Liêm chính, dám làm, dám chịu trách nhiệm trong thực thi các cơ chế mới
Sau khi Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị, trao đổi với phóng viên Báo SGGP, ông Nguyễn Đức Hà (ảnh), nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng (Ban Tổ chức Trung ương) cho rằng, khi thẩm quyền được mở rộng, yêu cầu về kiểm soát quyền lực, trách nhiệm người đứng đầu và một đội ngũ cán bộ liêm chính, dám làm, dám chịu trách nhiệm càng trở nên quan trọng.
Trao quyền mạnh phải rõ trách nhiệm
- PHÓNG VIÊN: Luật Phát triển đô thị phân quyền mạnh hơn cho chính quyền thành phố, gắn với kiểm soát quyền lực, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Theo ông, làm gì để phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực và thực thi hiệu quả các cơ chế mới?
- ÔNG NGUYỄN ĐỨC HÀ: Luật Phát triển đô thị cho phép thành phố chủ động hơn trong tổ chức bộ máy, chế độ công vụ, xây dựng chính sách và thí điểm những cơ chế mới phù hợp với yêu cầu phát triển. Khi quyền hạn được trao lớn hơn thì trách nhiệm của cơ quan, người đứng đầu cũng phải rõ hơn, đồng thời cơ chế kiểm tra, giám sát, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình cũng phải chặt chẽ hơn.

Trước đó, Nghị quyết số 04-NQ/TW về “Tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong tình hình mới” đã đề ra 7 nhiệm vụ và giải pháp nhằm hướng tới mục tiêu “không thể, không dám, không muốn, không cần” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Tôi cho rằng xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là người đứng đầu, có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ là yếu tố quan trọng và mang tính đột phá.
Trong bối cảnh thực hiện các cơ chế, chính sách mới, nhất là khi địa phương được trao thêm thẩm quyền, yêu cầu này càng phải được đặt ra rõ và cụ thể hơn. Phân quyền phải đi đôi với trách nhiệm, quyền hạn phải gắn với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm của người đứng đầu. Khi đó, cán bộ có điều kiện chủ động giải quyết công việc, nhưng đồng thời phải chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả thực hiện.
- TPHCM đang khẩn trương chuẩn bị các nghị quyết và văn bản để cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị. Đội ngũ cán bộ cần làm gì để đưa các cơ chế mới, trong đó có Luật Phát triển đô thị, vào cuộc sống?
- Mỗi chủ trương, chính sách, mỗi cơ chế mới chỉ thực sự phát huy giá trị khi được tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả. Vì vậy, đội ngũ cán bộ phải có phẩm chất liêm chính, có năng lực, tinh thần trách nhiệm, sâu sát cơ sở và hết lòng vì công việc chung. Đó cũng là điều kiện để những cơ chế mới, như Luật Phát triển đô thị, được triển khai đúng hướng, tạo thêm động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Đảng ta đã khẳng định: “Công tác cán bộ là then chốt của nhiệm vụ then chốt”. Vì vậy, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện, đồng bộ công tác cán bộ, trọng tâm là khâu đánh giá, sử dụng cán bộ. Trong tình hình mới, cần phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; phải khuyến khích và bảo vệ những cán bộ có tinh thần “6 dám”: dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám đổi mới, dám đương đầu với khó khăn thử thách, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Cán bộ là khâu quyết định
- Nghị quyết số 04-NQ/TW xác định xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính dựa trên 3 trụ cột. Điều này có ý nghĩa như thế nào trong giai đoạn TPHCM triển khai Luật Phát triển đô thị?

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang thăm hỏi cán bộ Đoàn trực tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bình Dương, tháng 9-2025. ẢNH: VIỆT DŨNG
- Nghị quyết số 04-NQ/TW đã nhấn mạnh quyết tâm “xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính” dựa trên 3 trụ cột: Thể chế liêm chính - Nền công vụ liêm chính - Đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức liêm chính đã thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng và Nhà nước ta trong đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.
Yêu cầu về một thể chế rõ ràng, minh bạch, một nền công vụ liêm chính và đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực càng trở nên quan trọng khi triển khai những cơ chế, chính sách mới, trong đó có Luật Phát triển đô thị. Đây là cơ sở để các cơ chế mới được thực hiện đúng mục tiêu, đúng quy định, hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
- Ba trụ cột này có mối quan hệ như thế nào, và đâu là yếu tố có ý nghĩa quyết định, thưa ông?
- Có thể ví 3 trọng tâm này như chiếc “kiềng 3 chân”. Trong đó, thể chế liêm chính yêu cầu chức năng, nhiệm vụ và các quy định, quy chế làm việc… phải thật cụ thể, rõ ràng và chặt chẽ. Nền công vụ liêm chính đòi hỏi môi trường làm việc và sự phối hợp giữa các cá nhân, tổ chức phải hài hòa, chặt chẽ, bảo đảm tính dân chủ, công khai, minh bạch, khoa học. Còn đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức liêm chính cần tuân thủ đúng quy định; đồng thời năng động, sáng tạo, hết lòng vì nước, vì dân. Với TPHCM, Luật Phát triển đô thị mở ra không gian phát triển và thẩm quyền lớn hơn. Song, cơ chế chỉ thực sự trở thành động lực và phát huy hiệu quả khi được thực thi bằng một nền công vụ liêm chính, đội ngũ cán bộ đủ năng lực, bản lĩnh, dám làm, dám chịu trách nhiệm, luôn đặt lợi ích của người dân, đất nước lên trên hết.
