Lào Cai khơi dậy sức dân, mở đường tương lai - Kỳ 2: Sức dân và những thửa đất hiến mở đường

Tự tay phá nhà hiến đất

Những ngày này, như các địa phương khác trong tỉnh Lào Cai, xã Mậu A cũng đang triển khai thực hiện xây dựng đường giao thông nông thôn. Thôn An Thịnh 6 (Mậu A) hiện đang triển khai 7 tuyến đường với chiều dài 2km. Đến đây, tiếng máy nổ, xe chở vật liệu xây dựng, tiếng búa đập vào tường, tiếng xẻng va vào đá, tiếng máy cắt cây, tiếng người dân vang vọng một vùng.

Những ngôi nhà bị phá dỡ một phần, những hàng rào bị đập bỏ, những diện tích canh tác, trồng cây được san gạt. Nhưng tuyệt nhiên không có tiếng cãi vã, chất vấn hay mất an ninh trật tự vốn dĩ thường thấy ở những dự án cần mặt bằng khác. Ở đây, người dân vui vẻ hỗ trợ nhau cùng thực hiện việc phá dỡ ấy.

Miệng chỉ đạo người làm, tay cầm búa phá tường, người ướt đẫm mồ hôi nhưng giọng ông Nguyễn Văn Dương vẫn rất khỏe: “Mọi người dỡ nhanh lên, xe sắp đến chở gạch với vữa vụn rồi”.

Tuy nói vậy, nhưng trong ông Dương vẫn còn có vẻ tiếc nuối, bởi theo ông, ngôi nhà này là tài sản lớn, đã gắn bó với gia đình ông nhiều năm, gắn với bao kỷ niệm. “Nhà mình hẹp một chút, nhưng đường được rộng ra, các cháu đi lại dễ dàng an toàn, giao thương thuận lợi góp phần phát triển kinh tế, nên tôi cũng vui vẻ đồng thuận”, ông Dương cho biết. Cũng theo ông Dương, đợt này tuyến đường mở ra, ông đã hiến 1m sâu, chạy dài 40m mặt đường.

Trong phong trào xây dựng đường giao thông nông thôn ở Lào Cai, người dân không chỉ hiến đất mà còn góp tiền, góp công sức.

Ở Mậu A, không chỉ gia đình ông Dương mà rất nhiều hộ gia đình khác đã sẵn sàng hiến đất. Với ông Nguyễn Văn Trưởng (thôn An Thịnh 6), việc hiến đất tưởng chừng khá nhẹ nhàng khi ông nói: “Phải hiến đất chứ, không hiến đất lấy đâu mà làm được đường”.

Theo ông Chu Chính Sơn, Chủ tịch UBND xã Mậu A, trong “Chiến dịch 30 ngày đêm” xây dựng đường giao thông nông thôn, xã đã huy động được hơn 5,4 tỷ đồng, 7.850 m2 đất và trên 700 ngày công lao động được người dân tự nguyện đóng góp. Tính đến ngày 24/9, toàn xã Mậu A đã hoàn thành 9,2km đường giao thông.

“Khi chủ trương được công khai, minh bạch, người dân được biết, được bàn và trực tiếp tham gia giám sát thì sự đồng thuận sẽ rất lớn. Khi triển khai phải “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ”. Đặc biệt, chúng tôi luôn tâm niệm sức dân chính là nguồn lực quan trọng nhất, là bệ phóng vững chắc để đưa chương trình xây dựng giao thông nông thôn về đích đúng và vượt tiến độ”, ông Sơn cho biết.

Phá quế nhường đất làm đường

Đối với người dân thôn Việt Cường 1 (xã Việt Hồng), đất sản xuất, cây quế và hoa màu là tài sản gắn với sinh kế của mỗi gia đình. Thế nhưng để có tuyến đường rộng hơn, thuận lợi hơn, gần 70 hộ dân đã tự nguyện hiến khoảng 6.000 m² đất, chủ yếu là đất trồng quế. Có hộ còn chặt bỏ hàng trăm cây quế nhiều năm tuổi.

Anh Nguyễn Hồng Xuyên (Việt Cường 1) đang chặt quế để bàn giao đất cho đơn vị thi công.

