Liên minh phòng thủ Mecca họp khẩn trước sức ép từ Houthi

Cuộc họp diễn ra tại Riyadh hôm 25/9, với sự tham dự của các lãnh đạo quân sự cấp cao Arab Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan. Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ trước đó xác nhận Tổng tham mưu trưởng Selçuk Bayraktaroglu tới Arab Saudi để tham dự cuộc họp Tổng tham mưu trưởng Liên minh phòng thủ Mecca.

Động thái diễn ra sau khi ngoại trưởng ba nước nhóm họp bên lề khóa 81 Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York, thảo luận các phương án hỗ trợ Arab Saudi trước những diễn biến an ninh mới. Theo tuyên bố chung, ba nước lên án các cuộc tấn công nhằm vào thánh địa Mecca cũng như các cơ sở dân sự và kinh tế của Arab Saudi, đồng thời đánh giá cao khả năng ứng phó của quân đội nước này.

Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman (giữa) cùng Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif (phải) và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan công bố hiệp định phòng thủ giữa ba nước hôm 7/8. Ảnh: Anadolu/Getty Images

Theo phía Pakistan, các bên tham dự đã thảo luận về việc tăng cường chia sẻ thông tin tình báo, phối hợp quân sự và tích hợp năng lực. Các bên cam kết “chuyển các cam kết trong Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca thành sự hợp tác hiệu quả”.

Liên minh phòng thủ Mecca được Arab Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan thiết lập hồi tháng 8 nhằm tăng cường an ninh tập thể và hợp tác quốc phòng. Thỏa thuận quy định một cuộc tấn công nhằm vào một trong ba thành viên sẽ được coi là cuộc tấn công nhằm vào tất cả các bên.

Sức ép an ninh đối với Riyadh gia tăng đáng kể trong những tuần gần đây khi lực lượng Houthi tại Yemen liên tục sử dụng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhằm vào Arab Saudi.

Các mục tiêu không chỉ bao gồm các thành phố mà còn có cơ sở năng lượng và hoạt động hàng hải. Những đợt tấn công này làm gia tăng lo ngại về an ninh nguồn cung dầu cũng như tuyến vận tải trên biển Đỏ, trong bối cảnh hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn bị gián đoạn.

Trước đó, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho biết Ankara sẵn sàng đáp ứng một số nhu cầu quân sự của Arab Saudi, đặc biệt về kỹ thuật, theo khuôn khổ thỏa thuận ba bên. Ông nhấn mạnh Thổ Nhĩ Kỳ thể hiện sự đoàn kết với Arab Saudi trước những cuộc tấn công nhằm vào chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ nước này.

Pakistan cũng tăng cường thông điệp ủng hộ Riyadh. Phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc ngày 25/9, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào Mecca và Medina đều vượt qua “lằn ranh đỏ”, đồng thời khẳng định Islamabad đứng về phía Arab Saudi trong việc bảo vệ các thánh địa.

Cùng ngày, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã trả lời phỏng vấn Fox News, bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc, nhấn mạnh rằng lực lượng Houthi chịu trách nhiệm về hành động của họ.

Tổng thống Pezeshkian còn cho rằng trách nhiệm chấm dứt xung đột đang nằm trong tay người Mỹ, vì Tehran không muốn tiếp tục giao tranh. Theo Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, Tehran sẵn sàng đạt được thỏa thuận với Washington nhằm chấm dứt xung đột trước cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ vào tháng 11.