Lấy dân làm gốc - chuẩn mực tối thượng trong mọi đường lối, chính sách của Đảng

“Dân là gốc của nước”

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đúc kết, khẳng định về vai trò, vị trí của quần chúng nhân dân đối với sự phát triển của quốc gia, dân tộc, của Đảng. Trong tư tưởng Người, nhân dân là “công nhân, nông dân, tiểu tư sản, tư sản dân tộc và các phần tử khác yêu nước”.

Bác Hồ về thăm lại đồng bào ở Pắc Bó - Cao Bằng, năm 1961. Ảnh: Tư liệu TTXVN

Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng phát huy sức mạnh nhân dân, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Người nhấn mạnh: Nhân dân là chủ thể của cách mạng, là sức mạnh to lớn, có khả năng sáng tạo vô tận; dân là quý nhất, là quan trọng hơn hết; dân là gốc của nước; “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”.

Do đó, Đảng phải gần dân, dựa vào dân và trước hết phải tin tưởng ở sức mạnh to lớn của nhân dân. Mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân là mối quan hệ máu thịt, mối quan hệ biện chứng, gắn kết chặt chẽ trong một chỉnh thể thống nhất.

Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 3-6-2013 Hội nghị Trung ương 7 khóa XI “về tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới” đã chỉ rõ và khẳng định vai trò của công tác dân vận: “Công tác dân vận thời gian qua đã góp phần tạo sự đồng thuận trong xã hội, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, bảo đảm quốc phòng, an ninh, ổn định chính trị, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân”.

Tổng kết 40 năm thực hiện đường lối đổi mới, Đảng ta rút ra 5 bài học kinh nghiệm. Trong đó, bài học thứ 3 là quán triệt sâu sắc và thực hành triệt để quan điểm “dân là gốc”, phát huy vai trò chủ thể, vị trí trung tâm của nhân dân.

Qua 40 năm đổi mới càng thấy rõ hơn rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân. Sức mạnh của nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc là nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp cách mạng.

Củng cố và phát huy sức mạnh này là chìa khóa để Việt Nam vững bước trên con đường xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới. Hơn nữa, chủ nghĩa yêu nước, truyền thống đoàn kết, coi trọng nhân dân của dân tộc ta là sự kế thừa tư tưởng “dân là gốc”. Nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử.

Giữ vững mối quan hệ máu thịt giữa Đảng và nhân dân

Dân là gốc của nước. Do đó, với một đảng cầm quyền, yêu cầu đặt ra cho Đảng ta là phải giữ vững mối quan hệ máu thịt với nhân dân đã được dày công vun đắp bởi công sức của bao thế hệ đảng viên, cán bộ và nhân dân.

Cơ sở, nền tảng của mối quan hệ ấy chính là niềm tin. Niềm tin của nhân dân đối với Đảng không phải tự nhiên mà có. Niềm tin đó phải xuất phát từ tính tiền phong gương mẫu, nói đi đôi với làm của mỗi cán bộ, đảng viên, với phương châm “đảng viên đi trước, làng nước theo sau”.

Giữ vững mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân sẽ góp phần động viên, cổ vũ nhân dân vượt qua khó khăn, tham gia tích cực vào sự nghiệp của Đảng, của dân tộc, từ đó thống nhất trong nhận thức và hành động. Vì vậy, trong mọi chủ trương, đường lối của Đảng, tư tưởng “dân là gốc” phải được quán triệt một cách sâu sắc, phải được coi là thước đo cao nhất về nhận thức và hành động của Đảng.

Có thể khẳng định rằng, công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng gắn với giữ vững, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân luôn là công việc thường xuyên và hệ trọng của Đảng. Bài học kinh nghiệm quý báu được Đảng rút ra là bất kỳ ở thời điểm nào và ở đâu, nếu Đảng xác định được sức mạnh của nhân dân, dựa vào nhân dân, sống trong lòng nhân dân, được nhân dân tin yêu, thì cách mạng luôn giành được thắng lợi. Và ngược lại, cách mạng sẽ gặp nhiều khó khăn, thậm chí có phong trào bị tổn thất nặng nề nếu rời xa dân, không được nhân dân ủng hộ.

Thế trận lòng dân vững thì khó khăn nào cũng vượt qua, thách thức nào cũng được hóa giải, đúng như Bác Hồ đã dạy: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”.

