Lào Cai: Cho vay ưu đãi để khơi thông nguồn lực phát triển du lịch cộng đồng

Lào Cai hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng và điểm du lịch qua hình thức cho vay vốn ưu đãi

Tạo động lực phát triển

Lào Cai lựa chọn một hướng tiếp cận khác: đưa tín dụng ưu đãi trở thành công cụ kích hoạt đầu tư, giúp người dân chủ động tạo dựng sinh kế từ chính tài nguyên văn hóa và cảnh quan bản địa.

Cách làm này đang tạo nên những chuyển biến rõ nét, khi chính sách vừa là khoản hỗ trợ tài chính mà cũng là động lực thúc đẩy cộng đồng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch.

Chính sách phát triển du lịch của Lào Cai được xây dựng từ những nhu cầu thực tế của người dân và doanh nghiệp, tập trung tháo gỡ đúng những rào cản đang cản trở sự phát triển của du lịch cộng đồng.

Trong đó, khả năng tiếp cận nguồn vốn đầu tư ban đầu được xác định là khâu cần ưu tiên giải quyết để khuyến khích người dân mạnh dạn đầu tư, kinh doanh du lịch.

Đối với nhiều hộ dân vùng cao, mong muốn cải tạo nhà ở thành homestay, mở dịch vụ ẩm thực, phát triển nghề truyền thống hay đầu tư các sản phẩm trải nghiệm đã có từ lâu, nhưng rào cản lớn nhất vẫn là khả năng tiếp cận nguồn vốn. Khi khó tiếp cận tín dụng thương mại, nhiều ý tưởng phát triển du lịch chỉ dừng lại trên giấy.

Nghị quyết số 06/2021/NQ-HĐND đã giải bài toán đó bằng cơ chế cho vay ưu đãi thông qua nguồn vốn ủy thác của Ngân hàng Chính sách xã hội. Chính sách được thiết kế với đối tượng thụ hưởng rõ ràng, thủ tục gắn với chương trình cho vay giải quyết việc làm, giúp người dân dễ tiếp cận hơn so với các khoản vay thương mại.

Thực tiễn triển khai cho thấy, chính sách hỗ trợ này hướng tới khuyến khích người dân đầu tư, kinh doanh và chịu trách nhiệm với phương án phát triển của mình. Khi người dân trở thành chủ thể đầu tư, chính sách cũng tạo ra sức lan tỏa lớn hơn trong cộng đồng.

Vốn ưu đãi tạo sinh kế bền vững

Hiệu quả của chính sách được phản ánh qua những con số cụ thể. Giai đoạn 2021-2025, tổng nguồn vốn hỗ trợ đạt hơn 74,4 tỉ đồng, giúp 850 khách hàng tiếp cận vốn vay và tạo việc làm cho gần 9.000 lao động.

Điều quan trọng hơn nằm ở những thay đổi diễn ra sau khi dòng vốn được đưa vào thực tế.

Nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn cải tạo nhà truyền thống thành homestay, đầu tư cơ sở lưu trú, phát triển dịch vụ ăn uống, vận chuyển, trải nghiệm văn hóa và kinh doanh sản phẩm địa phương.

Những khoản vay không chỉ giúp mở rộng hoạt động kinh doanh mà còn từng bước hình thành hệ sinh thái dịch vụ tại các điểm du lịch cộng đồng.

Thu nhập bình quân của nhiều hộ tham gia làm du lịch đạt khoảng 15 - 20 triệu đồng mỗi tháng. Với khu vực miền núi, đây là nguồn thu ổn định, góp phần giảm nghèo, hạn chế tình trạng lao động dịch chuyển và tạo điều kiện để người dân gắn bó lâu dài với quê hương.

Nguồn vốn ưu đãi đã tạo thêm nhiều cơ sở lưu trú, đồng thời góp phần thay đổi tư duy phát triển của người dân. Từ chỗ coi du lịch là hoạt động mang tính thời vụ, nhiều hộ gia đình đã chủ động đầu tư dài hạn và xem đây là sinh kế bền vững.

Chính sách hỗ trợ của Lào Cai tạo nên mối liên kết giữa phát triển kinh tế và bảo tồn di sản

Chính sách tài chính gắn với bảo tồn văn hóa

Một trong những điểm khác biệt của Lào Cai là phát triển du lịch luôn gắn với bảo tồn văn hóa.

Song hành với cơ chế tín dụng ưu đãi, tỉnh hỗ trợ thành lập và duy trì hoạt động của các đội văn nghệ dân gian tại các điểm du lịch.

Những làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống, lễ hội và phong tục của đồng bào các dân tộc được gìn giữ, trở thành sản phẩm phục vụ du khách, tạo thêm nguồn thu cho cộng đồng.

Chính sách vì thế tạo nên mối liên kết giữa phát triển kinh tế và bảo tồn di sản. Người dân có thêm động lực gìn giữ những giá trị văn hóa của dân tộc mình bởi đó cũng là nền tảng tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến.

Đây là hướng đi có ý nghĩa lâu dài, bởi du lịch cộng đồng chỉ có thể phát triển bền vững khi bản sắc địa phương được gìn giữ và phát huy trong đời sống thường nhật.

Trên cơ sở tổng kết quá trình thực hiện Nghị quyết số 06, cuối năm 2025, HĐND tỉnh Lào Cai ban hành Nghị quyết số 30/2025/NQ-HĐND với nhiều cơ chế hỗ trợ mới.

Bên cạnh việc tiếp tục duy trì chính sách cho vay vốn đầu tư điểm du lịch và phát triển sản phẩm du lịch cộng đồng, Nghị quyết mở rộng phạm vi hỗ trợ sang đào tạo nguồn nhân lực, bảo vệ môi trường, xúc tiến quảng bá, phát huy giá trị di sản văn hóa và nâng cao chất lượng điểm đến.

Nghị quyết quy định mức vay tối đa 2 tỉ đồng đối với dự án đầu tư điểm du lịch và tối đa 100 triệu đồng đối với hộ gia đình phát triển sản phẩm du lịch cộng đồng, đồng thời ngân sách tỉnh hằng năm bố trí tối thiểu 11 tỉ đồng ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội để triển khai chương trình cho vay.

Những quy định này phản ánh định hướng địa phương coi tín dụng ưu đãi là nguồn lực phát triển dài hạn, thay vì một chính sách hỗ trợ ngắn hạn.

Thực tiễn cũng cho thấy, khi người dân có vốn, có cơ chế phù hợp và được đồng hành về đào tạo, xúc tiến, bảo tồn văn hóa, hiệu quả mang lại vượt xa giá trị của khoản vay.

Chính sách đã góp phần hình thành những mô hình kinh doanh du lịch cộng đồng có khả năng tự vận hành, tạo việc làm tại chỗ và nâng cao chất lượng điểm đến.

Từ kinh nghiệm của Lào Cai có thể thấy, phát triển du lịch cộng đồng không chỉ cần tài nguyên hay hạ tầng, mà trước hết cần một cơ chế đủ linh hoạt để người dân mạnh dạn đầu tư và trở thành chủ thể của quá trình phát triển.

Khi chính sách được xây dựng sát thực tiễn và hướng đúng vào nhu cầu của cộng đồng, nguồn vốn ưu đãi sẽ không chỉ tạo thêm những homestay hay dịch vụ mới, mà còn mở ra động lực tăng trưởng bền vững cho du lịch địa phương.