Lãnh đạo Vicostone nói gì về mức biên lợi nhuận thấp nhất một thập kỷ?

Ngày 10/4, CTCP Vicostone (Mã: VCS) tổ chức họp Đại hội đồng Cổ đông thường niên năm 2026, trong đó có thảo luận về nhiều chu kỳ kinh doanh ở mức thấp, áp lực cạnh tranh, khả năng đảm bảo nguồn cung, thị trường...

Năm ngoái, công ty ngành đá này ghi nhận doanh thu thuần 4.129 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế hơn 823 tỷ, lần lượt giảm hơn 4% và gần 14% so với cùng kỳ, không đạt kế hoạch đề ra.

Biên lợi nhuận còn 20%

Công ty lý giải do chịu ảnh hưởng lớn khi Chính phủ Mỹ đóng cửa gây tác động lớn đến chi tiêu và đầu tư (đây là thị trường xuất khẩu chủ lực), cùng với áp lực giá cả vẫn hiện hữu.

Thị trường bất động sản và xây dựng tại các thị trường lớn như Mỹ, Canada, Châu Âu… gặp khó khi giá cao, chi phí vật liệu xây dựng và nhân công gia tăng, làm suy giảm nhu cầu tiêu dùng và biên lợi nhuận của các nhà đầu tư, ảnh hưởng trực tiếp tới ngành vật liệu bề mặt.

Ngoài các yếu tố vĩ mô, Vicostone tiếp tục đối mặt với cạnh tranh khốc liệt từ các nhà sản xuất tại Việt Nam và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Biên lợi nhuận Vicostone xuống mức thấp nhất một thập kỷ khoảng 20%. Nguồn: Huy Lê tổng hợp.

Lợi nhuận công ty đi xuống năm thứ 4 liên tiếp so với thời kỳ hoàng kim năm 2021; kéo theo biên lợi nhuận trước thuế/doanh thu cũng về mức thấp nhất thập kỷ còn khoảng 20%, so với vùng đỉnh quanh 30%.

Tại đại hội, lãnh đạo Vicostone thừa nhận biên lợi nhuận không còn duy trì ở mức cao như các giai đoạn trước, song mức 20% trong năm 2025 là phù hợp và tích cực trong bối cảnh hiện tại.

"Đặc biệt, khi so sánh với nhiều doanh nghiệp lớn trong ngành đang ghi nhận xu hướng biên lợi nhuận suy giảm hoặc tăng trưởng âm, kết quả này phần ánh năng lực kiểm soát chi phí, quản trị vận hành và duy trì giá trị sản phẩm của công ty", phía doanh nghiệp thông tin.

Cổ đông tiếp tục chất vấn lợi thế cạnh tranh hiện tại là gì khi “thời kỳ tăng trưởng hoàng kim” đã qua và biên lợi nhuận mục tiêu khoảng 20% được công ty xem là phù hợp?

Đoàn chủ tọa giải thích các ngành kinh doanh đều có chu kỳ phụ thuộc vào tình hình chung của toàn nền kinh tế và yếu tố chính trị xã hội. Trong bối cảnh hiện tại, việc duy trì biên lợi nhuận ở mức hợp lý (khoảng 20%) được xem là tích cực.

Lợi thế cạnh tranh cốt lõi của Vicostone nằm ở chuỗi cung ứng tương đối độc lập và năng lực tích hợp đầu vào quan trọng (quartz, resin...), cùng với năng lực R&D, phát triển sản phẩm và công nghệ sản xuất.

Bên cạnh đó, Vicostone cũng bám sát xu hướng mẫu mã trên thị trường và sở hữu hệ thống phân phối tại các thị trường trọng điểm, tạo rào cản đáng kể đối với các đối thủ mới.

Công ty nhìn nhận rủi ro về cạnh tranh và việc đối thủ học hỏi hoặc sao chép là khó tránh trong bối cảnh thị trường hiện nay.

Về dài hạn, công ty tập trung vào các giải pháp duy trì hiệu quả gồm: tối ưu chỉ phí sản xuất, nâng cao chất lượng/vận hành, chủ động nguồn cung đầu vào và kiểm soát rủi ro chuỗi cung ứng nhằm bảo vệ biên lợi nhuận của toàn chuỗi.

Không kinh doanh nhựa

Tại đại hội, HĐQT còn trình cổ đông thông qua việc nhận chuyển nhượng 1 dự án hóa chất từ công ty mẹ - Tập đoàn Phượng Hoàng Xanh A&A (Phenikaa).

Đây là dự án nhà máy sản xuất nhựa polyester không no tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, nguyên liệu quan trọng dùng để sản xuất đá thạch anh nhân tạo. Nhà máy này có công suất thiết kế 25.000 tấn mỗi năm và hiện đã hoàn thành giai đoạn đầu, đi vào vận hành.

Đại hội Vicostone ngày 10/4. Ảnh: VCS.

