Liệu Fed có gây bất ngờ với việc tăng lãi suất trong tháng 7?

Nhiều nhà hoạch định chính sách ủng hộ tăng lãi suất

Mặc dù cho đến nay Chủ tịch Fed Kevin Warsh vẫn giữ im lặng về kế hoạch lãi suất của Fed, nhưng nhiều nhà hoạch định chính sách tại Fed đã công khai bày tỏ sự ủng hộ với việc tăng lãi suất nếu lạm phát không có dấu hiệu suy giảm.

Trong phát biểu mới đây, Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack cho rằng, lãi suất có thể cần phải tăng để kiềm chế lạm phát dai dẳng. “Lần đầu tiên trong nhiệm kỳ của mình, tôi được nghe từ các doanh nghiệp nói rằng họ nghĩ chúng ta cần phải hành động để kiềm chế lạm phát, và từ người tiêu dùng đang gặp khó khăn trong việc trang trải cuộc sống về cảm giác tuyệt vọng ngày càng tăng”, Beth Hammack cho biết trong một bài đăng trên LinkedIn hôm 17/7.

Trong khi Chủ tịch Fed Lorie Logan cũng cho biết trong bài phát biểu được chuẩn bị trước tạitmoojt sự kiện ở Houston hôm 16/7 rằng, lạm phát đã quá cao, kéo dài quá lâu, và dường như không có xu hướng giảm xuống mức 2%. “Hiện tại, tôi tin rằng việc tăng lãi suất một cách khiêm tốn sẽ cân bằng tốt hơn triển vọng và rủi ro đối với các mục tiêu về việc làm tối đa và ổn định giá cả của FOMC”.

Ngay cả một nhà hoạch định chính sách vốn có quan điểm khá ôn hòa như Thống đốc Fed Christopher Waller cũng cho biết hồi đầu tháng này rằng, việc chỉ “chăm chăm nhìn lạm phát cho đến khi nó tan biến” không phải là một lựa chọn. Theo ông, mặc dù kỳ vọng lạm phát hiện tại có vẻ ôn hòa, nhưng “điều đó không có nghĩa là chúng ta có thể thờ ơ” và trì hoãn hành động về lãi suất cho đến khi chúng bắt đầu leo thang.

Quả vậy, ngày cả khi lạm phát giảm tốc trong tháng 6, song nó vẫn đã chạy trên mục tiêu 2% của Fed trong 6 năm. Một cuộc khảo sát hàng quý của Fed đối với các giám đốc tài chính doanh nghiệp được công bố vào tháng 6 cho thấy, lạm phát được xếp hạng là mối quan ngại hàng đầu, và lưu ý rằng trong khi các công ty đã hấp thụ chi phí năng lượng và các chi phí khác tăng cao, họ đang ở điểm phải chuyển sang tăng giá.

Phân tích gần đây của JPMorgan và Goldman Sachs đã nhấn mạnh những lo ngại từ nhiêu nhà hoạch định chính sách của Fed rằng lạm phát không còn chỉ liên quan đến năng lượng hay thuế quan, mà dường như lan rộng hơn.

“Có một cảm giác thất vọng ngày càng tăng đối với lạm phát”, Dario Perkins - Giám đốc điều hành kinh tế vĩ mô toàn cầu tại TS Lombard cho biết. “Sau 6 năm vượt quá mục tiêu, mọi người bắt đầu đặt ra những câu hỏi khó về 'uy tín'. Khả năng phủ nhận một cách hợp lý của Fed đã biến mất. Không còn sự khoan dung nào cho những sai sót tiếp theo”.

Hành động trong tháng 7 sẽ tốt hơn?

Cũng chính bởi vậy, mặc dù các nhà đầu tư đang định giá tới 66% khả năng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 7, theo công cụ FedWatch của CME; song Neil Dutta - Nhà kinh tế trưởng tại Pantheon Macroeconomics cho rằng, thị trường có thể sẽ đón nhận một đợt tăng lãi suất bất ngờ vào ngày 28 tháng 7.

Dutta cho biết “rõ ràng” là việc tăng lãi suất sẽ diễn ra vào một thời điểm nào đó trong những tháng tới, dựa trên những bình luận cứng rắn của Chủ tịch Fed Kevin Warsh trong cuộc họp đầu tiên của ông vào tháng trước, và dựa trên việc các điều kiện hỗ trợ lạm phát cao hơn vẫn còn tồn tại.

Những điều kiện đó bao gồm thị trường lao động ổn định, chi tiêu mạnh cho trí tuệ nhân tạo (AI), giá dầu cao và thuế quan. Lạm phát dịch vụ đang có xu hướng tăng lên, ông nói, và giá dầu tăng sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến chi phí dịch vụ.

Trong khi giá dầu Brent đã tăng lên hơn 100 USD/thùng lần đầu tiên kể từ tháng 5 khi cuộc chiến Mỹ - Iran leo thang. Điều này đã đẩy lợi suất trái phiếu 10 năm lên 4,7% vào thứ Năm khi nỗi lo lạm phát lại gia tăng. Chưa hết, việc chính quyền Trump áp đặt chính sách thuế quan mới cũng sẽ tạo thêm áp lực lạm phát.

Theo công cụ CME FedWatch, thị trường đang định giá 57% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất trong tháng 9 và khả năng này trong tháng 10 đã tăng lên 79%. Tuy nhiên Dutta đã chỉ ra một lý do quan trọng khiến việc tăng lãi suất có thể diễn ra sớm hơn tháng 9: Hành động ngay bây giờ sẽ giúp Fed không bị dồn vào thế khó trong những tháng tới.

“Hầu hết các thành viên khác trong FOMC đều ủng hộ việc tăng lãi suất vào tháng 9. Có lẽ sẽ tốt hơn nhiều nếu tăng lãi suất ngay bây giờ khi có thể và thể hiện được một mức độ kiểm soát nhất định đối với quyết định chính sách, hơn là tăng vào tháng 9 khi không còn nhiều lựa chọn”, ông nói và nhấn thêm: “Nói cách khác, việc tăng lãi suất sớm sẽ cho Warsh một số linh hoạt đối với các quyết định trong tương lai”.

Trước đó Ed Yardeni - Chủ tịch của Yardeni Research đã nói vào tháng 5 rằng, việc tăng lãi suất có thể sẽ diễn ra vào tháng 7. Ông chỉ ra lợi suất trái phiếu kho bạc 2 năm đang tăng, đã leo lên trên 4% và có xu hướng phản ánh đường đi của lãi suất.