Lễ hội truyền thống thôn Trác Bút - xuân Bính Ngọ 2026

Trác Bút vốn là một làng Việt cổ có tên chữ là Bút Lâm, tên Nôm là làng Bốt, nằm bên bờ Nam sông Cầu, thuộc xã Yên Phong. Thôn Trác Bút có truyền thống yêu nước, cách mạng, từng nổi tiếng là vùng đất của các bậc Quốc công đức trọng tài cao, thao lược, trung dũng. Bề dày lịch sử và văn hiến của nơi đây được kết tinh và hội tụ ở quần thể di tích miếu, nghè, đình, chùa, am.

Thực hiện nghi thức rước thần, tế lễ tại nghè và tại đình làng Trác Bút.

Đình làng Trác Bút hiện nay thờ 3 vị Thành hoàng làng gồm: Hai vị là Quang Minh và Đống Báng có công giúp Bà Trưng đuổi quân xâm lược nên được phong là Hiển công Đại vương; người thứ ba là Mẫn Văn Liên đã có công giúp vua Lê, chúa Trịnh giữ yên bờ cõi, khi mất đi được phong là Quốc công Thiếu bảo. Ngoài ba vị Thành hoàng làng, đình làng Trác Bút còn phối thờ 8 vị hậu thần nổi tiếng từ xa xưa được Nhân dân thờ tự.

Lễ hội truyền thống thôn Trác Bút năm nay được tổ chức từ ngày 20 đến 23/2 (tức mùng 4 đến 7 tháng Giêng) với phần lễ và phần hội được chuẩn bị công phu, đúng nghi thức truyền thống. Trong buổi sáng 20/2 (tức mùng 4 tháng Giêng) diễn ra phần lễ với các hoạt động như: Thực hiện nghi thức rước thần, tế lễ tại nghè và tại đình, thể hiện lòng thành kính đối với tiền nhân và các bậc tiền bối đã có công dựng làng, giữ đất. Tiếp đó là phần hội với các hoạt động văn hóa văn nghệ, hát quan họ, đấu vật truyền thống, tổ chức các trò chơi dân gian.

Màn trống hội tại lễ hội thôn Trác Bút.

Điểm nhấn của lễ hội là chương trình nghệ thuật sân khấu Tuồng sử thi “Trác Bút - Đất địa linh nhân kiệt” do các nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam biểu diễn có thời lượng 100 phút vào buổi tối cùng ngày.

Nội dung chia thành 4 chương: Chương 1 giới thiệu Trác Bút -ngôi làng Việt cổ có bề dày lịch sử từ thời Hùng Vương, nay thuộc thôn Trác Bút (xã Yên Phong). Nơi có truyền thống văn hiến, yêu nước và cách mạng với quần thể di tích đình, chùa, miếu, nghè có giá trị kiến trúc đặc sắc. Chương 2: Giới thiệu sự tích thần Quang Minh, Đống Báng đã giúp Hai Bà Trưng đánh đuổi Thái thú Tô Định khi giặc Đông Hán xâm chiếm nước ta.

Chương 3: Giới thiệu Quốc vương Thiếu bảo Mẫn Văn Liên có công giúp vua Lê, chúa Trịnh giữ yên bờ cõi. Sau khi hy sinh, ông được phong chức Quốc Vương Thiếu bảo và được dân làng Trác Bút thờ làm Thành hoàng bản cảnh.

Chương 4: Giới thiệu quê hương Trác Bút bước vào thời kỳ đổi mới với những thành tích của Chi bộ đảng, chính quyền, đoàn thể, các tổ chức xã hội và những cá nhân tiêu biểu của Trác Bút trong thời kỳ chống Pháp, chống Mỹ và thời kỳ đất nước phát triển, bước vào kỷ nguyên mới.

Một hoạt cảnh trong chương trình nghệ thuật Tuồng sử thi "Trác Bút- Đất địa linh nhân kiệt".

Trong các ngày 21, 22, 23 (tức mùng 5, 6 và 7 tháng Giêng), lễ hội thôn Trác Bút tiếp tục diễn ra nhiều hoạt động như: Thi đấu thể thao, các chương trình văn nghệ, hát quan họ, đấu vật truyền thống, sinh hoạt văn hóa cộng đồng, lễ giã đám và bế mạc …

Thi đấu vật truyền thống tại lễ hội thôn Trác Bút.

Lễ hội truyền thống thôn Trác Bút là một sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng có lịch sử lâu đời, gắn bó mật thiết với đời sống tâm linh và sinh hoạt cộng đồng của bao thế hệ người dân trong thôn.

Việc tổ chức lễ hội truyền thống thôn Trác Bút trở lại sau thời gian dài gián đoạn mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc. Đây không chỉ là sự kiện khôi phục một lễ hội văn hóa, lịch sử truyền thống mà còn khẳng định tinh thần đoàn kết, lòng tự hào quê hương và trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong việc tiếp nối, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa quý báu mà cha ông để lại.

Tin, ảnh: Nguyễn Hoa