Lạng Sơn: Nâng tầm đối ngoại và hội nhập, tối ưu hóa lợi thế biên giới, bứt phá phát triển

Khát vọng vươn xa từ biên cương

Nhìn trên bản đồ Việt Nam, Lạng Sơn hiện lên như một “cánh cửa” mở về phía Bắc với đường biên giới dài 231,74 km tiếp giáp Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc), cùng hệ thống các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu song phương và các tuyến giao thông huyết mạch.

Bối cảnh quốc tế trong những năm gần đây đặt ra không ít thách thức, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, các cấu trúc kinh tế - an ninh tiếp tục định hình lại, qua đó tác động trực tiếp đến môi trường phát triển của các quốc gia.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam tiếp tục kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; xử lý hài hòa quan hệ với các đối tác, duy trì môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước. Những kết quả trong quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc, đặc biệt là các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao giữa lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước, cũng tạo tiền đề thuận lợi để các địa phương hai bên, trong đó có Lạng Sơn, tiếp tục mở rộng hợp tác toàn diện.

Năm 2026 cũng là thời điểm có ý nghĩa đặc biệt khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, mở ra những yêu cầu mới đối với công tác đối ngoại trong việc đồng hành cùng phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao vị thế quốc gia.

Với tinh thần đó, Tỉnh ủy Lạng Sơn xác định công tác đối ngoại phải được triển khai chủ động, đồng bộ, toàn diện, phát huy tối đa tiềm năng và lợi thế của địa phương; tranh thủ hiệu quả các điều kiện thuận lợi từ môi trường quốc tế để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững, nâng cao đời sống nhân dân, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia và quảng bá hình ảnh của tỉnh ra thế giới.

Lạng Sơn tiếp tục duy trì hiệu quả ba trụ cột đối ngoại gồm đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân; trong đó đặt trọng tâm vào ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại và quản lý đường biên giới. Công tác đối ngoại không được xem là hoạt động riêng của ngành ngoại vụ mà được gắn chặt với từng mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, từ thu hút đầu tư, mở rộng thị trường, quảng bá văn hóa, phát triển du lịch cho tới xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Tạo ra giá trị phát triển

Những nỗ lực trong công tác đối ngoại của Lạng Sơn trong 6 tháng qua là minh chứng cho bước chuyển tư duy từ “mở rộng quan hệ” sang “tạo ra giá trị phát triển”. Trên cả ba trụ cột, các hoạt động được triển khai đồng bộ, gắn chặt với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế của tỉnh trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Một trong những điểm nhấn nổi bật là việc tỉnh tiếp tục làm sâu sắc quan hệ hữu nghị, hợp tác với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) - đối tác có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của tỉnh. Song song với việc củng cố quan hệ với Quảng Tây, Lạng Sơn tiếp tục mở rộng hợp tác với địa phương khác của Trung Quốc và nhiều đối tác truyền thống, đối tác mới như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Italy, Thái Lan, Singapore, Hoa Kỳ... cùng nhiều tổ chức quốc tế, trải rộng trên nhiều lĩnh vực từ đào tạo nguồn nhân lực, giáo dục nghề nghiệp đến phát triển du lịch bền vững, thương mại, đầu tư, ứng phó với biến đổi khí hậu. Cách tiếp cận này cho thấy đối ngoại của tỉnh không chỉ hướng đến việc mở rộng quan hệ mà còn phục vụ trực tiếp các mục tiêu phát triển lâu dài.

Hoạt động đối ngoại cấp địa phương cũng diễn ra sôi động với quy mô ngày càng lớn. Trong 6 tháng đầu năm, tỉnh đã cử 40 đoàn với 312 lượt cán bộ đi công tác, hội đàm và bồi dưỡng tại Trung Quốc, Hoa Kỳ, Brazil, Chile, Hy Lạp... đồng thời đón tiếp 72 đoàn với 395 lượt khách quốc tế đến từ nhiều quốc gia tới khảo sát, làm việc, tham dự các sự kiện và tìm hiểu cơ hội hợp tác, đầu tư tại địa phương. Những con số này cho thấy sức hấp dẫn của Lạng Sơn trong mắt các đối tác quốc tế.

Một dấu ấn khác là công tác ký kết và triển khai các thỏa thuận quốc tế tiếp tục được chú trọng. 6 tháng đầu năm 2026, Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã ký 4 thỏa thuận hợp tác với các đối tác nước ngoài, đồng thời cho phép các cơ quan chuyên môn ký 4 thỏa thuận quốc tế trong nhiều lĩnh vực. Điều quan trọng hơn là các thỏa thuận đều được phân công rõ trách nhiệm triển khai, hướng tới hiệu quả thực chất thay vì chỉ dừng ở việc ký kết.

