Lào Cai: Mở rộng không gian công nghiệp xanh, tạo động lực tăng trưởng mới

Phối cảnh quy hoạch Khu công nghiệp Phú Xuân (quy mô 300 ha) tại xã Gia Phú, tỉnh Lào Cai, được định hướng phát triển theo mô hình khu công nghiệp xanh, hiện đại, kết nối đồng bộ với nút giao IC17 và tuyến đường sắt Apatit, tạo động lực thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp công nghệ cao. Ảnh: laocai.gov.vn

Không chỉ hình thành khu công nghiệp, mà kiến tạo cực tăng trưởng mới

Ngày 2/7/2026, UBND tỉnh Lào Cai ban hành Quyết định số 2336/QĐ-UBND và Quyết định số 2338/QĐ-UBND chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Phú Xuân và Khu công nghiệp Phú Xuân 1 tại xã Gia Phú. Nhà đầu tư thực hiện cả hai dự án là Công ty Cổ phần Công nghiệp Linh Linh.

Ở góc độ quản lý nhà nước, đây là những quyết định đầu tư theo quy hoạch phát triển công nghiệp của địa phương. Nhưng dưới góc nhìn phát triển, ý nghĩa của hai dự án lớn hơn rất nhiều so với việc bổ sung thêm 500 ha đất công nghiệp.

Trong nhiều năm qua, Lào Cai luôn được biết đến là địa phương có lợi thế về kinh tế cửa khẩu, khai thác khoáng sản, du lịch và nông nghiệp đặc hữu. Những lợi thế ấy tạo nền tảng quan trọng cho tăng trưởng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải mở rộng các trụ cột phát triển để nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới. Muốn tăng trưởng nhanh và bền vững, địa phương không thể chỉ dựa vào tài nguyên hay thương mại biên giới mà cần xây dựng nền công nghiệp hiện đại, có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao.

Hai dự án Khu công nghiệp Phú Xuân và Khu công nghiệp Phú Xuân 1 có tổng diện tích 500 ha, tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 5.462 tỷ đồng. Theo kế hoạch, đến đầu năm 2028, toàn bộ hạ tầng kỹ thuật sẽ được hoàn thành để thu hút các nhà đầu tư thứ cấp.

Điều đáng chú ý không nằm ở quy mô diện tích hay tổng vốn đầu tư, mà ở định hướng phát triển ngay từ giai đoạn quy hoạch. Cả hai khu công nghiệp đều được xác định xây dựng theo mô hình khu công nghiệp kiểu mẫu, đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ hỗ trợ, tạo nền tảng để thu hút các ngành sản xuất hiện đại.

Đây cũng là bước đi thể hiện sự chủ động của Lào Cai trong việc đón đầu làn sóng dịch chuyển đầu tư đang diễn ra mạnh mẽ. Khi nhiều doanh nghiệp có xu hướng mở rộng chuỗi sản xuất ra ngoài các trung tâm công nghiệp truyền thống, những địa phương có quỹ đất sạch, hạ tầng đồng bộ và môi trường đầu tư ổn định sẽ có nhiều cơ hội thu hút dòng vốn chất lượng cao.

Không phải ngẫu nhiên mà chỉ trong thời gian ngắn, cùng với Khu công nghiệp Bản Qua được chấp thuận trước đó, phía Bắc tỉnh Lào Cai đã hình thành ba khu công nghiệp quy mô lớn. Điều đó cho thấy địa phương đang từng bước hình thành một không gian công nghiệp mới, tạo cực tăng trưởng đủ sức lan tỏa sang các lĩnh vực dịch vụ, logistics và đô thị.

Công nghiệp xanh sẽ quyết định chất lượng phát triển của Lào Cai

Nếu trước đây quy mô đầu tư thường được xem là thước đo thành công của một khu công nghiệp thì ngày nay điều đó không còn đủ. Giá trị thực sự nằm ở chất lượng doanh nghiệp được thu hút, trình độ công nghệ, hiệu quả sử dụng tài nguyên và khả năng bảo vệ môi trường.

Điểm tích cực trong quy hoạch Khu công nghiệp Phú Xuân và Phú Xuân 1 là định hướng ưu tiên thu hút các ngành công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao, cơ khí chế tạo, lắp ráp linh kiện điện tử, chế biến sâu khoáng sản bằng công nghệ sạch, chế biến nông, lâm sản hiện đại, công nghiệp nhẹ cùng hệ thống logistics và kho bãi phục vụ chuỗi cung ứng liên vùng.

Đó đều là những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn, phù hợp với chủ trương phát triển công nghiệp xanh, công nghiệp số và kinh tế tuần hoàn mà Trung ương đang khuyến khích. Khi các ngành công nghệ cao trở thành lực lượng chủ đạo, Lào Cai sẽ không chỉ tăng sản lượng công nghiệp mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu ấy, việc lựa chọn nhà đầu tư thứ cấp cần được coi là yếu tố quyết định. Địa phương không nên đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng bằng mọi giá, càng không nên chạy theo tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp nếu chất lượng dự án không đáp ứng yêu cầu.

Muốn xây dựng khu công nghiệp sinh thái đúng nghĩa, ngay từ đầu phải đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về công nghệ sản xuất, xử lý nước thải, tiết kiệm năng lượng, tái sử dụng tài nguyên và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Chỉ khi đó, công nghiệp mới thực sự trở thành động lực phát triển lâu dài thay vì tạo ra những áp lực về môi trường và hạ tầng trong tương lai.

Theo tính toán, hai khu công nghiệp sẽ tạo việc làm cho khoảng 15.000–20.000 lao động. Đây là cơ hội rất lớn để nâng cao thu nhập của người dân, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.

Nhưng đi cùng với cơ hội luôn là những yêu cầu mới về đào tạo nguồn nhân lực, phát triển nhà ở công nhân, hệ thống y tế, giáo dục, giao thông và các thiết chế văn hóa. Nếu các yếu tố này được chuẩn bị đồng bộ, khu công nghiệp sẽ trở thành hạt nhân hình thành các đô thị mới, thúc đẩy phát triển dịch vụ và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Nhìn rộng hơn, việc liên tiếp triển khai các khu công nghiệp lớn cho thấy Lào Cai đang cụ thể hóa Nghị quyết số 34-NQ/TU của Tỉnh ủy về phát triển các khu công nghiệp, cụm công nghiệp cũng như Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương ngày càng quyết liệt, lợi thế không còn nằm ở diện tích đất hay chính sách ưu đãi đơn thuần mà nằm ở chất lượng quy hoạch, chất lượng hạ tầng và chất lượng môi trường đầu tư. Lào Cai đang từng bước tạo dựng lợi thế ấy bằng tầm nhìn phát triển dài hạn.

Có thể nói, Khu công nghiệp Phú Xuân và Khu công nghiệp Phú Xuân 1 không chỉ là hai dự án đầu tư hạ tầng, mà còn là phép thử đối với năng lực quy hoạch, quản trị phát triển và thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh của địa phương. Nếu được triển khai đúng định hướng, đây sẽ là nền tảng quan trọng để Lào Cai hình thành một trung tâm công nghiệp hiện đại của khu vực trung du và miền núi phía Bắc, nơi phát triển kinh tế đi cùng bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống và tạo động lực cho tăng trưởng bền vững trong nhiều thập niên tới.