Lấy phòng ngừa làm trọng tâm

Những cạm bẫy giăng trên không gian mạng

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh của công nghệ số và mạng xã hội, tội phạm MBN liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn. Thay vì tiếp cận trực tiếp như trước, các đối tượng lợi dụng mạng xã hội facebook, Telegram và nhiều nền tảng trực tuyến khác để kết bạn, tạo dựng lòng tin rồi dụ dỗ nạn nhân bằng những lời hứa hẹn hấp dẫn về việc làm, thu nhập cao.

Đáng lo ngại, phần lớn nạn nhân đều là thanh thiếu niên, người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới; những người có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, thiếu hiểu biết pháp luật, mong muốn tìm kiếm việc làm để cải thiện cuộc sống.

Mặc dù các lực lượng chức năng của tỉnh đã vào cuộc quyết liệt, tăng cường phối hợp đấu tranh, triệt phá nhiều đường dây và giải cứu thành công nhiều nạn nhân, song tình hình tội phạm MBN vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp với thủ đoạn ngày càng tinh vi, xảo quyệt.

Các đối tượng không chỉ lừa gạt mà còn sử dụng nhiều hình thức đe dọa, khống chế ép buộc nạn nhân tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật ở nước ngoài.

Tòa án nhân dân tỉnh Điện Biên xét xử đối tượng Lò Văn Thông lừa 6 công dân sang Lào làm việc cho đường dây lừa đảo. Thông đã bị kết án 12 năm tù.

Từ tháng 3 - 6/2026, Tòa án nhân dân tỉnh Điện Biên đã đưa ra xét xử 4 vụ án MBN với 11 bị cáo. Mức án nghiêm khắc nhất lên tới 20 năm tù, thể hiện sự xử lý nghiêm minh của pháp luật đối với loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm này.

Nhiều vụ án cho thấy mức độ tinh vi và liều lĩnh của các đối tượng. Điển hình như Mào Văn Lâm, ở xã Tủa Chùa, đã bốn lần lừa đưa 7 công dân sang Myanmar. Đối tượng Lò Văn Thông, ở xã Búng Lao, hai lần dụ dỗ, đưa 6 công dân sang Lào làm việc cho đường dây lừa đảo do người Trung Quốc điều hành nhằm thu lợi bất chính.

Hay như vụ án của Bùi Hoàng Hiệp, sinh năm 2006 tại tỉnh Phú Thọ. Hiệp và các đối tượng trong tổ chức lừa đảo xuyên quốc gia do người Trung Quốc làm chủ. Bằng thủ đoạn gian dối các đối tượng đưa ra thông tin không có thật trên mạng facebook về việc tuyển dụng công dân Việt Nam sang Thái Lan làm việc, hưởng lương cao và đã lừa nhiều công dân ở các tỉnh: Điện Biên, Phú Thọ, Quảng Ninh, Tuyên Quang sang Myanmar làm việc cho các công ty lừa đảo. Trong đó Bùi Hoàng Hiệp lừa sáu lần đưa tổng số 9 công dân sang Myanmar.

Lá chắn từ tuyên truyền

Trước diễn biến phức tạp của loại tội phạm này, Điện Biên xác định phòng ngừa là giải pháp căn cơ. Trên cơ sở Chương trình phòng, chống MBN của Chính phủ, tỉnh đã ban hành nhiều kế hoạch triển khai, phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành, tổ chức đoàn thể, địa phương trong công tác tuyên truyền, đấu tranh, hỗ trợ nạn nhân và phòng ngừa từ sớm, từ xa.

Các địa phương cũng xây dựng kế hoạch chuyên đề, lồng ghép nhiệm vụ phòng, chống MBN với các chương trình giảm nghèo, giải quyết việc làm, bình đẳng giới, bảo vệ trẻ em và phát triển kinh tế - xã hội.

Công tác tuyên truyền đổi mới theo hướng sát thực tế, hướng mạnh về cơ sở. Không chỉ tuyên truyền tập trung tại trung tâm xã, các lực lượng chức năng còn trực tiếp đến từng bản làng vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực biên giới để phổ biến kiến thức pháp luật bằng ngôn ngữ dễ hiểu, gần gũi. Đồng thời tận dụng nền tảng số, mạng xã hội để lan tỏa thông tin cảnh báo, giúp người dân tiếp cận kiến thức nhanh hơn, kịp thời hơn.

