Lễ hội Tây Thiên - Điểm hẹn văn hóa tâm linh

Tây Thiên sẵn sàng đón các phật tử, du khách thập phương hành hương, chiêm bái.

Tây Thiên từ lâu được biết đến là vùng đất linh thiêng, nơi hội tụ tín ngưỡng thờ Mẫu và Phật giáo. Theo Ngọc phả và truyền thuyết dân gian, Quốc Mẫu Tây Thiên tên thật là Lăng Thị Tiêu, người trang Đông Lộ, xã Đại Đình, vùng non nước Tây Thiên. Bà là Chính Vương phi của Hùng Vương thứ VII, có công giúp vua đánh giặc giữ nước, đồng thời dạy dân trồng lúa, nuôi tằm, dệt vải, góp phần mang lại cuộc sống ấm no, bình yên cho Nhân dân. Sau khi hóa, bà được tôn phong là Tam Đảo Sơn Trụ Quốc Mẫu tối linh Đại vương, Đệ nhất thượng đẳng Phúc thần – vị thần tối cao bảo trợ cho dãy Tam Đảo.

Tín ngưỡng thờ Quốc Mẫu Tây Thiên gắn liền với tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, có sức lan tỏa sâu rộng trong đời sống văn hóa tâm linh của cộng đồng, trở thành nét đặc sắc trong hệ thống tín ngưỡng dân gian. Qua nhiều thế hệ, Nhân dân tôn kính, lập đền thờ phụng, thể hiện lòng tri ân đối với bậc tiền nhân có công với đất nước. Hành trình “Đến với Phật, về với Mẫu” vì thế mang ý nghĩa sâu sắc, góp phần khơi dậy đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, hun đúc niềm tự hào dân tộc và củng cố sự gắn kết cộng đồng.

Trong không khí rộn ràng đầu xuân, từng đoàn người thành kính dâng hương, tham gia các nghi lễ cổ truyền, hòa mình vào các hoạt động văn hóa dân gian. Tiếng chuông chùa ngân vang giữa núi rừng, khói hương lan tỏa trong không gian tĩnh tại tạo nên bức tranh xuân vừa trang nghiêm, vừa đậm chất nhân văn. Lễ hội không chỉ là điểm đến tín ngưỡng mà còn là môi trường bảo tồn, trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Lễ hội Tây Thiên được tổ chức vào ngày 15 tháng 2 âm lịch hằng năm tại Khu di tích danh thắng Tây Thiên nhằm tưởng nhớ công lao của Tam Đảo Sơn Trụ Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu. Lễ hội Tây Thiên Xuân Bính Ngọ 2026 diễn ra từ ngày 2 - 4/4/2026 (tức ngày 15 - 17 tháng 2 âm lịch), gồm phần lễ và phần hội được tổ chức hài hòa. Phần lễ gồm các nghi thức truyền thống như lễ cáo, khai hội, lễ rước kiệu và lễ tạ. Đặc biệt, lễ rước kiệu diễn ra vào sáng ngày 2/4 với ba kiệu: kiệu Văn đền Mẫu Sinh, kiệu Văn đền Mẫu Hóa và kiệu Bát Cống Đình Ngò, được tổ chức trang trọng, tái hiện không gian lễ hội cổ truyền giàu bản sắc.

Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa - thể thao phong phú như giải bóng chuyền truyền thống, hội thi gói bánh chưng, bánh gio, bánh dày; hội trại văn hóa; các trò chơi dân gian như kéo co, cờ tướng; chương trình nghệ thuật, trống hội; giao lưu văn nghệ, biểu diễn dân ca Soọng cô và thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ. Các hoạt động trưng bày di sản văn hóa, giới thiệu sản phẩm du lịch cũng được tổ chức, góp phần quảng bá hình ảnh Tây Thiên - Tam Đảo đến với du khách.

Đồng chí Đào Thắng - Chủ tịch UBND xã Đại Đình, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội Tây Thiên Xuân Bính Ngọ 2026 cho biết: Để lễ hội diễn ra trang trọng, an toàn, địa phương đã chuẩn bị đồng bộ. Khuôn viên di tích được chỉnh trang; hệ thống cơ sở vật chất được tăng cường; công tác đảm bảo nguồn điện, lắp đặt nhà tiền chế, chuẩn bị máy phát điện dự phòng được thực hiện đầy đủ. Các lực lượng chức năng phối hợp phân luồng giao thông, bố trí bãi đỗ xe hợp lý, tăng cường đảm bảo an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy trong suốt thời gian diễn ra lễ hội.

Hệ thống cáp treo được vận hành thông suốt, đáp ứng nhu cầu hành hương của du khách. Công tác y tế được bố trí với các tổ trực tại những điểm trọng yếu, sẵn sàng ứng phó với các tình huống phát sinh. Ban Tổ chức cũng chú trọng công tác bảo vệ môi trường, bố trí các điểm thu gom rác thải, tuyên truyền nâng cao ý thức giữ gìn cảnh quan. Hoạt động dịch vụ được kiểm soát chặt chẽ, niêm yết giá công khai, góp phần xây dựng hình ảnh lễ hội văn minh, thân thiện.

Với sự chuẩn bị chu đáo cùng chương trình phong phú, Lễ hội Tây Thiên Xuân Bính Ngọ 2026 hứa hẹn mang đến nhiều ấn tượng tốt đẹp. Không chỉ là hoạt động tín ngưỡng đầu xuân, lễ hội còn góp phần tôn vinh và lan tỏa các giá trị văn hóa tâm linh đặc sắc, đồng thời quảng bá hình ảnh Tây Thiên - Tam Đảo, thu hút du khách về với vùng đất giàu truyền thống lịch sử và bản sắc văn hóa.

Thúy Hường