Lập trường của châu Âu trước cuộc gặp Mỹ - Đan Mạch về vấn đề Greenland

Trước thềm cuộc gặp này, Greenland và Đan Mạch thể hiện sự đoàn kết và tái khẳng định quan điểm mong muốn duy trì vị thế như hiện nay. Cuộc gặp thảo luận về tương lai của Greenland diễn ra vào ngày 14/1 tại Washington với sự tham gia của Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen, phụ trách đối ngoại Greenland Vivian Motzfeldt với Phó Tổng thống Mỹ James David Vance cùng Ngoại trưởng Marco Rubio. Cuộc gặp diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh Greenland là “thiết yếu đối với an ninh Mỹ”, cho rằng nước này cần sở hữu hòn đảo để ngăn Nga hoặc Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tại Bắc Cực. Phía Mỹ vẫn để ngỏ nhiều kịch bản, từ đàm phán, hỗ trợ tài chính cho người dân Greenland đến những phương án cứng rắn hơn.

Lá cờ Đan Mạch tung bay bên cạnh tượng Hans Egede tại Nuuk, Greenland. Ảnh: Reuters

Trước thềm cuộc họp, ngày 13/01, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen tuyên bố hòn đảo cận Bắc Cực này muốn duy trì vị thế tự trị trong Vương quốc Đan Mạch, thay vì gia nhập Mỹ.

“Greenland không muốn thuộc sở hữu hay quản lý bởi Mỹ. Greenland sẽ không phải là một phần của Mỹ. Giờ đây chúng ta đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng địa chính trị và nếu phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch ngay lúc này, chúng tôi chọn Đan Mạch. Đây không phải là lúc để tranh luận nội bộ và chia rẽ. Đây là lúc để đoàn kết và xây dựng cộng đồng mà chúng tôi biết và mong muốn”, ông Nielsen nói.

Thể hiện sự ủng hộ và đoàn kết dành cho chính quyền Greenland, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhấn mạnh sẽ sát cánh cùng chính quyền và người dân hòn đảo trong đàm phán với Mỹ.

“Đây không chỉ là vấn đề về Greenland hay Vương quốc Đan Mạch. Vấn đề là không thể thay đổi biên giới bằng vũ lực, không thể mua chuộc một dân tộc khác và vấn đề là các quốc gia nhỏ không phải sợ các quốc gia lớn. Đó là lý do tại sao chúng tôi lên tiếng. Và đó là lý do tại sao nhiều đồng minh cũng đang làm điều tương tự, ở các nước Bắc Âu, ở châu Âu và trên toàn thế giới. Chúng tôi sẽ sát cánh bên nhau và cùng nhau tiến bước. Chúng tôi muốn đối thoại và hợp tác. Chúng tôi không tìm kiếm xung đột, nhưng thông điệp của chúng tôi rất rõ ràng. Greenland không phải để bán”, Thủ tướng Frederiksen nhấn mạnh.

Tại Greenland, ở góc độ xã hội, người dân hòn đảo đã cảm thấy bất an, lo lắng, thậm chí mất ngủ trước các phát biểu cứng rắn từ Nhà Trắng. Trước thềm các cuộc thảo luận trực tiếp giữa các bên, người dân Greenland kỳ vọng ngoại giao sẽ giúp tháo gỡ bế tắc.

Trong khi đó, về phía Mỹ, quan điểm của chính quyền Tổng thống Trump vẫn nhất quán về việc sẽ kiểm soát đảo Greenland. Phó Tổng thống JD Vance cho biết: “Lời khuyên của tôi dành cho các nhà lãnh đạo châu Âu cũng như những bên liên quan khác là hãy nghiêm túc nhìn nhận lời của Tổng thống Mỹ. Thông điệp của Tổng thống rất rõ ràng. Vì vậy, điều chúng tôi yêu cầu các đối tác châu Âu cần coi trọng hơn nữa vấn đề an ninh của vùng lãnh thổ Greenland. Bởi nếu họ không làm như vậy, Mỹ sẽ buộc phải có những hành động cần thiết. Hành động cần thiết là gì, tôi xin để Tổng thống quyết định”.

Trong bối cảnh quan điểm hai bờ Đại Tây Dương vẫn còn khác biệt, cuộc gặp hôm nay giữa các ngoại trưởng được xem là phép thử quan trọng cho khả năng kiềm chế căng thẳng và duy trì trật tự ngoại giao ở khu vực Bắc Cực. Greenland hiện là lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, có dân số khoảng 57.000 người và giữ vị trí chiến lược quan trọng tại khu vực Bắc Cực. Mỹ từ lâu đã duy trì sự hiện diện quân sự tại đây thông qua căn cứ Pituffik, được thiết lập từ thời Chiến tranh thế giới thứ hai.

Quốc Khánh/VOV1 Tổng hợp