Liên minh 'Lá chắn châu Mỹ': Bước đi mới trong chiến lược an ninh của Mỹ

Phát biểu tại hội nghị, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thành lập liên minh gồm 17 quốc gia mang tên “Lá chắn châu Mỹ”, nhằm phối hợp hành động chống các băng nhóm tội phạm ma túy và mạng lưới tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia. Nhà lãnh đạo Mỹ kêu gọi các nước trong khu vực sử dụng những biện pháp mạnh, trong đó có sức mạnh quân sự, để đối phó với các băng đảng ma túy mà ông cho là đang đe dọa nghiêm trọng an ninh khu vực.

“Những tổ chức tội phạm tàn bạo này đặt ra mối đe dọa không thể chấp nhận được đối với an ninh quốc gia, và chúng tạo ra một cửa ngõ nguy hiểm cho các thế lực thù địch nước ngoài trong khu vực của chúng ta, và chúng ta cũng không muốn chúng ở gần đất nước mình. Chúng ta không muốn chúng đến. Chúng là ung thư, các bạn biết đấy? Chúng là một căn bệnh ung thư và chúng ta không muốn nó lan rộng”, Tổng thống Trump nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc họp với các lãnh đạo ngành dầu mỏ tại Nhà Trắng, ở Washington DC, ngày 9/1/2026. Ảnh: AP

Theo Nhà Trắng, liên minh này sẽ tăng cường chia sẻ thông tin tình báo, phối hợp các chiến dịch truy quét và hỗ trợ các quốc gia trong khu vực nâng cao năng lực chống tội phạm ma túy. Chính quyền Mỹ cũng đã bổ nhiệm cựu Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem làm đặc phái viên phụ trách sáng kiến này.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng đảm bảo an ninh là điều kiện tiên quyết cho phát triển kinh tế, đồng thời nhấn mạnh sáng kiến “Lá chắn châu Mỹ” không chỉ tập trung vào hợp tác an ninh mà còn hướng tới mở rộng hợp tác thương mại, năng lượng và đầu tư trong khu vực.

Đây là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi. Và trong khi rõ ràng là trọng tâm vào an ninh của khu vực bán cầu, như các bạn có thể thấy từ sự đại diện trong nội các của chúng tôi, từ thương mại đến kinh tế”. Từ năng lượng đến ngân khố, và cũng có sự tập trung rất mạnh mẽ vào những cơ hội hợp tác kinh tế mà chúng ta có. Nhưng không thể có tiến bộ kinh tế nếu thiếu an ninh.

Hội nghị có sự tham dự của nhiều nhà lãnh đạo Mỹ Latinh như Tổng thống Argentina Javier Milei, Tổng thống Ecuador Daniel Noboa và Tổng thống El Salvador Nayib Bukele, những người bày tỏ ủng hộ việc tăng cường hợp tác nhằm đối phó với tội phạm có tổ chức đang gia tăng trong khu vực.

Tuy nhiên, việc hai nền kinh tế lớn của khu vực là Brazil và Mexico, cùng Colombia không tham dự hội nghị đã làm dấy lên nhiều câu hỏi về hiệu quả của sáng kiến này. Các chuyên gia cho rằng các băng đảng ma túy Mexico đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng ma túy toàn cầu, trong khi các cảng biển của Brazil là tuyến trung chuyển quan trọng sang châu Âu.

Trong khi đó, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz‑Canel chỉ trích hội nghị, cho rằng việc các nước tham gia đồng nghĩa với việc chấp nhận khả năng sử dụng sức mạnh quân sự của Mỹ để giải quyết các vấn đề nội bộ trong khu vực.

Giới quan sát nhận định việc Washington thúc đẩy liên minh “Lá chắn châu Mỹ” cho thấy Mỹ đang gia tăng sự chú ý đối với an ninh tại khu vực Tây Bán Cầu. Tuy vậy, sự thiếu vắng một số quốc gia chủ chốt cũng đặt ra thách thức đối với khả năng phối hợp hiệu quả trong cuộc chiến chống các mạng lưới buôn bán ma túy xuyên quốc gia.

Hồng Nhung/VOV1