Mấy ngày nay, anh Nguyễn Hồng Xuyên và gia đình đang tất bật, người dùng dao chặt, người chuyển cành quế ra xe. Đợt này, con đường liên thôn chạy qua đất nhà anh. “Hơn 400 cây quế, chỉ một vài năm nữa sẽ thu hoạch được vỏ, với số tiền lớn. Tuy nhiên, khi biết nhà nước cần đất làm đường, gia đình tôi đã đồng ý chặt đi, nhường lại mặt bằng cho đơn vị thi công”, anh Xuyên cho biết.

Ngoài gia đình anh Xuyên, nhà ông Nguyễn Văn Giảng có hơn 200 cây quế gần 10 năm tuổi cũng tự nguyện phá đi. “Đường khó thì việc sản xuất, vận chuyển cũng khó. Vì vậy gia đình tôi chấp nhận mất một phần diện tích và cây trồng để đổi lấy một tuyến đường thuận lợi hơn cho cả gia đình và cộng đồng”, ông Giảng chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Tiến Chiển, Chủ tịch UBND xã Việt Hồng, xã xác định xây dựng đường giao thông nông thôn là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu, là huyết mạch để nối các thôn với nhau, thuận lợi giao thương hàng hóa với các địa phương lân cận.

Trong phong trào xây dựng đường giao thông nông thôn ở Lào Cai, người dân không chỉ hiến đất mà còn góp tiền, góp công sức.

Thời gian qua, phong trào xây dựng đường giao thông nông thôn tại xã Việt Hồng nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực của người dân. Đến nay, toàn xã đã nhựa hóa, bê tông hóa 113,42/124,7 km đường giao thông nông thôn, đạt 91,12%. Người dân đã tự nguyện hiến đất, cây cối, vật kiến trúc, đóng góp ngày công, vật liệu và kinh phí để cùng Nhà nước xây dựng các tuyến đường. Năm 2026, xã Việt Hồng triển khai 2 tuyến đường với tổng chiều dài 4 km, tổng mức đầu tư trên 13 tỷ đồng, tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 97%.

Tuyến đường ở thôn Bản Tủ (xã Sơn Lương) cũng là kết quả của sự đồng sức, đồng lòng của người dân. Hơn 16.000m2 đất được hiến, cùng nhiều cây cối hoa màu và ngày công lao động được bà con tự nguyện đóng góp. Những con đường ý Đảng, lòng dân cứ thế nối dài, mang theo niềm vui và tạo nên những cơ hội mới. Đến nay, xã Sơn Lương đã triển khai 7,2km đường giao thông nông thôn, đạt 104% kế hoạch.

“Trước kia con đường nhỏ, vận chuyển nông sản gặp khó khăn. Thực hiện chủ trương của nhà nước, gia đình tôi hiến tổng chiều dài hơn 20m, chiều sâu 2m để mở rộng đường bê tông giúp thuận tiện đi lại và vận chuyển nông sản”, Hà Văn Huyên (thôn Bản Tủ) cho biết.

Không chỉ hiến đất, góp ngày công, người dân còn đóng góp tiền làm đường như: Xã Bát Xát, đợt 2 triển khai 15 công trình với tổng chiều dài 29,3 km, tổng mức đầu tư 59,9 tỷ đồng, người dân tham gia đóng góp hơn 8,5 tỷ đồng; xã Pha Long, đợt 2 đăng ký 9 tuyến đường, tổng chiều dài hơn 15 km, tổng mức đầu tư hơn 31,4 tỷ đồng. Riêng giá trị đất, cây cối, hoa màu và tài sản trên đất do Nhân dân hiến, đóng góp để làm đường hơn 6,4 tỷ đồng; xã Bảo Nhai, tuyến đường từ cầu Khởi Bung đi thôn Nậm Khắp Trong dài 2,35 km được lựa chọn khởi công. Tuyến có nền đường rộng 6m, mặt bê tông rộng 3,5m, tổng kinh phí 4 tỷ đồng, trong đó ngân sách Nhà nước hỗ trợ hơn 3,53 tỷ đồng, Nhân dân đóng góp đối ứng bằng ngày công, vật liệu và giải phóng mặt bằng trị giá hơn 467 triệu đồng; xã Mường Hum đang triển khai tuyến đường vào thôn Trung Hồ dài 2,3 km, tổng mức đầu tư gần 5 tỷ đồng, người dân đóng góp 1,359 tỷ đồng.