chỉ là vấn đề môi trường đơn thuần, mà còn là bài toán trách nhiệm cộng đồng, đòi hỏi sự tham gia của toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Việc lựa chọn trường học, thầy cô giáo và học sinh làm trung tâm của hành động thể hiện tầm nhìn dài hạn, bởi giáo dục và thay đổi hành vi ngay từ sớm chính là chìa khóa cho một tương lai xanh, bền vững.

Thông tin về kết quả triển khai giải thưởng, Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết, Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 đã thu hút sự tham gia tích cực, nghiêm túc của nhiều cơ sở giáo dục trên phạm vi cả nước.

Trên cơ sở đánh giá khách quan, minh bạch của Hội đồng chấm giải, Ban Tổ chức đã quyết định trao 60 Giải thưởng cho 60 trường học thuộc ba cấp học: Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông, với đầy đủ các hạng mục từ Giải Nhất đến Giải Sáng tạo.

Lễ trao Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 - Trường học không rác thải nhựa. Ảnh: Tùng Đinh

Đáng chú ý, các trường đạt giải được phân bố rộng khắp các vùng miền, từ miền núi, trung du, đồng bằng, ven biển, hải đảo đến Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long. Theo Thứ trưởng, kết quả này cho thấy mô hình Trường học sinh thái - Trường học không rác thải nhựa có sức lan tỏa lớn, được đông đảo cơ sở giáo dục đón nhận, đồng thời thể hiện rõ tính bao trùm, ý nghĩa nhân văn và giá trị bền vững của giải thưởng.

Thành công của giải thưởng là minh chứng sinh động cho sự tâm huyết, sáng tạo và nỗ lực bền bỉ của đội ngũ thầy cô giáo, học sinh và cán bộ nhà trường trong việc xây dựng môi trường học đường xanh, sạch, an toàn, thân thiện với môi trường.

Nhiều mô hình, sáng kiến giảm thiểu rác thải nhựa, phân loại rác tại nguồn, tái chế, tái sử dụng và thay đổi thói quen tiêu dùng trong trường học đã và đang mang lại những tác động tích cực, thiết thực. Đặc biệt, học sinh được xác định không chỉ là người thực hiện mà còn là những “đại sứ môi trường”, góp phần lan tỏa các hành động xanh tới gia đình và cộng đồng.

Chung tay đầu tư cho tương lai xanh từ giáo dục

Phát biểu tại buổi lễ, bà Lê Thái Hà - Giám đốc Quỹ Vì tương lai xanh, bày tỏ ấn tượng với quy mô tham gia và sức lan tỏa rõ nét của giải thưởng. Theo bà Hà, Ban Tổ chức đã tiếp nhận khoảng 300 hồ sơ từ các trường học trên cả nước, con số cho thấy giáo dục môi trường đang thực sự trở thành một ưu tiên trong hệ thống giáo dục.

Điều đáng ghi nhận là nhiều mô hình trường học không rác thải nhựa được triển khai một cách nghiêm túc, thực chất, không dừng ở phong trào mà gắn liền với sự thay đổi thói quen, hành vi và văn hóa học đường của học sinh, giáo viên và cả phụ huynh.

Đặc biệt, các hoạt động chia sẻ, học tập mô hình thông qua việc tổ chức tham quan thực tế tại các trường đạt giải cao của năm trước đã giúp biến khái niệm “trường học sinh thái” từ ý tưởng trừu tượng thành những hình mẫu cụ thể, có thể học hỏi và nhân rộng.

Thứ trưởng Lê Công Thành (ngoài cùng từ bên phải sang) cùng các đại biểu thăm gian trưng bày mô hình của các đơn vị đoạt giải. Ảnh: Tùng Đinh

Chia sẻ từ thực tiễn, bà Dương Thị Minh Thắm - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Trương Công Giai (Hà Nội) cho biết, nhà trường đặc biệt chú trọng mục tiêu giảm thiểu rác thải nhựa và hình thành thói quen sống thân thiện với môi trường cho học sinh từ những hành động nhỏ nhất.

Nhà trường đã thành lập các câu lạc bộ xanh, trao quyền cho học sinh chủ động đề xuất ý tưởng, trực tiếp triển khai và tham gia đánh giá kết quả. Nhiều mô hình sáng tạo như sử dụng vật liệu sinh học, in 3D sản phẩm thay thế nhựa hay chương trình “Đổi rác nhựa lấy cây xanh” đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong toàn trường.

Trường Tiểu học Hà An, phường Hà An, tỉnh Quảng Ninh đạt giải nhất hạng mục Tiểu học. (Tại điểm cầu Trường Tiểu học Hà An). Ảnh: Tùng Đinh

Tại Trường Tiểu học Cổ Phúc (Lào Cai), theo Hiệu trưởng Nguyễn Thị Thu Hải, hành trình xây dựng trường học sinh thái bắt đầu từ mong muốn giản dị, để mỗi ngày đến lớp, học sinh được sống trong không gian xanh, sạch, đẹp và an toàn. Không đặt nặng mục tiêu thi đua, nhà trường kiên trì xây dựng các hoạt động giáo dục môi trường gắn với đời sống hàng ngày của học sinh, từ tái chế chai nhựa trồng cây, hạn chế nhựa dùng một lần đến lan tỏa thói quen xanh ra cộng đồng dân cư xung quanh.

Bà Dương Thị Minh Thắm - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Trương Công Giai (phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội) cùng học sinh chia sẻ sáng kiến giảm rác thải nhựa. Ảnh: Mai Đan

Tham dự lễ trao giải, thầy Ngô Minh Tuấn - Bí thư Đoàn Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT Đam San cho rằng: Giải thưởng không chỉ mang ý nghĩa vinh danh mà còn mở ra cơ hội để các nhà trường học hỏi, tích lũy kinh nghiệm và xây dựng những “kim chỉ nam” trong giáo dục môi trường.

Ở góc độ cơ quan báo chí đồng hành, ông Nguyễn Ngọc Thạch - Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường cho biết, giai đoạn 2025 - 2028, Việt Nam đảm nhiệm vai trò chủ trì Nhóm công tác ASEAN về Giáo dục môi trường. Trên cương vị này, Báo sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhiều hoạt động chuyên môn, truyền thông và sự kiện môi trường quy mô quốc gia và khu vực.

Nguyễn Hạnh