Lễ đón tiếp tại cung điện Bourbon, Pháp: Truyền thống trang trọng dành cho nghị sĩ

Nghi lễ chào mừng tại cung điện Bourbon

Tại Pháp, quá trình đón tiếp nghị sĩ diễn ra trong khoảng 18 ngày, bắt đầu ngay sau khi vòng bầu cử lập pháp thứ nhất kết thúc, kéo dài cho đến trước ngày họp đầu tiên của Quốc hội khóa mới. Điều này bắt nguồn từ phương thức bầu Quốc hội của Pháp, theo đó, các nghị sĩ được bầu theo hình thức bỏ phiếu đơn danh đa số hai vòng.

Các nghị sĩ Pháp đeo băng ba màu trong một phiên họp của Quốc hội năm 2024. Ảnh: Shutterstock

Trong quá trình đón tiếp, mỗi nghị sĩ sẽ được một nhân viên mặc lễ phục đón ở lối vào Cung điện Bourbon và đưa họ tới chỗ các viên chức phụ trách đón tiếp. Trong nghi lễ tiếp đón khá trang trọng này, các nghị sĩ mặc lịch sự và mang băng đô chéo có màu Quốc kỳ Pháp. Mỗi viên chức sẽ phụ trách một nghị sĩ.

Quá trình đón tiếp có điểm khác biệt giữa các nghị sĩ tái đắc cử và các nghị sĩ trúng cử lần đầu, vì thế có khu vực dành riêng cho hai đối tượng này. Những người được bầu lại đã hiểu cách làm việc của Quốc hội và được các cơ quan của Quốc hội lưu giữ thông tin, vì vậy họ chỉ cần cập nhật những thông tin mới. Còn đối với các nghị sĩ được bầu lần đầu, việc trao đổi thông tin hai chiều giữa họ và Quốc hội rất quan trọng.

Bước đầu tiên là điền phiếu thông tin về nghị sĩ. Đối với nghị sĩ được bầu lại, phiếu này đã được cập nhật và nghị sĩ chỉ cần kiểm tra thông tin và ký tên. Cũng tương tự như vậy đối với một nghị sĩ mới đã điền phiếu từ trước qua mạng. Trong trường hợp còn lại, các thư ký sẽ giúp nghị sĩ điền phiếu trên máy tính.

Viên chức đón tiếp trao cho nghị sĩ “bộ quà chào mừng” bao gồm nội quy Quốc hội, các huy hiệu nghi thức, giấy tờ hành chính. Đồng thời, viên chức sẽ lấy hai mẫu chữ ký của nghị sĩ, một mẫu chuyển đến lưu trữ ở Ban Thư ký của Chủ tịch Quốc hội, một mẫu để chuyển cho Hội đồng Lập hiến nhằm đối chiếu trong trường hợp cần thiết. Theo luật định, 60 nghị sĩ có thể cùng ký tên kiến nghị với Hội đồng Lập hiến về tính hợp hiến của một văn bản luật trước khi nó được công bố. Thông tin tài khoản của các nghị sĩ cũng được ghi lại để phục vụ việc thanh toán phụ cấp và các chế độ.

Sau đó, nghị sĩ được bầu lần đầu có thể tự do gặp gỡ các chuyên gia của các bộ phận khác trong Quốc hội. Các chuyên gia sẽ cung cấp cho họ những thông tin cụ thể về những nghĩa vụ của nghị sĩ, việc kiêm nhiệm các nhiệm kỳ, các hoạt động nghề nghiệp có thể đi kèm với chức vụ nghị sĩ, chế độ bảo hiểm xã hội, và các phương tiện hỗ trợ cho nghị sĩ trong nhiệm kỳ (trợ lý, phương tiện đi lại, điện thoại, thư tín…).

Phần cuối của quá trình đón tiếp, các nghị sĩ sẽ chụp ảnh chân dung hoặc cung cấp một ảnh có sẵn mà họ thấy ưng ý. Ảnh của họ sẽ được sử dụng trên trang web của Quốc hội, trong danh bạ và làm thẻ. Tấm thẻ này được in ngay tại chỗ và trở thành thẻ ra vào Cung điện Bourbon.

18 tháng chuẩn bị và phối hợp với các cơ quan khác

Một nhóm công tác gồm các viên chức từ nhiều phòng ban khác nhau được thành lập khoảng 18 tháng trước khi bắt đầu một khóa lập pháp mới để chuẩn bị cho quá trình đón tiếp nghị sĩ. Dựa trên kinh nghiệm từ những khóa trước và trên cơ sở áp dụng các công nghệ mới, nhóm công tác này sẽ định ra cách thức tiến hành quá trình đón tiếp nghị sĩ cho khóa sắp tới.