Lãnh đạo Vicostone làm rõ công ty không kinh doanh mảng nhựa, mà xác định đây là một phần trong chuỗi cung ứng nguyên vật liệu đầu vào cho ngành đá.

Nhà máy nhựa resin nói trên có tổng mức đầu tư khoảng 400 tỷ đồng, đang trong quá trình hoàn tất thủ tục pháp lý chuyển nhượng, dự kiến sẽ hoàn tất chuyển giao trong năm 2026.

"Mục tiêu tiếp nhận/hoàn thiện chuỗi cung ứng nhựa không đặt trọng tâm vào việc gia tăng doanh thu/lợi nhuận ngắn hạn, mà nhằm tối ưu quản trị, thuế và chủ động nguồn cung. Trên nền tảng know-how, công ty có thể nghiên cứu các vật liệu/sản phẩm lai hỗ trợ hệ sinh thái vật liệu đầu vào cho ngành đá, phù hợp chiến lược phát triển sản phẩm trong dài hạn", doanh nghiệp thông tin.

Ban lãnh đạo nhấn mạnh hoàn toàn chủ động về nguồn vốn để nhận chuyển nhượng nhà máy, không có kế hoạch huy động vốn hoặc tìm kiếm nhà đầu tư cho mảng này trong giai đoạn hiện tại.

Công ty hiện chủ động được khoảng 95% nguồn nguyên liệu đầu vào. Một số nguyên liệu đặc thù vẫn phải nhập khẩu từ ngành lọc hóa dầu. Công ty kỳ vọng trong tương lai, ngành công nghiệp hóa dầu trong nước phát triển sẽ giúp nâng cao mức độ tự chủ.

Vicostone xác định định hướng trọng tâm là ngành đá và các mảng liên quan trực tiếp đến vật liệu. Việc mở rộng lĩnh vực khác không bị loại trừ, nhưng sẽ cân nhắc thận trọng theo điều kiện thị trường và hiệu quả đầu tư.

Kế hoạch dè dặt

Năm 2026, công ty đề ra mục tiêu dè dặt với doanh thu nhích nhẹ lên mức 4.186 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế tiếp tục giảm gần 11% về 744 tỷ đồng. Biên lợi nhuận dự kiến ở mức 18%, tương đương với mức thấp của năm 2015.

Theo các báo cáo nghiên cứu thị trường, trong đó có Freedonia, giai đoạn 2021-2025 thị trường vật liệu bề mặt, bao gồm đá thạch anh, vẫn duy trì tăng trưởng nhưng có dấu hiệu chững lại so với giai đoạn trước. Triển vọng giai đoạn 2026-2030 được dự báo tích cực hơn, với khả năng tăng trưởng cao hơn khi các yếu tố vĩ mô dần ổn định.

Lãnh đạo Vicostone khẳng định không tham gia vào cuộc đua giá thấp dù bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh và phức tạp, mà tập trung vào phân khúc chất lượng cao. Công ty ưu tiên hiệu quả hoạt động dài hạn thay vì theo đuổi tăng trưởng doanh thu bằng mọi giá.

"Vicostone xác định mục tiêu xuyên suốt không phải là tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn, mà là duy trì sự ổn định và khả năng chống chịu, tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong dài hạn", ban lãnh đạo nói.

Trong giai đoạn hiện tại, công ty tập trung tái cơ cấu danh mục sản phẩm để phù hợp xu thế thị trường và giảm thiểu rủi ro pháp lý. Vicostone đánh giá thị trường vẫn có tăng trưởng nếu triển khai hiệu quả và kiểm soát rủi ro tốt.

Mặc dù các biến động địa chính trị tiếp tục tác động đến chi phí sản xuất và chuỗi cung ứng, công ty vẫn có lợi thế nhờ chủ động được phần lớn nguyên vật liệu đầu vào, từ đó giúp giảm thiểu tác động tiêu cực và duy trì hoạt động ổn định.

Trên thị trường chứng khoán, mã VCS chốt phiên cuối tuần ở mức 40.400 đồng/cổ phiếu, tương đương vốn hóa doanh nghiệp gần 6.500 tỷ đồng. Đây là vùng giá thấp nhất trong khoảng một năm qua.

Ban lãnh đạo giải thích giá cổ phiếu chịu tác động bởi diễn biến chung của thị trường và các yếu tố vĩ mô mà công ty không thể kiểm soát trực tiếp. Vicostone tạo giá trị cho cổ đông thông qua tập trung nâng cao hiệu quả hoạt động, duy trì nền tảng tài chính và thực hiện chính sách cổ tức theo kế hoạch.

Công ty ngành đá này đã chi trả cổ tức năm 2025 với tổng tỷ lệ 38%, tương đương số tiền 608 tỷ đồng. Các năm trước đó công ty thường trả cổ tức tiền mặt 40-60%.