Lao động thời số hóa - thích ứng để bứt phá (Bài 2)

Bài 2:
CHỦ ĐỘNG ĐỔI MỚI HƯỚNG TỚI TỰ ĐỘNG HÓA

Là địa phương phát triển công nghiệp, Ðồng Nai đang “rộng cửa” đón các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường với những nhà máy sản xuất linh kiện, bán dẫn lớn. Khi các nhà máy ứng dụng dây chuyền tự động, robot, hệ thống điều khiển thông minh để tăng năng suất, chất lượng sản phẩm thì đòi hỏi người lao động (NLÐ) phải biết cách vận hành, bảo trì, giám sát và làm chủ công nghệ sản xuất.

Công nhân sản xuất tại Công ty hữu hạn cơ khí động lực Toàn Cầu (Khu công nghiệp Giang Điền, phường Trảng Bom). Ảnh: Nguyễn Hòa

Nắm bắt xu thế đó, đội ngũ NLĐ cũng nhanh chóng thích ứng, làm chủ các thiết bị, dây chuyền tự động. Nhiều người từ công nhân vươn lên vị trí quản lý từ sự nhạy bén, nắm bắt công nghệ nhanh nhạy.

Ði đầu trong sáng kiến cải tiến

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ nhiệm Phòng Bảo trì Công ty TNHH Pou Chen Việt Nam (phường Biên Hòa) là một trong những gương lao động tiêu biểu của tỉnh Đồng Nai vinh dự tham dự Ngày hội Lao động sáng tạo năm 2025 do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức. Đây là sự kiện quy tụ nhiều cá nhân xuất sắc với những sáng kiến, cải tiến kỹ thuật có giá trị thực tiễn cao trong lao động, sản xuất. Tại ngày hội, ông Tùng đã giới thiệu và đóng góp vào khu trưng bày sáng kiến với giải pháp “Khuôn gấp hộp và dán hộp giày”, một cải tiến kỹ thuật mang tính ứng dụng cao, góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí và tối ưu hóa quy trình sản xuất.

Nói về sáng kiến của mình, ông Nguyễn Thanh Tùng cho biết: Trước đây, quy trình đóng hộp giày thực hiện hoàn toàn bằng tay, làm tốn thời gian, dễ sai sót khi thao tác lặp lại nhiều lần. Trước thực tế nêu trên, ông đã có sáng kiến Khuôn gấp hộp và dán hộp giày. Sáng kiến này giúp giảm thao tác thủ công, tăng độ chính xác, tăng tốc độ gấp hộp, giảm lỗi kỹ thuật và tạo sự thoải mái cho công nhân lao động. Sáng kiến đã giúp tiết kiệm hơn 50% thời gian thao tác, tăng năng suất đóng gói hơn 1,5 lần, làm lợi đáng kể về tài chính cho doanh nghiệp (DN). Bên cạnh đó, giảm tỷ lệ hộp hỏng, tiết kiệm nguyên vật liệu.

Các sáng kiến của NLĐ đã minh chứng cho tinh thần sáng tạo, chủ động thích ứng với yêu cầu đổi mới công nghệ trong DN. Anh Nguyễn Minh Hội làm việc tại Công ty TNHH Điện máy AQua Việt Nam (ở phường Trấn Biên) là điển hình trong đổi mới tư duy, thích ứng công nghệ sản xuất và tích cực sáng kiến trong lao động sản xuất. Hàng năm, những sáng kiến của anh đã mang lại hiệu quả, đáp ứng nhu cầu đổi mới của DN. Cụ thể, cải tiến khuôn ép nhựa tay nắm cửa máy giặt của anh Hội giúp DN giảm 30% lỗi sản phẩm, tiết kiệm 150 giờ xử lý lại sản phẩm mỗi tháng, giá trị làm lợi 120 triệu đồng/năm.

Bên cạnh nỗ lực tự học của NLĐ, các DN cũng đóng vai trò quan trọng khi thường xuyên tổ chức lớp đào tạo, hướng dẫn kỹ năng vận hành, bảo trì thiết bị và cập nhật kiến thức công nghệ mới. Nhiều đơn vị còn khuyến khích NLĐ đề xuất sáng kiến cải tiến kỹ thuật, giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất; bên cạnh đó, tạo môi trường lao động hiện đại, an toàn, giúp giảm lao động thủ công nặng nhọc, giảm rủi ro.

