Lãnh đạo UAE và Iran lần đầu gặp mặt kể từ khi xung đột bùng phát

Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan gặp Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian bên lề Hội nghị thượng đỉnh BRICS tại Ấn Độ, ngày 13/9. (Nguồn: Abu Dhabi Media Office)

Trước đó, Cố vấn Ngoại giao của Tổng thống UAE Anwar Gargash cho rằng việc khôi phục lòng tin với Iran sẽ là một chặng đường khó khăn. Tuy nhiên, do vị trí địa lý, UAE không có lựa chọn nào khác ngoài duy trì đối thoại và can dự với Tehran.

Theo Văn phòng Truyền thông Abu Dhabi, hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ủng hộ các nỗ lực giảm căng thẳng và tăng cường ổn định khu vực.

Ngày 19/8, Bộ Ngoại giao UAE thông báo đình chỉ mọi giao dịch thương mại và tài chính với Iran cho đến khi có thông báo mới, với lý do tình hình khu vực leo thang. Tuyên bố sau cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo tái khẳng định cam kết của UAE đối với đối thoại và hợp tác khu vực, song không đề cập bất kỳ thay đổi nào đối với các biện pháp hạn chế thương mại.

UAE và Iran đều là thành viên BRICS cùng Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi.

Hai nước ủng hộ Tuyên bố New Delhi được thông qua ngày 12/9, trong đó bày tỏ quan ngại về tình hình căng thẳng tại Trung Đông và kêu gọi “kiềm chế tối đa”. Tuyên bố cũng kêu gọi bảo vệ dân thường, cơ sở hạ tầng dân sự, tôn trọng chủ quyền quốc gia và thúc đẩy giải pháp lâu dài thông qua ngoại giao.

Các nước BRICS đồng thời kêu gọi hợp tác nhằm duy trì hoạt động thương mại toàn cầu, chuỗi cung ứng và dòng chảy năng lượng phù hợp với luật pháp quốc tế.

Phát biểu tại phiên họp BRICS Plus ngày 13/9, Tổng thống Pezeshkian cho rằng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng kinh tế và năng lượng có thể gây ảnh hưởng vượt ra ngoài biên giới một quốc gia. Ông cũng kêu gọi tăng cường sử dụng đồng tiền quốc gia trong giao dịch và nâng cao vai trò của Ngân hàng Phát triển Mới.

Liên quan eo biển Hormuz, Tổng thống Pezeshkian cho biết các ngoại trưởng Arab dự kiến nhóm họp tại Muscat, Oman, ngày 14/9 để ký thỏa thuận thiết lập tuyến hàng hải chung giữa Iran và Oman qua eo biển chiến lược này.

UAE trước đó khẳng định không chấp nhận việc một quốc gia duy nhất kiểm soát eo biển Hormuz, đồng thời yêu cầu bảo đảm hoạt động vận chuyển năng lượng và thương mại qua tuyến đường thủy quan trọng này.

Theo Tổng thống Pezeshkian, Iran dự kiến thông báo thỏa thuận với Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO). Tehran từng cho biết sẽ mở lại eo biển Hormuz khi các hoạt động phong tỏa và tấn công nhằm vào Iran chấm dứt, nhưng chưa đưa ra thời điểm cụ thể.