Linh hoạt các giải pháp giáo dục học sinh khuyết tật

Quang cảnh Hội thảo.

Chương trình được tổ chức nhằm hướng tới chào mừng Ngày Người khuyết tật Việt Nam 18/4, với một mục tiêu thấu hiểu, yêu thương và tạo ra một tương lai tốt đẹp hơn cho học sinh.

Trường tiểu học Bình Minh được biết đến là ngôi trường đặc biệt, với nhiệm vụ dạy học sinh tiểu học và học sinh khuyết tật trí tuệ học hòa nhập. Thời gian qua, trường chú trọng tạo cơ hội cho học sinh khuyết tật trí tuệ tăng cường khả năng thích nghi, hòa nhập với môi trường học tập và cuộc sống; bảo đảm quyền bình đẳng trong học tập và tham gia các hoạt động xã hội cho học sinh.

Đông đảo các đại biểu và cha, mẹ học sinh tham dự Hội thảo.

Ở ngôi trường đặc biệt này, thầy, cô giáo không chỉ làm tốt công tác giảng dạy, mà còn được coi như cha, mẹ học sinh để giúp các em có những trải nghiệm, góp phần hình thành các kỹ năng cần thiết khác.

Theo Nhà giáo Phạm Văn Hoan, Hiệu trưởng nhà trường, hành trình đồng hành cùng trẻ khuyết tật trí tuệ và học sinh giáo dục hòa nhập chưa bao giờ là dễ dàng. Các thầy, cô giáo không chỉ có tình yêu thương vô bờ bến, mà cần có cả kiến thức chuyên môn, sự hiểu biết về chính sách và những kỹ năng bảo vệ an toàn cho trẻ.

Nhà giáo Phạm Văn Hoan, Hiệu trưởng nhà trường phát biểu ý kiến.

Tại hội thảo, Tiến sĩ Tạ Ngọc Trí, Phó Vụ trưởng Giáo dục Phổ thông - Phó Trưởng ban thường trực Ban chỉ đạo Giáo dục trẻ khuyết tật và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn (Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã có những chia sẻ tâm huyết về chính sách giáo dục đối với người khuyết tật. Đây là nội dung đặc biệt quan trọng, giúp các cơ sở giáo dục, phụ huynh học sinh có cái nhìn tổng quan và thấu đáo về quyền lợi, sự quan tâm của Đảng và Nhà nước dành cho học sinh đặc biệt.

Tiến sĩ Tạ Ngọc Trí cho rằng, để giáo dục học sinh khuyết tật hiệu quả, các thầy, cô giáo cần nắm chắc các yêu cầu, mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục đặc thù; hiểu học sinh để có giải pháp giảng dạy phù hợp. Đó là, phải nắm rõ quy định, chính sách về người khuyết tật, dạng khuyết tật, mức độ khuyết tật.

Hiện nay, có ba phương thức giáo dục đối với người khuyết tật, bao gồm: Giáo dục hòa nhập, giáo dục bán hòa nhập, giáo dục chuyên biệt. Thực tế cho thấy, Đảng, Nhà nước, ngành giáo dục và các địa phương luôn quan tâm đối với người khuyết tật. Vì vậy, nước ta hiện có các trường mầm non, phổ thông, trường giáo dục chuyên biệt, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập, lớp dành cho người khuyết tật.

Tiến sĩ Tạ Ngọc Trí, Phó Vụ trưởng Giáo dục Phổ thông - Phó Trưởng ban thường trực Ban chỉ đạo Giáo dục trẻ khuyết tật và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn (Bộ Giáo dục và Đào tạo) chia sẻ chuyên đề về chính sách giáo dục đối với người khuyết tật.

Nguyên tắc chung về dạy và học đối với học sinh khuyết tật cần đáp ứng các tiêu chí: Học để làm gì; khả năng và nhu cầu; giáo dục kỹ năng đặc thù; nội dung văn hóa; dạy nghề, kỹ năng nghề…

Đáng chú ý, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo xác định: “Đến năm 2030, hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3-5 tuổi và giáo dục bắt buộc hết trung học cơ sở; ít nhất 85% người trong độ tuổi hoàn thành cấp trung học phổ thông và tương đương. Đến năm 2045, bảo đảm mỗi tỉnh, thành phố có một cơ sở giáo dục chuyên biệt tới cấp trung học phổ thông…”.

Với 27 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục đặc biệt, Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Hoa, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Công bằng và Hòa nhập (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam) đã chia sẻ chuyên đề: “Yêu thương đúng cách - Đồng hành hiệu quả cùng con” khá thú vị. Chuyên đề mong muốn các nhà quản lý, cơ sở giáo dục, nhất là cha, mẹ học sinh hiểu và tìm lời giải cho hành trình nuôi dạy con tự lập.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Hoa, học sinh khuyết tật đều có điểm mạnh và có những khó khăn. Vì vậy, cha mẹ, thầy, cô giáo cần hiểu con – cùng đồng hành, hỗ trợ. Lấy thí dụ nếu học sinh có biểu hiện la hét, thay vì phạt hoặc bỏ qua hành vi này, gia đình, nhà trường hãy giúp các em cách diễn đạt nhu cầu bằng lời nói hoặc hình ảnh. Chẳng hạn như, dạy trẻ nói: Con muốn nghỉ, hoặc chỉ vào thẻ hình thay vì la hét. Trong khi đó, tình huống trẻ “chống đối”, thay vì ra lệnh trực tiếp, hãy cho trẻ quyền lựa chọn đơn giản như: Con muốn làm Toán trước hay đọc sách trước? Khi các em điều tiết được cảm xúc, hành vi thì sẽ giảm “chống đối” đáng kể.

Tình trạng mất an toàn đối với học sinh nữ do thiếu kiến thức, kỹ năng hiện nay cần phải được quan tâm và có giải pháp khắc phục. “Các em học sinh nữ có nguy cơ bị xâm hại cao hơn do khó nhận biết tình huống nguy hiểm. Vì vậy, hãy giáo dục giới tính cho trẻ càng sớm càng tốt, đúng cách là biện pháp bảo vệ thiết yếu không thể bỏ qua…”, Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Hoa chia sẻ.

Quý Tùng