Lào Cai: Dẻo thơm cốm mới của người Tày

Với đồng bào Tày nơi đây, lễ hội cốm, còn gọi là “Tết Khẩu Mẩu”, gắn bó với đời sống sản xuất nông nghiệp. Hạt nếp qua bàn tay chế biến trở thành lễ vật, gửi gắm lòng tri ân của con cháu đối với các thế hệ đi trước. Lễ hội cũng là dịp cộng đồng được gặp gỡ, cùng thụ hưởng thành quả lao động sau một mùa chăm sóc ruộng đồng.

Màn đặc sắc nhất của lễ hội là nghi lễ rước hồn mẹ lúa từ cánh đồng Già Hạ về đình làng. Những bông lúa được trân trọng rước về, thể hiện lòng biết ơn và ước vọng mùa màng bội thu. Tiếp nối là lễ dâng hương tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong mưa thuận, gió hòa. 

Những bông lúa được trân trọng rước về, thể hiện lòng biết ơn và ước vọng mùa màng bội thu của bà con vùng cao. Trong ảnh: Nghi lễ rước hồn mẹ lúa đưa người dự hội theo hành trình từ cánh đồng Già Hạ về đình làng.

Tiếp đó, hội thi làm cốm giới thiệu tới du khách nghề truyền thống của người dân địa phương. Lúa nếp được chọn đúng độ, thu hoạch và chế biến trong ngày để giữ hương vị. Những bông nếp được trở đều trên vỉ tre đặt ở miệng lò, sấy vừa độ rồi để nguội trước khi đưa vào loỏng giã. Qua sàng sảy, những hạt cốm mềm dẻo, xanh mát và thơm dịu được lựa chọn, đựng trong dụng cụ lót lá dong. Qua hội thi, du khách có dịp hiểu thêm công sức đằng sau của món quà quê, còn người trẻ có dịp học cách làm, tìm hiểu nghề truyền thống của thế hệ cha ông.

 Các đại biểu dâng hương, bày tỏ sự thành kính với tổ tiên, cầu mong mưa thuận gió hòa.

Trong ký ức của ông Nguyễn Văn Nom, thủ nhang đình Già Hạ, mùa cốm gắn với tiếng chày “cắc kéng”. Người giã vừa làm vừa gõ chày vào thành loỏng (máng gỗ), tạo âm thanh quen thuộc của làng. Nhịp chày gợi lại công việc có sự góp sức của nhiều người, cùng làm cốm và chuẩn bị lễ vật. 

Lễ hội cốm là nét đẹp văn hóa truyền thống được đồng bào dân tộc Tày ở xã Phúc Khánh gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Hội thi làm cốm tái hiện những công đoạn chế biến cốm truyền thống, từ rang thóc, giã cốm đến sàng sảy. Mỗi công đoạn làm cốm đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo.

Đồng chí Đoàn Trần Sơn, Phó chủ tịch UBND xã Phúc Khánh bày tỏ mong muốn hạt cốm Phúc Khánh từng bước trở thành sản phẩm văn hóa, sản phẩm du lịch và hàng hóa đặc trưng của địa phương. Địa phương cũng hướng tới duy trì lễ hội thường niên để phong tục, nghề truyền thống tiếp tục được thực hành và trao truyền trong cộng đồng. 

 Đông đảo người dân tham dự Lễ hội cốm xã Phúc Khánh năm 2026. 

Cho biết bà con địa phương phấn khởi khi lễ hội cốm được khôi phục, thu hút đông đảo người dân và du khách, đồng chí Trần Thị Ly, Bí thư Chi bộ thôn Già Hạ chia sẻ, qua lễ hội, sản phẩm quê hương có thêm cơ hội được giới thiệu đến người tiêu dùng ở nhiều miền đất nước, góp phần nâng cao đời sống người dân địa phương.

 Lễ hội thu hút đông đảo người dân và du khách.

Trong khuôn khổ lễ hội, những làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống cùng lời ca ngợi quê hương, đất nước, con người và mùa vàng no ấm tạo nên không gian giao lưu văn hóa đặc sắc, để lại ấn tượng trong lòng người dân và du khách.

 Đình làng Già Hạ, nơi tổ chức Lễ hội cốm năm 2026.

Với nhiều hoạt động đặc sắc, Lễ hội cốm xã Phúc Khánh năm 2026 không chỉ tái hiện nét đẹp trong đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc Tày mà còn từng bước trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng của địa phương.