Lạng Sơn: Đưa pháp luật đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số

Đổi mới cách đưa pháp luật vào đời sống

Phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ nhằm cung cấp thông tin về các quy định hiện hành mà còn giúp người dân hiểu quyền, nghĩa vụ của mình, biết cách xử lý những tình huống phát sinh trong cuộc sống theo quy định pháp luật. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nhiệm vụ này càng có ý nghĩa khi điều kiện tiếp cận thông tin, kiến thức pháp luật ở một số địa bàn còn hạn chế.

Trong quá trình triển khai Tiểu dự án 1 thuộc Dự án 10 của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tỉnh Lạng Sơn chú trọng gắn công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với tập huấn kiến thức pháp luật, chính sách dân tộc và tăng cường trợ giúp pháp lý tại cơ sở. Đây là hướng tiếp cận nhằm đưa chính sách đến đúng đối tượng, đồng thời giúp người dân hiểu rõ hơn những quyền lợi và trách nhiệm của mình trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.

Theo báo cáo tình hình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh tháng 6/2026 của UBND tỉnh Lạng Sơn, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được triển khai với nhiều hoạt động cụ thể. Báo cáo ghi nhận 33 hội nghị tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và vận động đồng bào, với 2.227 lượt đại biểu tham dự. Cùng với đó, tỉnh đã tổ chức 215 hội nghị về kiến thức pháp luật và trợ giúp pháp lý, thu hút 18.275 lượt người tham dự; tổ chức 36 hoạt động trợ giúp pháp lý chuyên đề gắn với cộng đồng. Các số liệu cho thấy phạm vi triển khai tương đối rộng, kết hợp giữa cung cấp kiến thức pháp luật và hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ pháp lý khi có nhu cầu.

Hội nghị chia sẻ kinh nghiệm về thẩm định, đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý. Ảnh: Báo Lạng Sơn

Để hoạt động tuyên truyền đạt hiệu quả, việc lựa chọn nội dung và cách thức truyền tải phù hợp với từng nhóm đối tượng là yếu tố quan trọng. Bên cạnh hội nghị trực tiếp, tài liệu tuyên truyền cũng được sử dụng để hỗ trợ người dân tìm hiểu, tra cứu và ghi nhớ những nội dung cần thiết. Theo báo cáo của tỉnh, các hoạt động trong Tiểu dự án 1 còn bao gồm việc biên soạn, cung cấp 204.500 tờ gấp, 8.000 cuốn cẩm nang trợ giúp pháp lý, 30.000 cuốn cẩm nang hướng dẫn tiếp cận trợ giúp pháp lý và 6.500 cuốn sách hỏi – đáp về pháp luật trợ giúp pháp lý.

Việc kết hợp nhiều hình thức giúp thông tin pháp luật không chỉ được truyền tải tại thời điểm tổ chức hội nghị mà còn có thể tiếp tục được phổ biến trong cộng đồng. Qua đó, người dân có thêm điều kiện tìm hiểu các quy định liên quan trực tiếp đến đời sống, sản xuất, quan hệ gia đình và những vấn đề thường gặp tại địa phương.

Tăng cường năng lực cho lực lượng làm công tác pháp luật ở cơ sở

Để pháp luật thực sự đi vào đời sống, bên cạnh việc tuyên truyền trực tiếp đến người dân, việc bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng cho đội ngũ làm công tác pháp luật tại cơ sở cũng giữ vai trò quan trọng. Đây là những người thường xuyên tiếp xúc với người dân, có điều kiện nắm bắt những vướng mắc phát sinh và hỗ trợ chuyển tải chính sách đến cộng đồng.

Thực tiễn triển khai của Sở Tư pháp tỉnh Lạng Sơn cho thấy định hướng tăng cường hoạt động tại cơ sở được thể hiện qua các hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng truyền thông chính sách và nghiệp vụ hòa giải. Ngày 5/5/2026, Sở Tư pháp phối hợp với UBND xã Hoàng Văn Thụ tổ chức hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng truyền thông chính sách tại cơ sở, với sự tham gia của trên 150 đại biểu là đại diện chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội, tuyên truyền viên pháp luật, công chức tư pháp – hộ tịch, hòa giải viên và đại diện Nhân dân.

Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật; kỹ năng truyền thông dự thảo chính sách. Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Sở Tư Pháp Lạng Sơn.

Tại hội nghị, các đại biểu được phổ biến những nội dung cơ bản về truyền thông chính sách trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, nhất là các chính sách có tác động lớn đến xã hội; đồng thời được bồi dưỡng kỹ năng tuyên truyền, nắm bắt và định hướng dư luận xã hội, kỹ năng hòa giải ở cơ sở. Nội dung tập huấn được xây dựng gắn với các tình huống cụ thể phát sinh tại địa phương, qua đó hỗ trợ đội ngũ làm công tác pháp luật nâng cao khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Hoạt động này cho thấy công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ hướng đến người tiếp nhận thông tin mà còn quan tâm đến chất lượng của lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. Khi cán bộ cơ sở, tuyên truyền viên và hòa giải viên được trang bị kiến thức, kỹ năng phù hợp, việc giải thích chính sách, hướng dẫn người dân và xử lý những bất đồng trong cộng đồng sẽ có thêm cơ sở để thực hiện đúng quy định.

Góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật

Hiệu quả của phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ được nhìn nhận qua số lượng hội nghị hay tài liệu được phát hành, mà còn ở khả năng giúp người dân hiểu và vận dụng pháp luật trong đời sống. Khi được tiếp cận thông tin kịp thời, người dân có thêm cơ sở để nhận diện quyền lợi hợp pháp, thực hiện nghĩa vụ của mình và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp vướng mắc.

Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh Lạng Sơn triển khai những nội dung truyền thông về tiếp cận chính sách TGPL. Ảnh: Cổng thông tin Điện tử Sở Tư pháp Lạng Sơn

Theo đánh giá trong báo cáo tháng 6/2026 của UBND tỉnh Lạng Sơn, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, tư vấn và trợ giúp pháp lý đã góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đây là kết quả có ý nghĩa đối với việc củng cố kỷ cương pháp luật tại cơ sở, đồng thời tạo điều kiện để người dân tham gia tích cực hơn vào các hoạt động phát triển kinh tế – xã hội.

Trong thời gian tới, việc tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng dễ hiểu, sát nhu cầu và tăng cường hướng về cơ sở sẽ là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Gắn tuyên truyền với trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở và giải đáp những vấn đề người dân quan tâm cũng sẽ giúp pháp luật hiện diện rõ nét hơn trong đời sống thường ngày.