Lào Cai đẩy mạnh liên kết vùng, khai thác hiệu quả lợi thế cửa khẩu

Hiện thực hóa tuyên bố chung và kết nối hạ tầng chiến lược

Trong những năm gần đây, hợp tác kinh tế - thương mại giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng thúc đẩy giao thương xuyên biên giới. Các chương trình hợp tác thương mại liên tục được tổ chức thường xuyên cho thấy hai bên đã “tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất, nhập khẩu” và tăng cường vận hành ưu tiên thông quan cho hàng nông sản qua cửa khẩu quốc tế Kim Thành - Bắc Sơn.

Tại tọa đàm giao lưu về phát triển kinh tế chất lượng cao tại lưu vực sông Hồng giữa các địa phương Việt Nam - Trung Quốc ngày 29/3 tại tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, ông Nguyễn Huy Tưởng, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai cho biết, trong tuyên bố chung Việt Nam - Trung Quốc về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Đối tác Hợp tác Chiến lược Toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai hồi tháng 4/2025 đã nêu sáu nội dung trọng tâm, liên quan trực tiếp đến tỉnh Lào Cai và tỉnh Vân Nam, mà Châu Hồng Hà sẽ là đơn vị triển khai.

Ông Nguyễn Huy Tưởng, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai. Ảnh: Minh Trang

Đầu tiên, hai bên thống nhất kết nối đường sắt tốc độ cao qua cửa khẩu Lào Cai, mở ra cơ hội vận chuyển hàng hóa nhanh và thuận lợi giữa hai quốc gia. Tiếp đó, xây dựng cầu đường bộ qua sông Hồng nhằm tạo sự liền mạch trong mạng lưới giao thông và thúc đẩy thương mại. Về phía hợp tác kinh tế - xã hội, các địa phương đang nghiên cứu mô hình khu hợp tác biên giới, xây dựng chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng an toàn để nâng cao hiệu quả sản xuất và xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Lào Cai và Vân Nam đặt mục tiêu tạo thuận lợi về kiểm nghiệm, kiểm dịch và xuất nhập khẩu hàng hóa, nâng cao hiệu suất thông quan, triển khai mô hình cửa khẩu thông minh và thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại, thương mại điện tử xuyên biên giới. Đây là những nội dung được kỳ vọng sẽ góp phần cụ thể hóa các cam kết chiến lược giữa hai nước.

Theo ông Tưởng, qua chuyến khảo sát gần đây, các dự án đã có tiến triển rõ rệt. Đường sắt tốc độ cao phía Việt Nam đã khởi công từ tháng 10/2025, dự kiến hoàn thành vào năm 2030, tạo trục vận tải quan trọng trong lưu vực sông Hồng. Cầu đường bộ Bá Sái - Bát Xát đã hoàn thành khoảng 40%, phấn đấu hợp long vào tháng 10/2026, trong khi khu hợp tác biên giới đang được nghiên cứu đến giai đoạn cuối và trình các bộ chức năng xem xét.

Các đại biểu tham dự tọa đàm. Ảnh: Đỗ Nga

Về cửa khẩu thông minh, ông Nguyễn Huy Tưởng thông tin, ngày 18/3/2026, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt đề án tại cửa khẩu Kim Thành và Bản Vược, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa quản lý biên giới. Sau gần một năm sắp xếp lại địa giới hành chính và tổ chức bộ máy, tỉnh Lào Cai đã đi vào hoạt động ổn định, với thế và lực mới, chất lượng mới, đồng thời tạo nền tảng thuận lợi cho phát triển logistics, vận hành kho bãi và kết nối thương mại.

Bốn trụ cột kinh tế và định hướng hợp tác sâu rộng

Ông Nguyễn Huy Tưởng cũng cho biết, tại kỳ họp thứ nhất của Hội đồng Nhân dân tỉnh Lào Cai, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh đã nhấn mạnh rằng sự phát triển của Lào Cai sẽ dựa trên bốn trụ cột kinh tế. Tỉnh cũng mong muốn hợp tác với các địa phương và doanh nghiệp để khai thác tối đa tiềm năng này.

Trụ cột đầu tiên là công nghiệp chế biến sâu, công nghiệp xanh và thân thiện môi trường, nhằm tạo nền tảng bền vững cho tăng trưởng kinh tế, đồng thời nâng cao giá trị sản xuất trong nước và xuất khẩu.

Trụ cột thứ hai là đột phá kinh tế cửa khẩu, trong đó xây dựng cửa khẩu thông minh tại Kim Thành và Bản Vược, đưa Lào Cai trở thành trung tâm logistics lớn trong khu vực, rút ngắn thời gian thông quan và giảm chi phí vận chuyển.

Trụ cột thứ ba là du lịch, được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn. Hai điểm du lịch quan trọng là khu du lịch quốc gia Sa Pa và hồ Thác Bà, đóng vai trò trọng tâm trong chiến lược phát triển du lịch chất lượng cao.

Tọa đàm giao lưu về phát triển kinh tế chất lượng cao tại lưu vực sông Hồng giữa các địa phương Việt Nam - Trung Quốc. Ảnh: Minh Trang

Trụ cột thứ tư là nông nghiệp sinh thái, phát triển sản phẩm đặc hữu, có giá trị cao, kết hợp với nâng cấp cơ sở lưu trú để phục vụ du lịch, hướng tới sản xuất bền vững và gia tăng giá trị gia tăng.

“Với những định hướng và thế mạnh của Lào Cai, cùng các chia sẻ từ đại biểu tại hội nghị, có thể tin tưởng rằng các tỉnh, thành phố trên lưu vực sông Hồng sẽ có những hợp tác bổ trợ ngày càng thực chất và sâu sắc”, ông Tưởng nhấn mạnh, đồng thời cho biết, các chủ trương và định hướng từ cơ quan quản lý nhà nước sẽ là nền tảng vững chắc để doanh nghiệp hai bên triển khai hợp tác, phát triển bền vững.

Các kế hoạch phát triển và hợp tác này cũng hướng tới thương mại điện tử xuyên biên giới, logistics hiện đại và chuỗi cung ứng an toàn. Với sự triển khai đồng bộ từ hạ tầng đến chính sách, từ công nghiệp đến du lịch và nông nghiệp, Lào Cai đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, gắn kết chặt chẽ với các tỉnh Vân Nam, Hải Phòng, Ninh Bình và các địa phương trong lưu vực sông Hồng. Những nỗ lực này được kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu quả kinh tế bền vững, đồng thời nâng tầm vị thế Lào Cai trong hợp tác Việt - Trung và khu vực Đông Nam Á.

Minh Trang - Đỗ Nga