Trong bức tranh chung, ngoại giao kinh tế là một điểm sáng. Đây là lĩnh vực được xác định là trọng tâm nhằm huy động các nguồn lực phục vụ phát triển. Các hoạt động xúc tiến đầu tư, quảng bá sản phẩm OCOP, kết nối doanh nghiệp và mở rộng thị trường được triển khai song hành với các chương trình đối ngoại lớn. Cùng với thu hút đầu tư nước ngoài, tỉnh tiếp tục tranh thủ hiệu quả các nguồn vốn ODA và viện trợ phi chính phủ nước ngoài để phục vụ phát triển bền vững.

Song song với đó, đối ngoại còn góp phần lan tỏa hình ảnh một Lạng Sơn giàu bản sắc. Hoạt động ngoại giao văn hóa tiếp tục được đẩy mạnh thông qua việc quảng bá Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, phát triển du lịch qua biên giới, xây dựng các ấn phẩm và video giới thiệu địa phương bằng nhiều ngôn ngữ, cũng như thúc đẩy giao lưu nhân dân với các nước.

Có thể thấy, từ những hoạt động đối ngoại tưởng như riêng lẻ, Lạng Sơn đang từng bước hình thành một mạng lưới kết nối đa tầng, đa lĩnh vực với các đối tác quốc tế. Đó không chỉ là sự mở rộng về quy mô quan hệ, mà quan trọng hơn là quá trình chuyển hóa lợi thế biên giới thành nguồn lực phát triển.

Kiến tạo không gian phát triển mới

Những kết quả đạt được trong thời gian qua không chỉ phản ánh hiệu quả của công tác đối ngoại, mà còn tạo nền tảng để Lạng Sơn bước vào giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn hơn. Thời gian tới, tỉnh xác định đối ngoại không đơn thuần là hoạt động mở rộng quan hệ, mà phải thực sự trở thành một trong những động lực quan trọng góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển đã được xác lập trong Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo định hướng này, Lạng Sơn tiếp tục kiên định triển khai đồng bộ ba trụ cột đối ngoại gồm đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân; tăng cường vai trò "dẫn lối, mở đường" của ngoại giao kinh tế, đồng thời phát huy vai trò của đối ngoại quốc phòng và đối ngoại Công an nhân dân, tạo nên sức mạnh tổng hợp trong bảo vệ chủ quyền, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và mở rộng hợp tác quốc tế. Trọng tâm xuyên suốt là kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với hội nhập quốc tế, củng cố quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia và xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Trong giai đoạn mới, tỉnh hướng tới tăng cường chuyển hóa lợi thế vị trí địa lý thành năng lực cạnh tranh mới thông qua ngoại giao kinh tế và hội nhập quốc tế. Trên nền tảng các cơ chế hợp tác đã được thiết lập, địa phương sẽ tiếp tục nghiên cứu, phát huy các mô hình hợp tác phù hợp với yêu cầu phát triển mới; làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị, hợp tác toàn diện với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc), đồng thời mở rộng quan hệ với các địa phương, tổ chức và đối tác quốc tế khác.

Ngoại giao kinh tế tiếp tục được xác định là trọng tâm nhằm hiện thực hóa mục tiêu dài hạn mà Quy hoạch tỉnh đã xác lập: đến năm 2030, xây dựng Lạng Sơn trở thành tỉnh biên giới có kinh tế phát triển, là một trong những cực tăng trưởng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, đồng thời trở thành trung tâm kết nối kinh tế, thương mại giữa Việt Nam, ASEAN, Trung Quốc và châu Âu; hướng tới năm 2050 trở thành trung tâm kết nối quan trọng của khu vực với hệ thống cửa khẩu hiện đại, xanh, thông minh, an toàn và hiệu quả.

Bên cạnh đó, Lạng Sơn cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ trong công tác quảng bá Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn cùng những giá trị văn hóa đặc sắc của Xứ Lạng đến bạn bè quốc tế; qua đó tạo thêm động lực cho phát triển du lịch bền vững và nâng cao hình ảnh địa phương trên trường quốc tế.

Trong hành trình Lạng Sơn chuyển hóa lợi thế địa lý thành lợi thế phát triển, đối ngoại không chỉ là cầu nối giữa địa phương với thế giới, mà còn trở thành động lực mở rộng không gian phát triển, đưa Xứ Lạng hội nhập sâu hơn vào dòng chảy chung của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.