Liên kết để phát triển kinh tế bạc: 'Muốn đi xa phải đi cùng nhau'

Ngày 23-5, tại Hà Nội, Trường Đại học Quản trị Kinh doanh phối hợp với Viện An ninh phi truyền thống và Công ty CP Bavieco tổ chức tọa đàm về phát triển kinh tế bạc, kết nối phát triển mô hình liên kết chăm sóc người cao tuổi.

Không thể phát triển theo kiểu “mạnh ai nấy làm”

Phát biểu tại hội nghị, GS.TS Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Đại học Quản trị Kinh doanh cho rằng, một trong những điểm nghẽn hiện nay của lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi là sự thiếu liên kết giữa các mô hình.

Việc phối hợp giữa nhà trường- viện nghiên cứu và doanh nghiệp sẽ khiến kinh tế bạc phát triển hơn. Ảnh: PV

Theo ông, khi Việt Nam bước vào xã hội già hóa, nhu cầu của người cao tuổi không còn dừng ở chăm sóc y tế hay nơi ở, mà mở rộng sang nhu cầu giao lưu, nghỉ dưỡng, di chuyển và kết nối cộng đồng. "Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa thì đi cùng nhau”, GS.TS Hoàng Đình Phi nhấn mạnh.

Ông dẫn ví dụ, nếu một cụ đang dưỡng lão tại Bavieco muốn sang một cơ sở khác để giao lưu, nghỉ dưỡng một tháng thì hiện gần như chưa có cơ chế liên thông giữa các đơn vị. Tương tự, người cao tuổi tại thành phố Hồ Chí Minh hay Đà Nẵng muốn ra Hà Nội tận hưởng mùa thu, mùa đông; trong khi người già phía Bắc muốn vào miền Nam tránh rét, thì các doanh nghiệp cần có chính sách liên kết về giá, chăm sóc y tế và dịch vụ đi kèm.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: PV

Theo GS.TS Hoàng Đình Phi, điều thị trường cần hiện nay không chỉ là thêm các viện dưỡng lão, mà là hình thành mạng lưới liên kết giữa các mô hình kinh tế bạc trên phạm vi toàn quốc.

“Người cao tuổi vẫn còn sức khỏe, có trí tuệ, kinh nghiệm và nhu cầu đóng góp cho xã hội. Kinh tế bạc không phải chỉ là chăm sóc người già, mà còn là phát huy vai trò của người cao tuổi”, ông Phi nói.

Liên kết nhà trường – viện nghiên cứu – doanh nghiệp

Một nội dung được nhiều đại biểu nhấn mạnh tại hội nghị là mô hình liên kết giữa nhà trường – viện nghiên cứu – doanh nghiệp để phát triển ngành dưỡng lão theo hướng chuyên nghiệp.

TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, kinh tế bạc muốn phát triển bền vững cần được xây dựng trên “3 trụ cột”, gồm chăm sóc sức khỏe, phát huy vai trò người cao tuổi và phát triển hệ sinh thái dịch vụ chuyên biệt.

Theo ông, các trường đại học cần tham gia đào tạo nguồn nhân lực cho ngành dưỡng lão, điều dưỡng, phục hồi chức năng và quản trị dịch vụ chăm sóc người cao tuổi.

Trong khi đó, các viện nghiên cứu sẽ đóng vai trò tư vấn chính sách, nghiên cứu xu hướng già hóa dân số, xây dựng tiêu chuẩn vận hành và đề xuất cơ chế phát triển kinh tế bạc.

Doanh nghiệp sẽ là lực lượng trực tiếp đầu tư, vận hành các mô hình dưỡng lão, chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng và các dịch vụ dành cho người cao tuổi.

“Nếu không có liên kết thì các mô hình sẽ phát triển manh mún, thiếu chuẩn hóa và khó hình thành thị trường quy mô lớn”, TS Nguyễn Minh Phong nhận định.

Theo các chuyên gia, Việt Nam hiện đã bước vào giai đoạn già hóa dân số với khoảng 16 triệu người cao tuổi và tốc độ già hóa thuộc nhóm nhanh nhất châu Á. Điều này vừa tạo áp lực lên hệ thống an sinh, vừa mở ra cơ hội cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và kinh tế bạc.

Đại diện lãnh đạo Bệnh viện Thiên Đức cho rằng nhu cầu chăm sóc người cao tuổi đang tăng nhanh, song hệ thống dịch vụ hiện vẫn thiếu liên kết và chủ yếu phát triển tự phát.

Theo vị này, bài toán hiện nay không chỉ là xây thêm cơ sở dưỡng lão mà còn cần chuẩn hóa chất lượng dịch vụ, đào tạo đội ngũ chăm sóc chuyên nghiệp và có cơ chế tài chính phù hợp để nhiều người cao tuổi có thể tiếp cận.

Các đại biểu cũng đề xuất cần sớm nghiên cứu chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng cho doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực dưỡng lão; thúc đẩy bảo hiểm chăm sóc dài hạn và xây dựng tiêu chuẩn quốc gia cho các mô hình chăm sóc người cao tuổi.

Theo ông Nguyễn Văn Thiết, Ủy viên Câu lạc bộ Thăng Long, già hóa dân số đang kéo theo nhiều vấn đề xã hội như áp lực kinh tế, sự cô đơn của người cao tuổi và những nguy cơ về “an ninh lối sống”.

Ông cho rằng cần nhanh chóng xây dựng mạng lưới liên kết giữa các cơ sở chăm sóc người cao tuổi để phát triển đa dạng các mô hình như chăm sóc tại nhà, bán trú, chăm sóc cộng đồng hay dưỡng lão tập trung. “Người già không chỉ cần nơi ở hay thuốc men, mà còn cần giao tiếp, chia sẻ và được tham gia vào đời sống xã hội”, ông nói.

Theo các chuyên gia, khi tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh, kinh tế bạc sẽ không còn là câu chuyện an sinh đơn thuần mà đang dần trở thành một ngành kinh tế mới. Và để ngành này phát triển bền vững, điều quan trọng không phải là từng doanh nghiệp đi riêng lẻ, mà là khả năng liên kết để cùng hình thành hệ sinh thái chăm sóc người cao tuổi trong dài hạn.