Nội dung tuyên truyền tập trung giúp người dân nhận diện các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm MBN; cảnh báo các chiêu trò tuyển dụng lao động, môi giới hôn nhân, xuất cảnh trái phép, lừa đảo trên không gian mạng; đồng thời hướng dẫn kỹ năng nhận biết, cách xử lý khi gặp các trường hợp nghi vấn.

Người dân bản Cứu Táng tập trung nghe cán bộ công an xã Nậm Nèn phổ biến thủ đoạn của tội phạm mua bán người.

Nậm Nèn là xã vùng cao đang duy trì hiệu quả mô hình tuyên truyền phòng, chống MBN ngay tại cơ sở. Xã có gần 7.100 người dân, giáp các xã Na Sang, Sính Phình, Tủa Chùa, Pa Ham và Mường Mùn. Địa bàn rộng, nhiều bản cách xa trung tâm, đời sống người dân còn nhiều khó khăn.

Mới đây, Công an xã Nậm Nèn tổ chức tuyên truyền phòng chống MBN tại hai bản Cứu Táng và Lùng Thàng 1, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Cứu Táng và Lùng Thàng 1 là hai bản đồng bào dân tộc Mông, cách trung tâm xã từ 10 - 12km. Riêng bản Lùng Thàng 1 có 78 hộ thì hơn 80% là hộ nghèo và cận nghèo. Đây cũng là nhóm đối tượng mà tội phạm MBN thường xuyên nhắm đến.

Theo ông Giàng Giảng Chu, Trưởng bản Cứu Táng, trước đây nhiều người nghĩ đơn giản rằng đi làm xa sẽ có cuộc sống khá hơn nên dễ tin vào lời người lạ. Tuy nhiên, sau nhiều buổi tuyên truyền của lực lượng công an và các đoàn thể, bà con đã hiểu rõ hơn các thủ đoạn lừa đảo trên mạng xã hội.

Buổi tuyên truyền phòng chống mua bán người tại bản Lùng Thàng 1, xã Nậm Nèn thu hút rất đông người dân tới tham gia.

Thượng úy Mùa A Của, Công an xã Nậm Nèn cho biết, các buổi tuyên truyền không chỉ phổ biến quy định của pháp luật mà còn tập trung phân tích những thủ đoạn mới của tội phạm, đặc biệt là các hành vi lợi dụng mạng xã hội, công nghệ cao để lừa đảo.

"Cán bộ công an hướng dẫn bà con cách nhận biết các tài khoản giả mạo, các lời mời gọi việc làm thu nhập cao bất thường, đồng thời phân tích hậu quả của tội phạm MBN để người dân nâng cao cảnh giác, biết cách bảo vệ bản thân và người thân trong gia đình", Thượng úy Mùa A Của chia sẻ.

Hiệu quả của công tác tuyên truyền được thể hiện rõ qua sự thay đổi trong nhận thức của người dân. "Giờ đây, nếu có người lạ giới thiệu việc làm lương cao hay rủ đi nước ngoài, chúng tôi đều nhắc con cháu phải tìm hiểu thật kỹ, hỏi ý kiến chính quyền hoặc công an xã trước khi quyết định. Không còn dễ dàng tin vào những lời hứa hẹn như trước nữa", chị Vì Thị Vang ở bản Lùng Thàng 1 chia sẻ.

Cán bộ công an xã Mường Tùng tuyên truyền phòng chống mua bán người cho người dân bản Trung Dình.

Việc các đối tượng phạm tội liên tục thay đổi phương thức hoạt động bằng cách sử dụng tài khoản ảo, số điện thoại ảo, ứng dụng nhắn tin mã hóa để tiếp cận nạn nhân, khiến việc phát hiện và ngăn chặn trở nên phức tạp hơn. Điều đó đòi hỏi công tác tuyên truyền phải tiếp tục đổi mới về nội dung, hình thức và phương pháp tiếp cận.

Sự kiện truyền thông phòng, chống MBN năm 2026 do Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Điện Biên tổ chức ngày 17/7 với sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo tỉnh, đại diện các sở, ban, ngành, đoàn thể và đông đảo hội viên phụ nữ các xã, phường thể hiện sự quan tâm sâu sắc, sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị và khẳng định quyết tâm của tỉnh trong huy động sức mạnh toàn xã hội tham gia phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm MBN, không để ai trở thành nạn nhân của những cạm bẫy tinh vi trong thời đại số.

Phòng, chống MBN không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng công an hay các cơ quan chức năng mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Khi mỗi người dân đều có kiến thức, kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo, chủ động tố giác tội phạm MBN và bảo vệ người thân, thì sẽ tạo nên "lá chắn" vững chắc.