Lập lại kỷ cương trên không gian mạng

Thời gian qua, Bộ Công an cùng các bộ, ngành Trung ương và công an các địa phương, trong đó có Công an Đồng Nai đã liên tiếp triệt phá nhiều đường dây, ổ nhóm tội phạm sử dụng công nghệ cao hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia. Các hành vi vi phạm pháp luật diễn ra với nhiều thủ đoạn mới như: kêu gọi đầu tư tiền ảo hưởng lãi suất cao, mua bán tiền giả, làm giả giấy tờ, “bắt cóc online”, lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng xã hội… Nhiều chuyên án lớn được xác lập, điều tra công phu, bóc gỡ tận gốc các “sào huyệt” tội phạm ẩn mình sau lớp vỏ công nghệ. Qua đó đã góp phần chặn đứng nguy cơ lan rộng, hạn chế thiệt hại cho người dân, doanh nghiệp, giữ vững an ninh, an toàn trên môi trường số.

Song, đấu tranh với tội phạm công nghệ cao không thể chỉ trông chờ vào biện pháp nghiệp vụ. Phòng ngừa xã hội giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Nhận thức rõ điều đó, công tác tuyên truyền, nâng cao kỹ năng số cho người dân được triển khai rộng khắp, từ đô thị đến nông thôn, với nhiều hình thức phong phú. Các kênh truyền thông chính thống, nền tảng mạng xã hội được khai thác hiệu quả để cảnh báo phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm; hướng dẫn cách nhận diện, xử lý tình huống và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đáng chú ý, hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng đã phát huy hiệu quả thiết thực. Không chỉ tuyên truyền lý thuyết, nhiều nơi còn “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng an toàn, kích hoạt xác thực 2 lớp, nhận biết website, đường link giả mạo. Khi mỗi người dân được trang bị kiến thức và kỹ năng cơ bản, “lá chắn” phòng ngừa sẽ được dựng lên ngay từ cơ sở, làm thu hẹp “đất sống” của tội phạm mạng.

Ở tầm vĩ mô, việc Việt Nam triển khai thực hiện Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) đánh dấu bước tiến quan trọng trong hoàn thiện hành lang pháp lý và mở rộng hợp tác quốc tế. Trong bối cảnh tội phạm mạng hoạt động không biên giới, việc xử lý hiệu quả các vụ án phụ thuộc lớn vào khả năng phối hợp giữa các quốc gia trong thu thập chứng cứ điện tử, truy vết dòng tiền, dẫn độ tội phạm và tương trợ tư pháp hình sự.

Công ước thiết lập cơ chế hợp tác toàn diện, thống nhất về quy trình, tiêu chuẩn, tạo điều kiện rút ngắn thời gian xử lý các vụ việc xuyên quốc gia - yếu tố có ý nghĩa quyết định khi tội phạm công nghệ cao luôn tận dụng tốc độ của công nghệ để che giấu, tẩu tán chứng cứ. Việc chủ động tham gia và thực thi nghiêm túc Công ước không chỉ nâng cao vị thế, trách nhiệm của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế mà còn củng cố “lá chắn pháp lý” bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia trên không gian mạng.

Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng, cùng ý thức cảnh giác và kỹ năng số được nâng cao của người dân, trật tự, kỷ cương trên không gian mạng sẽ từng bước được thiết lập vững chắc. Đó không chỉ là yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn thông tin mà còn là điều kiện tiên quyết để ổn định môi trường đầu tư, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế - xã hội bền vững của đất nước nói chung và Đồng Nai nói riêng trong kỷ nguyên số.

Thư Ngọc