Quá trình đón tiếp thể hiện sự phối hợp hai chiều giữa Quốc hội và các cơ quan khác. Quốc hội được sự hỗ trợ của nhiều cơ quan, trong đó quan trọng nhất là Bộ Nội vụ. Bộ Nội vụ cung cấp tên các ứng cử viên và kết quả bầu cử, đồng thời thông báo cho các nghị sĩ trúng cử về các thủ tục đón tiếp tại tòa nhà Quốc hội.

Các nghị sĩ được chụp ảnh làm thẻ ra vào trụ sở Quốc hội ngay trong ngày đầu tiên. Ảnh: Quốc hội Pháp

Khoảng 15 ngày trước vòng bầu cử thứ nhất, Bộ Nội vụ chuyển cho Quốc hội danh sách ứng cử viên với những thông tin cơ bản như họ tên, ngày sinh, địa phương và đơn vị bầu cử. Quốc hội sẽ tổng hợp danh sách ứng cử viên với hồ sơ hiện có về các nghị sĩ sắp mãn nhiệm và các cựu nghị sĩ để lập ra bộ hồ sơ riêng của Quốc hội về các ứng cử viên.

Tiếp đó, kết quả bầu cử sẽ được chuyển đến Quốc hội vào buổi đêm của hôm diễn ra bầu cử, qua một kết nối tin học được thiết lập riêng cho dịp này.

Bộ phận tin học của Quốc hội sẽ đối chiếu danh sách trúng cử với hồ sơ về các ứng cử viên mà họ đã lập trước đó nhằm lập ra các phiếu thông tin về từng nghị sĩ. Đây sẽ là cơ sở dữ liệu cho quá trình đón tiếp. Những phiếu này đã được điền sẵn các thông tin mà Quốc hội nắm được và sẽ được chính các nghị sĩ bổ sung trong quá trình họ được đón tiếp.

Ngay sau ngày bầu cử, thông qua tỉnh trưởng, các nghị sĩ nhận được một bức thư của Chủ tịch Quốc hội mãn nhiệm, trong đó giới thiệu cách thức đón tiếp nghị sĩ mới tại lâu đài Bourbon (trụ sở Quốc hội), lịch khai mạc khóa mới và một phiếu thông tin cá nhân cần phải điền.

Ngược lại, Quốc hội cũng giúp đỡ các cơ quan Nhà nước khác khi phổ biến với các nghị sĩ về những nghĩa vụ luật định của họ trong những lĩnh vực không do cơ quan này quản lý. Cụ thể, các nghị sĩ phải kê khai giá trị và thành phần tài sản của mình với một cơ quan hành chính độc lập là Ủy ban về minh bạch tài chính trong đời sống chính trị. Việc không thực hiện nghĩa vụ này có nghĩa là nghị sĩ mặc nhiên từ bỏ nhiệm kỳ và có thể không được bầu lại trong vòng 1 năm. Ngoài ra, các bộ phận của Quốc hội cũng thông báo cho các nghị sĩ những quy định về việc kiêm nhiệm các nhiệm kỳ dân cử và mức trần phụ cấp chức vụ. Ở Pháp, một nghị sĩ có thể trúng cử ở địa phương (vùng, tỉnh, xã), nhưng không thể kiêm nhiệm nhiệm kỳ nghị sĩ nhiều hơn một nhiệm kỳ đại biểu hội đồng cấp địa phương. Một nghị sĩ Quốc hội có thể kiêm nhiệm chức vụ hành pháp ở cấp địa phương (ví dụ như chủ tịch hội đồng vùng, chủ tịch hội đồng tỉnh, thị trưởng), nhưng tổng mức phụ cấp mà nghị sĩ đó nhận được từ hai chức vụ nói trên không được vượt quá 1,5 lần mức phụ cấp cơ bản của một nghị sĩ. Các cấp chính quyền địa phương và Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm giám sát việc tuân thủ các quy định này.

Việc đặt chân đến lâu đài Bourbon là sự kiện có tính biểu tượng đối với một nghị sĩ mới trúng cử. Chính vì vậy, trong quá trình đón tiếp, họ được tạo điều kiện để tham quan phòng họp bán nguyệt của Quốc hội, chụp ảnh kỷ niệm giữa các dãy bàn hoặc trên bục phát biểu. Phóng viên của Kênh truyền hình nghị viện cũng có mặt để thực hiện các cuộc phỏng vấn. Như vậy, quá trình đón tiếp không chỉ là những thủ tục hành chính mà còn là một nghi lễ, đánh dấu việc chính thức đứng vào đội ngũ những đại biểu nhân dân, vì vậy nó luôn có một ý nghĩa đặc biệt, thậm chí là một kỷ niệm khó quên với nhiều nghị sĩ.

Quỳnh Vũ