Lập lại trật tự đô thị: Từ chỉnh trang vỉa hè đến thay đổi ý thức cộng đồng
Lập lại trật tự đô thị không chỉ dừng ở xử lý các trường hợp lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, mà còn hướng tới thay đổi cách sử dụng không gian công cộng, hình thành thói quen và ý thức chấp hành trong cộng đồng. Tại phường Đức Xuân và phường Bắc Kạn (Thái Nguyên), từ sự vào cuộc của chính quyền đến sự đồng thuận, tự giác của người dân, nhiều tuyến phố đang từng bước thông thoáng, an toàn, văn minh.
Phường Bắc Kạn kẻ vạch trên các tuyến đường, bảo đảm lối đi dành cho người đi bộ rộng tối thiểu 1,5m.
Bảo đảm không gian cho người đi bộ
Thực hiện kế hoạch giải quyết điểm nghẽn về “Trật tự đô thị” và xây dựng đô thị văn minh, phường Đức Xuân tập trung rà soát, chấn chỉnh tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè trên các tuyến phố. Những chậu hoa, cây cảnh đặt không đúng vị trí được vận động di chuyển, cắt tỉa; các quán nước, hàng bán xôi, điểm cắt tóc sử dụng vỉa hè được tuyên truyền, hướng dẫn thu dọn; biển quảng cáo đặt sai quy định được tháo dỡ.
Với những hộ kinh doanh đã quen sử dụng một phần vỉa hè để buôn bán, việc sắp xếp lại không tránh khỏi những băn khoăn. Tuy nhiên, cùng với tuyên truyền, giải thích cụ thể, lực lượng chức năng hướng dẫn các hộ thực hiện đúng quy định, tạo điều kiện để việc kinh doanh không ảnh hưởng đến lối đi chung.
Là một trong những hộ bán hàng trên vỉa hè, bà Vũ Thị Chinh, phường Đức Xuân, cho biết sau khi được chính quyền tuyên truyền, vận động, gia đình hiểu rõ yêu cầu phải bảo đảm phần đường dành cho người đi bộ nên đã chủ động sắp xếp lại hàng hóa, bàn ghế và khu vực kinh doanh.
Sau khi giải tỏa các trường hợp lấn chiếm, phường Đức Xuân tiếp tục tổ chức lại không gian đô thị. Từng đoạn vỉa hè được đo đạc, kẻ vạch sơn, phân định rõ lối đi dành cho người đi bộ, khu vực để xe và phạm vi sử dụng vỉa hè theo quy định. Cách làm này tạo ranh giới cụ thể giữa không gian kinh doanh, nơi để xe và lối đi công cộng, đồng thời thuận lợi cho công tác quản lý, kiểm tra sau chỉnh trang.
Tại phường Bắc Kạn, việc giải quyết điểm nghẽn về trật tự đô thị cũng được triển khai đồng bộ. Sau khi rà soát 13/13 tuyến đường, địa phương xác định 7 tuyến đủ điều kiện kẻ vạch sơn, bảo đảm lối đi dành cho người đi bộ rộng tối thiểu 1,5m. Đến nay, phường đã hoàn thành kẻ vạch trên 6 tuyến đường, với tổng chiều dài 4.553m; đồng thời sơn 270m gờ giảm tốc tại khu vực Trường THPT Chuyên Bắc Kạn.
Theo bà Nông Thị Thanh Nga, Phó Chủ tịch UBND phường Bắc Kạn, việc tổ chức lại không gian vỉa hè được địa phương thực hiện theo hướng rõ trách nhiệm, rõ phạm vi sử dụng, kết hợp tuyên truyền, vận động với kiểm tra, xử lý. Mục tiêu là bảo đảm người đi bộ có lối đi an toàn, đồng thời tạo diện mạo đồng bộ cho các tuyến phố.
Tạo nền nếp lâu dài
Điểm đáng ghi nhận trong quá trình lập lại trật tự đô thị tại hai phường trung tâm ở phía Bắc của tỉnh là sự chuyển biến trong ý thức của người dân. Khoảng 95% số hộ dọc các tuyến đường chính đã tự giác di chuyển chậu cây, tháo dỡ bục bệ, bậc tam cấp, mái che và các vật kiến trúc lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, trả lại không gian dành cho người đi bộ. Không chỉ chấp hành khi có lực lượng chức năng kiểm tra, nhiều hộ còn chủ động chỉnh trang khu vực trước cửa nhà.
Ông La Quang Đường, tổ 7, phường Đức Xuân, là một trong những hộ dân tự nguyện tháo dỡ mái che trước nhà để trả lại không gian theo quy định. Ông cho rằng khi chủ trương được triển khai vì lợi ích chung, mỗi gia đình cần chủ động chấp hành, không nên chờ lực lượng chức năng đến nhắc nhở.
Lực lượng chức năng phường Đức Xuân tuyên truyền, vận động các hộ kinh doanh chấp hành quy định về sử dụng vỉa hè.
Tại các địa phương, tổ dân phố đang phát huy vai trò cầu nối trong công tác tuyên truyền, vận động. Việc tuyên truyền được thực hiện trực tiếp đến từng hộ, nhất là những hộ kinh doanh, hộ có công trình, vật dụng đặt trên vỉa hè. Khi người dân hiểu rõ quy định và mục tiêu của việc chỉnh trang, công tác vận động, giải tỏa cũng thuận lợi hơn.
Ông Hà Văn Thái, Tổ trưởng tổ 7, phường Đức Xuân, cho biết tổ dân phố thường xuyên tuyên truyền để các hộ dân thực hiện đúng quy định, đồng thời nhắc nhở những trường hợp có nguy cơ tái lấn chiếm.
Thực tế tại phường Đức Xuân và phường Bắc Kạn cho thấy, lập lại trật tự đô thị là quá trình cần sự kiên trì và đồng thuận. Nếu chỉ dựa vào các đợt ra quân, xử lý vi phạm, kết quả khó duy trì lâu dài. Khi phần vỉa hè được phân định rõ, hộ kinh doanh chủ động sắp xếp hoạt động, hộ dân tự nguyện tháo dỡ những phần lấn chiếm và cộng đồng cùng giám sát, trật tự đô thị mới có thể trở thành nền nếp.
Quan trọng hơn, quá trình này thay đổi nhận thức về cách sử dụng không gian công cộng từng bước hình thành nếp sống văn minh, góp phần kiến tạo diện mạo đô thị của tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn mới.