Mức độ hài lòng của nhân dân là thước đo

Trong giai đoạn phát triển mới, niềm tin của nhân dân đối với Đảng không đến từ khẩu hiệu, lời nói, mà đến từ việc làm, từ sự công tâm, liêm chính của cán bộ, từ hiệu quả của bộ máy, từ sự công bằng trong thụ hưởng, từ kết quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, giải quyết kịp thời, thấu đáo những bức xúc chính đáng của người dân, doanh nghiệp.

Đại hội lần thứ XIV của Đảng vừa kết thúc rất thành công đã tạo tiền đề vững chắc cho đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Trong Báo cáo trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục nhấn mạnh “Dân là gốc”. Đây là sự tiếp nối từ truyền thống của dân tộc ta, từ tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và của Đảng ta. Đồng thời cũng là tư tưởng mang tính xuyên suốt, là bài học lớn có ý nghĩa sâu sắc đối với toàn bộ quá trình lãnh đạo của Đảng, và cũng chính là nguyên tắc chỉ đạo hành động của Đảng ta.

Tuy nhiên, điều có ý nghĩa quyết định không chỉ nằm ở sự khẳng định về tư tưởng, mà ở yêu cầu rất rõ ràng đi kèm: Nguyên tắc ấy phải được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể, bằng những kết quả mà nhân dân có thể cảm nhận, thụ hưởng và đánh giá trong đời sống hằng ngày.

Nghị quyết Đại hội XIV nhấn mạnh một luận điểm rất căn bản: Hiệu quả lãnh đạo, quản lý không thể đo bằng số lượng văn bản hay quy mô chủ trương, mà phải được đo bằng mức độ hài lòng của nhân dân.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Lễ khánh thành Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn. Ảnh: TTXVN

Ngay vào sáng 31-1-2026, lễ khánh thành Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn được tổ chức tại bản Nậm Chim 1 (xã Si Pa Phìn, tỉnh Điện Biên), với sự tham dự của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Ở xã biên giới còn nhiều khó khăn với giao thông cách trở này, một ngôi trường khang trang đã hoàn thành và đưa vào sử dụng chỉ sau hơn 5 tháng thi công. Khi ấy, công trình đặc biệt này chính là câu trả lời trực diện cho yêu cầu “lấy dân làm gốc” trong thực tiễn lãnh đạo.

Việc triển khai chương trình xây dựng 248 trường phổ thông nội trú liên cấp tại 248 xã biên giới đất liền cho thấy một sự chuyển động tư duy rõ ràng: Từ “đúng chủ trương” sang “đúng và trúng việc dân cần”.

Tại Gia Lai, ngày 16-11-2025, UBND tỉnh đã tổ chức lễ khởi công động thổ dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại 7 xã biên giới của tỉnh (Ia Mơ, Ia Púch, Ia Pnôn, Ia Nan, Ia Dom, Ia Chia, Ia O); với tổng mức đầu tư hơn 1.516 tỷ đồng, quy mô 212 lớp học với khoảng 7.420 học sinh.

Các trường sẽ được xây dựng đồng bộ, gồm khu học tập, khu nội trú, nhà ăn, khu ở giáo viên và hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại, thân thiện, đáp ứng đầy đủ yêu cầu dạy học và sinh hoạt nội trú cho học sinh các dân tộc thiểu số tại khu vực biên giới.

Ngày được Quân đoàn 34 bàn giao nhà mới, cụ bà Tô Thị Sửa (88 tuổi, ở thôn Chánh Hội, xã Ngô Mây) được con cháu dìu vào bên trong. Bước qua ngưỡng cửa, cụ xúc động nắm chặt tay người thân, bộ đội với ánh mắt rạng rỡ. Cụ chậm rãi nói: “Cả đời tôi chỉ mong có một căn nhà chắc chắn để ở cho yên lòng. Mừng lắm, không nghĩ có ngày này”. Ảnh: Hồng Phúc

Một điển hình khác, toàn tỉnh Gia Lai đã hoàn thành việc khắc phục, sửa chữa 27.522 căn nhà; xây dựng mới 674 căn nhà bị sập do bão lũ đúng tiến độ trước ngày 15-1-2026 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện “Chiến dịch Quang Trung”.

Đó không chỉ là kết quả của một chiến dịch thần tốc, mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Nơi niềm tin được củng cố và hy vọng tái thiết được hồi sinh ở những vùng thiên tai, với những con người phải gánh chịu nỗi mất mát không thể đo đếm.

* * *

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh tâm đắc nói: “Nước lấy dân làm gốc. Gốc có vững, cây mới bền. Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân”. Dù vật đổi sao dời, chân lý ấy mãi mãi vẹn nguyên giá trị.

TÙNG LÂM