Lãnh đạo hai nước Bắc Âu điện đàm với Tổng thống Nga Putin khiến châu Âu 'không vui', Tổng thống Ukraine đỡ lời

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (giữa) chụp ảnh cùng Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store (phải) và Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb (trái) tại Oslo, Na Uy, ngày 20/10. (Nguồn: Getty Images)

Báo Politico đưa tin, trong cuộc điện đàm kéo dài 90 phút hôm 27/10, hai nhà lãnh đạo Bắc Âu đã kêu gọi ông Putin chấm dứt chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Phát biểu với báo giới ngày 28/10, ông Zelensky đánh giá tích cực về động thái này, nhấn mạnh Ukraine có quan hệ tốt với Phần Lan và Na Uy, đồng thời ghi nhận sự hỗ trợ của hai nước.

Theo Tổng thống Ukraine, sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và ông Putin tại Alaska năm ngoái, các nhà lãnh đạo châu Âu cũng đã liên lạc với Moscow, dù không công khai như Phần Lan và Na Uy.

Ông cho biết, các cuộc tiếp xúc vẫn diễn ra ở cấp cố vấn an ninh quốc gia và giữa các cơ quan tình báo, bên cạnh những cuộc trao đổi chỉ được công bố sau khi kết thúc.

Ông Zelensky nhấn mạnh, sáng kiến của hai nước Bắc Âu được triển khai công khai, với nội dung trao đổi được thông báo trước, có báo cáo đầy đủ và mục tiêu minh bạch.

Theo ông, Phần Lan và Na Uy muốn mở thêm một kênh liên lạc để châu Âu không chỉ tiếp nhận thông tin thông qua Mỹ, đồng thời giúp Nga trực tiếp nghe được một số thông điệp từ phía châu Âu.

Tuy nhiên, một số lãnh đạo châu Âu cho rằng, động thái này của hai nhà lãnh đạo Nga Uy và Phần Lan là sai lầm, có nguy cơ làm suy yếu sự thống nhất của châu lục trong cách tiếp cận với Moscow. Kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Ukraine hồi tháng 2/2022, ông Putin phần lớn bị cô lập về ngoại giao tại châu Âu.

Ngày 28/10, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc về cuộc điện đàm, trong khi đó, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson cho rằng, hòa bình phải đạt được thông qua “sức mạnh”, chứ không phải bằng cách “nhượng bộ” Nga.

Một quan chức giấu tên của châu Âu cho rằng, các cơ chế như nhóm E3, gồm Đức, Pháp và Anh, đang hoạt động hiệu quả. Việc từng quốc gia tự tiến hành đàm phán riêng với Moscow có thể làm suy yếu tiếng nói thống nhất của châu Âu.

Chính phủ Italy cũng không hài lòng với cuộc điện đàm trên, cho rằng động thái này phơi bày việc châu Âu chưa đạt được đồng thuận về đại diện của mình trong các cuộc đàm phán hòa bình. Một quan chức chính phủ Italy cảnh báo, các sáng kiến riêng lẻ của từng nước và việc liên tục thay đổi hình thức ngoại giao có nguy cơ tiếp tục làm suy giảm ảnh hưởng của châu Âu.

Rome kêu gọi sớm bổ nhiệm các đại diện có chung nhiệm vụ và được trao quyền đại diện cho châu Âu nhằm bảo vệ lợi ích và an ninh của lục địa. Quan chức này nhấn mạnh: “Các cuộc đàm phán sẽ không chờ đợi”.

Trong khi đó, các cơ quan của Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels, Bỉ, đến nay chưa đưa ra phản ứng mạnh mẽ đối với sáng kiến của Phần Lan và Na Uy, song cho thấy đây là vấn đề nhạy cảm.

Người phát ngôn Ủy ban châu Âu Paula Pinho cho biết, cơ quan này ghi nhận cuộc điện đàm, đồng thời nhấn mạnh đây là cuộc trao đổi song phương giữa hai bên. Bà nói các cuộc đàm phán đang diễn ra dưới nhiều hình thức, tại nhiều địa điểm và ở các cấp khác nhau, từ lãnh đạo cấp cao đến bộ trưởng, nhà ngoại giao và quan chức, đồng thời khẳng định EU cũng tham gia vào tiến trình này.