Lào Cai quyết liệt giải phóng mặt bằng dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Đồng chí Dương Quốc Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng chủ trì cuộc họp

Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy yêu cầu xác định công tác giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu; huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc với tinh thần quyết liệt, chủ động, sâu sát, bảo đảm bàn giao mặt bằng sạch, liên tục, đồng bộ theo tiến độ dự án.

Dự án đoạn qua Lào Cai có chiều dài khoảng 143,68 km, đi qua 12 xã, phường, với 9 ga, theo phương án đầu tư đường đơn và giải phóng mặt bằng theo quy mô đường đôi, tổng diện tích đất dự kiến khoảng 828,1 ha.

Đến nay, tỉnh đã hoàn thành đo đạc 143,29/143,29 km tuyến, với tổng diện tích 1.397 ha; thống kê, kiểm đếm 1.414 hộ gia đình, tổ chức và ban hành thông báo thu hồi đất đối với 577 hộ.

Ban Quản lý dự án Đường sắt đã bàn giao hồ sơ cắm mốc, ranh giới giải phóng mặt bằng tuyến chính và các ga cho địa phương. Đến hết ngày 15/8, đã bàn giao khoảng 130,32/143,68 km tuyến và 8/9 ga. Phần còn lại tại phường Âu Lâu và khu vực ga Yên Bái được bàn giao mốc giới ngày 17/8. Các địa phương đang rà soát, kiểm tra, triển khai đo đạc và lập hồ sơ thu hồi đất.

Để phục vụ giải phóng mặt bằng, Lào Cai dự kiến bố trí 38 khu tái định cư. Đến nay, 28 khu đã được khởi công, trong đó 3 khu hoàn thành, 3 khu đã có sẵn mặt bằng; 10 khu còn lại đang chuẩn bị đầu tư.

Tại Khu công nghiệp Đông Phố Mới, tỉnh đã kiểm kê và lập phương án đối với 38/41 cơ sở sản xuất, một số dự án san gạt mặt bằng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật phục vụ di chuyển các cơ sở đang được đẩy nhanh.

Đối với Dự án thành phần 1, tỉnh đã giải phóng mặt bằng và bàn giao 7,46/7,9 ha cho Ban Quản lý dự án Đường sắt để xây dựng công trình; phần diện tích còn lại đang tiếp tục hoàn thiện phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Về giải ngân, tổng kế hoạch vốn năm 2026 được giao cho dự án là 2.132,9 tỷ đồng. Đến hết ngày 15/8, tỉnh đã giải ngân 324,3 tỷ đồng, đạt 15,2% kế hoạch.

Không để giải phóng mặt bằng trở thành điểm nghẽn

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung phân tích những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, nhất là việc hồ sơ hướng tuyến, ranh giới giải phóng mặt bằng nhiều lần thay đổi, dẫn đến phải đo đạc, kiểm đếm và điều chỉnh hồ sơ. Phương án thiết kế thay đổi cũng làm phát sinh nhu cầu điều chỉnh tái định cư.

Đối với các cơ sở sản xuất tại Khu công nghiệp Đông Phố Mới, việc thống kê, kiểm đếm và xây dựng phương án bồi thường còn khó khăn do nhiều tài sản, thiết bị, dây chuyền sản xuất chưa có đơn giá bồi thường, hỗ trợ phù hợp.

Phát biểu kết luận, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo Dương Quốc Huy nhấn mạnh Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là công trình trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của đất nước và tỉnh Lào Cai. Tuyến đường sắt hoàn thành sẽ mở ra không gian phát triển mới, tăng cường kết nối giao thông, thúc đẩy giao thương, liên kết vùng và mở rộng kết nối quốc tế.

Theo Bí thư Tỉnh ủy, triển khai dự án không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn mang ý nghĩa chiến lược, lâu dài. Vì vậy, các cấp, ngành, địa phương phải xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu, huy động cả hệ thống chính trị cùng tham gia.