Anh Đoàn Văn Út Chính làm việc tại bộ phận Tự động hóa của Công ty TNHH Pou Sung Việt Nam (xã An Viễn) là điển hình sáng kiến, sáng tạo, có nhiều đóng góp trong phát triển DN. Trong đó, sáng kiến Cải thiện lưu trình bỏ tem vải chuyển sang phương pháp in nội dung tem lên trên mặt láng của gai giày được DN đánh giá cao. Sáng kiến này của anh Chính cũng được Công đoàn Đồng Nai chọn tham gia triển lãm tại Ngày hội Lao động sáng tạo năm 2025 cấp toàn quốc. Lợi ích mang lại tiết kiệm thời gian thao tác gần 7 ngàn giờ/tháng, tiết kiệm hơn 18 ngàn USD/tháng.

Nhạy bén tiếp cận công nghệ

Công ty TNHH Jason Furniture Việt Nam (Khu công nghiệp Đồng Xoài III, phường Bình Phước) là DN chuyên sản xuất các mặt hàng nội thất như: giường, tủ, ghế, sofa và phụ kiện sofa, đang tạo việc làm ổn định cho gần 6 ngàn NLĐ. Với quy mô sản xuất lớn và định hướng phát triển hiện đại, DN đã mạnh dạn đầu tư, đưa vào vận hành nhiều dây chuyền sản xuất tự động, từng bước nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Trước yêu cầu đổi mới công nghệ ngày càng cao, đội ngũ NLĐ tại công ty không chỉ nhanh chóng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại mà còn chủ động học hỏi, nâng cao tay nghề để làm chủ máy móc, thiết bị. Đáng chú ý, nhiều công nhân còn tích cực đề xuất các sáng kiến, cải tiến kỹ thuật nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất, tiết kiệm chi phí và giảm sức lao động thủ công. Những đóng góp thiết thực này không chỉ giúp DN nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn khẳng định vai trò, năng lực của NLĐ trong quá trình chuyển đổi số và tự động hóa sản xuất.

Anh Trương Văn Nhất, Tổ trưởng chuyền treo tự động của công ty là một điển hình. Từ khi công ty lắp đặt hệ thống chuyền treo tự động, anh Nhất đi đầu trong nắm bắt công nghệ, vận hành thông suốt, đảm bảo quá trình sản xuất hiệu quả. Theo anh Nhất, hệ thống chuyền treo không chỉ giúp tối ưu lao động mà còn nâng cao sản lượng mỗi ngày. Trước đây, khi chưa áp dụng chuyền treo tự động, công nhân chỉ đạt khoảng 50% công suất; nay đã tăng lên 80%. NLĐ chỉ cần hoàn tất khâu may, sản phẩm sẽ được hệ thống sắp xếp khoa học, giảm thời gian di chuyển.

Tại Công ty TNHH Topband Smart Đồng Nai (Khu công nghiệp Lộc An - Bình Sơn, phường Long Thành), việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất đã trở thành nền tảng cốt lõi trong chiến lược phát triển. DN tập trung vào lĩnh vực sản xuất linh kiện và thiết bị điện tử thông minh; đồng thời mạnh dạn đầu tư các dây chuyền sản xuất hiện đại, tự động hóa cao nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Bên cạnh đó, công ty không ngừng mở rộng danh mục sản phẩm với nhiều dòng thiết bị công nghệ như: thiết bị điện gia dụng, hệ thống chiếu sáng thông minh, giải pháp an ninh và các ứng dụng tự động hóa trong công nghiệp. Việc đa dạng hóa sản phẩm gắn liền với đổi mới công nghệ đã giúp DN từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Hiện nay, gần 3 ngàn NLĐ đang làm việc tại công ty luôn được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn và tác phong công nghiệp.

Theo bà Yang Jia Yan, Giám đốc nhân sự, Công ty TNHH Topband Smart Đồng Nai (phường Long Thành), qua các chương trình huấn luyện định kỳ và đào tạo nâng cao, NLĐ từng bước làm chủ công nghệ, thích ứng linh hoạt với môi trường sản xuất hiện đại. Không chỉ đáp ứng yêu cầu công việc, nhiều NLĐ còn chủ động học hỏi, đề xuất sáng kiến cải tiến, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong DN.

Theo đánh giá từ nhiều DN trên địa bàn, nếu như trước đây việc vận hành, bảo trì các dây chuyền hiện đại thường phụ thuộc vào đội ngũ kỹ sư nước ngoài hoặc chuyên gia kỹ thuật cao thì nay NLĐ Việt Nam đã có thể tự tin đảm nhiệm những vị trí quan trọng này. Sự chuyển biến này không chỉ phản ánh năng lực ngày càng cao của NLĐ Việt Nam mà còn cho thấy hiệu quả của quá trình đầu tư vào đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền sản xuất công nghiệp hiện đại trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.