Lan tỏa tiêu dùng xanh từ sức mạnh của cộng đồng

PGS.TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, phát biểu tại hội thảo

Ngày 17/7, Hội Nữ trí thức Hà Nội phối hợp với hai xã Kim Anh và Sóc Sơn (Hà Nội) cùng Tổ chức Nhân dân Úc vì Y tế, Giáo dục và Phát triển hải ngoại (APHEDA) tổ chức hội thảo "Lan tỏa tiêu dùng xanh - Vai trò của cộng đồng và tổ chức địa phương".

Đây là hoạt động khép lại dự án "Thúc đẩy tiêu dùng xanh trên địa bàn thành phố Hà Nội" được triển khai từ tháng 9/2025 đến tháng 7/2026 tại hai địa phương với mục tiêu nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi tiêu dùng theo hướng an toàn, thân thiện với môi trường và phát triển bền vững.

Mỗi lựa chọn mua sắm đều tác động đến tương lai

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, cho rằng giá trị lớn nhất của dự án không nằm ở số lượng lớp tập huấn hay các mô hình được xây dựng mà ở việc từng bước hình thành tư duy tiêu dùng có trách nhiệm trong cộng đồng.

Theo bà, mỗi quyết định mua sắm không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của gia đình mà còn tác động tới môi trường, sinh kế của người sản xuất và sự phát triển bền vững của xã hội. Chính vì vậy, việc giúp người dân, đặc biệt là phụ nữ - những người thường trực tiếp quyết định chi tiêu trong gia đình - hiểu đúng về tiêu dùng xanh có ý nghĩa rất quan trọng.

Sau một năm triển khai, dự án đã góp phần thay đổi nhận thức của người dân về sản xuất an toàn, truy xuất nguồn gốc, dán nhãn sản phẩm cũng như tạo sự kết nối giữa chính quyền địa phương, tổ chức xã hội, các chuyên gia và cộng đồng để cùng xây dựng văn hóa tiêu dùng xanh.

Theo báo cáo của Hội Nữ trí thức Hà Nội, dự án đã thu hút 210 người tham gia trực tiếp và lan tỏa tới hơn 500 người dân thông qua các hoạt động truyền thông.

Đáng chú ý, 94,8% người tham gia cho biết hiểu rõ hơn về tiêu dùng xanh; 97,1% hình thành thói quen đọc nhãn sản phẩm trước khi mua; 70% có thể nhận diện những rủi ro từ amiăng và các vật liệu độc hại. Những con số này cho thấy việc trang bị kỹ năng tiêu dùng đã từng bước chuyển hóa thành thay đổi trong hành vi mua sắm hằng ngày.

Ông Trần Đức Thái, nguyên Thanh tra Chính phủ chia sẻ tại hội thảo

Tại hội thảo, ông Trần Đức Thái, nguyên Thanh tra Chính phủ, nhấn mạnh nhãn sản phẩm là "cầu nối thông tin" giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng. Tuy nhiên, trong thực tế vẫn tồn tại tình trạng một số sản phẩm sử dụng nguyên liệu hoặc quy trình có yếu tố độc hại nhưng người mua rất khó nhận biết nếu thiếu thông tin minh bạch.

Ông cũng lưu ý cùng với xu hướng tiêu dùng xanh đang xuất hiện hiện tượng "giả xanh", khi doanh nghiệp quảng bá sản phẩm thân thiện với môi trường nhưng không có chứng nhận độc lập. Vì vậy, người tiêu dùng cần phân biệt giữa nhãn sinh thái được cơ quan có thẩm quyền chứng nhận với những thông điệp quảng cáo do doanh nghiệp tự công bố.

Ở góc độ địa phương, bà Nguyễn Thị Lừng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Kim Anh, cho rằng việc đọc nhãn hàng hóa giúp người dân nhận biết nguồn gốc, thành phần, cảnh báo an toàn, hạn chế mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng và từng bước tạo áp lực để các cơ sở sản xuất nâng cao chất lượng sản phẩm.

Bà Nguyễn Thị Lừng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Kim Anh chia sẻ

Để "hạt giống xanh" tiếp tục lan tỏa

Nhiều ý kiến tại hội thảo thống nhất rằng sau khi dự án kết thúc, việc duy trì và phát huy hiệu quả sẽ phụ thuộc vào vai trò của chính quyền địa phương cùng các tổ chức đoàn thể.

Các đại biểu đề xuất lồng ghép nội dung tiêu dùng xanh vào các hoạt động cộng đồng; xây dựng đội ngũ tuyên truyền viên nòng cốt; phát huy vai trò của Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên trong hướng dẫn người dân kỹ năng đọc nhãn sản phẩm, lựa chọn hàng hóa an toàn và đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng số. Đồng thời, mỗi người dân cần hình thành thói quen kiểm tra nguồn gốc, thành phần, hạn sử dụng trước khi mua; kiên quyết nói không với hàng hóa không rõ xuất xứ, góp phần xây dựng cộng đồng tiêu dùng an toàn và bền vững.

Bà Hoàng Thị Lệ Hằng, đại diện Chính phủ Úc và Tổ chức APHEDA tại Việt Nam phát biểu bế mạc hội thảo

Phát biểu bế mạc hội thảo, bà Hoàng Thị Lệ Hằng, đại diện Chính phủ Úc và Tổ chức APHEDA tại Việt Nam, cho biết dù dự án được triển khai trong thời gian không dài và với nguồn lực khiêm tốn, giá trị lớn nhất là đã gieo những thay đổi tích cực về nhận thức trong cộng đồng. Theo bà, sự đồng hành của chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và người dân đã giúp thông điệp về tiêu dùng xanh không chỉ dừng lại ở các lớp tập huấn mà tiếp tục lan tỏa đến từng gia đình, từng khu dân cư. Bà kỳ vọng các địa phương sẽ tiếp tục lồng ghép những nội dung của dự án vào hoạt động thường xuyên ở cơ sở để những kết quả đạt hôm nay được duy trì và nhân rộng trong thời gian tới.

"Mỗi gia đình sẽ luôn có những lựa chọn tiêu dùng an toàn, thân thiện với môi trường, góp phần xây dựng những cộng đồng khỏe mạnh và phát triển bền vững", bà Hằng nhấn mạnh.

Một dự án có thể khép lại, nhưng hành trình lan tỏa tiêu dùng xanh chỉ thực sự bắt đầu khi những kiến thức từ hội thảo được chuyển hóa thành hành động trong từng lần mua sắm, từng bữa cơm và từng lựa chọn của mỗi gia đình. Chính từ những thay đổi nhỏ ấy, một cộng đồng tiêu dùng có trách nhiệm và phát triển bền vững sẽ dần được hình thành.