“Làm đến đâu phải dứt điểm đến đó”, không chờ đợi, không để công việc kéo dài và không để xảy ra chậm trễ do nguyên nhân chủ quan, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu.

Mục tiêu cao nhất là hoàn thành giải phóng mặt bằng đúng tiến độ, bảo đảm bàn giao mặt bằng sạch, liên tục, đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho thi công dự án.

Bí thư Tỉnh ủy giao Đảng ủy UBND tỉnh khẩn trương cập nhật, điều chỉnh kế hoạch giải phóng mặt bằng, xác định rõ thời gian hoàn thành tại từng ga, từng đoạn tuyến qua các xã, phường và từng dự án tái định cư; hoàn thành ban hành kế hoạch trong tháng 8/2026.

Tỉnh cũng sẽ nghiên cứu kiện toàn, bổ sung các Tổ công tác của UBND tỉnh để hỗ trợ địa phương trong đo đạc, kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Những vấn đề thuộc thẩm quyền phải được giải quyết ngay, không để kéo dài.

Đối với các cơ sở sản xuất tại Khu công nghiệp Đông Phố Mới, các cơ quan liên quan được yêu cầu khẩn trương thống nhất phương pháp, căn cứ, cách tính và đơn giá bồi thường, hỗ trợ tài sản, bảo đảm đúng quy định, công bằng, công khai, minh bạch và phù hợp thực tế.

Tái định cư phải đi trước một bước

Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư, khởi công 10 khu còn lại trong tháng 10/2026 và hoàn thành 28 khu đã khởi công trong tháng 12/2026.

Việc bố trí tái định cư phải đi trước một bước, bảo đảm người dân có nơi ở ổn định trước khi thu hồi đất, bàn giao mặt bằng. Giá đất tái định cư phải được xác định đúng quy định, phù hợp thực tế; vị trí tái định cư phải hợp lý, công bằng, đáp ứng điều kiện sinh hoạt, sản xuất và nguyện vọng chính đáng của người dân.

“Không để tiến độ xây dựng khu tái định cư trở thành điểm nghẽn, ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng Dự án”, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu.

Cùng với đó, Lào Cai sẽ rà soát, tháo gỡ ngay các vướng mắc để đẩy nhanh giải ngân nguồn vốn được giao, gắn chặt tiến độ giải phóng mặt bằng với tiến độ giải ngân. Tỉnh khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục thanh toán đối với khối lượng đã hoàn thành, không để vốn được bố trí nhưng không giải ngân do nguyên nhân chủ quan.

Các địa phương có dự án đi qua phải chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ giải phóng mặt bằng. Bí thư Đảng ủy và Phó Bí thư, Chủ tịch UBND xã, phường phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo; báo cáo Ban Chỉ đạo hằng tuần về kết quả thực hiện, tồn tại và những khó khăn cần tháo gỡ.

Bí thư Tỉnh ủy cũng yêu cầu huy động các tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng công an, quân đội và các lực lượng liên quan phối hợp hỗ trợ người dân thu dọn, di chuyển nhà cửa, cây cối, hoa màu, tài sản khi thực hiện giải phóng mặt bằng; bảo đảm thiết thực, hiệu quả, đúng quy định, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội được giao phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động, tạo đồng thuận trong nhân dân; chủ động nắm bắt tâm tư, giải quyết kịp thời các kiến nghị chính đáng ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng, khiếu kiện phức tạp.

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy yêu cầu các cơ quan, đơn vị bắt tay ngay vào nhiệm vụ với tinh thần chủ động, quyết liệt, phối hợp chặt chẽ; tổ chức thực hiện đồng thời, song song, không để việc sau chờ việc trước. Hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo phải được thể hiện bằng những chuyển biến thực chất, sản phẩm cụ thể, hướng tới mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án đúng kế hoạch Chính phủ giao.