Linh hoạt các giải pháp khai thác cơ sở nhà, đất dôi dư

 Trụ sở của một cơ quan tại xã Phú Lộc đang được chuyển đổi công năng sử dụng.

Mỗi cơ sở, một hướng xử lý

Sau hơn 10 năm bỏ hoang, điểm trường lẻ của một trường mầm non tại thôn Phụng Hưng, xã Vinh Lộc vừa được cho thuê làm cơ sở sửa chữa máy móc phục vụ sản xuất nông, ngư nghiệp. Anh Nguyễn Quốc Bảo, người thuê mặt bằng cho biết, thủ tục nhanh gọn, cùng sự tạo điều kiện của địa phương giúp anh thuận lợi hơn trong việc bố trí công việc, đáp ứng nhu cầu sửa chữa máy móc của người dân quanh vùng.

Tuy nhiên, không phải cơ sở nhà, đất dôi dư nào cũng dễ tìm được hướng khai thác phù hợp. Tại một số xã phía nam TP. Huế,  nhu cầu thuê mặt bằng kinh doanh còn hạn chế do xa trung tâm. Một số cơ sở nằm ở vị trí chưa thuận lợi, diện tích nhỏ hoặc đã xuống cấp. Với những trụ sở lớn, người thuê còn phải cân nhắc chi phí thuê mặt bằng và cải tạo công trình vốn được thiết kế cho hoạt động công sở và thuê mặt bằng.

Tại xã Phú Lộc, đến giữa tháng 10/2026, 20 cơ sở nhà, đất đã được phê duyệt phương án xử lý, gồm 11 cơ sở tiếp tục sử dụng, chuyển đổi công năng; 6 cơ sở khai thác cho thuê và 3 cơ sở chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Ông Trần Lê Tân Mỹ, Trưởng phòng Kinh tế xã cho biết, địa phương đã tập trung xử lý 11 cơ sở thuộc nhóm tiếp tục sử dụng, chuyển đổi công năng và 4 trong số 6 cơ sở thuộc nhóm cho thuê.

Dù vậy, việc cho thuê tài sản công gặp không ít trở ngại. Xã Phú Lộc có nhiều trụ sở của các đơn vị cấp huyện trước đây, trong đó những công trình có diện tích lớn, chất lượng còn tốt. Tuy nhiên, nguyên giá và giá trị còn lại của một số tài sản ở mức cao khiến giá cho thuê theo quy định vượt khả năng chi trả của một bộ phận khách hàng tiềm năng. Cùng với đó, vị trí chưa thuận lợi cũng làm giảm sức hút của các cơ sở.

Tại xã Vinh Lộc, đến cuối tháng 10/2026, địa phương đã xử lý 14 trong tổng số 19 cơ sở nhà, đất dôi dư, chủ yếu theo hướng chuyển đổi công năng và thu hồi đưa vào đất công ích. Với xã Lộc An, trong 14 cơ sở nhà, đất, địa phương đã hoàn thành công tác xử lý 10 cơ sở, gồm 1 cơ sở cho thuê và 9 cơ sở chuyển đổi công năng sang các thiết chế văn hóa, thể thao, cộng đồng. Theo ông Trương Thanh Tín, Trưởng phòng Kinh tế xã Lộc An, nhiều công trình xuống cấp, vị trí không thuận lợi để cho thuê, trong khi địa phương còn thiếu các thiết chế phục vụ người dân. Vì vậy, chuyển đổi công năng là phù hợp với điều kiện thực tế. Bốn cơ sở còn lại được định hướng xử lý theo hình thức chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, do quy hoạch trước đây xác định các khu đất này thuộc đất cơ quan, đơn vị nên địa phương phải thực hiện điều chỉnh quy hoạch trước khi tổ chức đấu giá.

Gắn công năng với nhu cầu thực tế

Để triển khai các phương án xử lý tài sản dôi dư, các địa phương đang mở rộng kênh thông tin tìm kiếm người thuê, hoàn thiện thủ tục và tính toán nguồn lực đầu tư phù hợp với từng cơ sở.

Với những mặt bằng chưa tìm được người thuê, việc tiếp cận khách hàng cần được mở rộng cả trong và ngoài địa bàn. Ông Nguyễn Hinh, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Phú Lộc cho biết, đơn vị sẽ tiếp tục thông báo trên các phương tiện truyền thông, đồng thời chủ động tìm kiếm, hướng dẫn tổ chức, cá nhân có nhu cầu thuê mặt bằng.

Bên cạnh cho thuê, chuyển đổi công năng là hướng khai thác phù hợp với những cơ sở có thể đáp ứng nhu cầu cộng đồng. Tuy nhiên, để đưa công trình vào sử dụng, các địa phương phải tính toán kinh phí sửa chữa, cách bố trí không gian và khả năng duy trì hoạt động. Đơn cử như xã Lộc An dự kiến triển khai theo hai hướng. Với những cơ sở quy mô nhỏ, sau khi san nền, xã sẽ kêu gọi nguồn lực xã hội hóa để xây dựng điểm cây xanh, khu tập luyện thể thao. Những cơ sở có quy mô lớn hơn, địa phương tiếp tục nghiên cứu phương án sử dụng, tìm nguồn lực đầu tư.

Ông Hoàng Trần Quốc Phú, Chủ tịch UBND xã Hưng Lộc cho rằng, việc lựa chọn công năng phải gắn với hiệu quả sử dụng thực tế. Địa phương đã tiến hành sơn sửa, bố trí sân bóng chuyền, bóng rổ tại các cơ sở được chuyển đổi. Xã cũng dự kiến bố trí một khu vực tránh trú bão tại thôn Hòa Vang. Qua đó, tận dụng cơ sở vật chất sẵn có để phục vụ nhu cầu thiết thực của người dân.

Theo ông Lê Vũ Hà, Trưởng thôn Mũi Né, xã Phú Lộc, sau khi tiếp nhận trụ sở, thôn sẽ dọn dẹp sạch sẽ để phục vụ các hoạt động lễ hội, sinh hoạt của Mặt trận, đoàn thể; đồng thời triển khai các biện pháp bảo vệ tài sản.

Thực tế cho thấy, để khai thác hiệu quả tài sản dôi dư, phương án chuyển đổi phải xuất phát từ nhu cầu, gắn với điều kiện cải tạo và khả năng quản lý sau bàn giao. Với các cơ sở chưa thể triển khai phương án khai thác, cần xác định rõ nguyên nhân, cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn giải quyết. Trong thời gian chờ xử lý, các đơn vị phải có trách nhiệm bảo vệ tài sản, không để thất thoát, hư hỏng.

Các địa phương ở khu vực phía nam thành phố đặt mục tiêu hoàn thành xử lý tài sản dôi dư trước ngày 31/12/2026. Để bảo đảm tiến độ, bên cạnh hoàn thiện phương án và thủ tục, các đơn vị, địa phương cần chủ động bố trí nguồn lực, tổ chức hoạt động sau bàn giao. Qua đó, từng bước đưa các trụ sở, điểm trường cũ vào phục vụ nhu cầu sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt của người dân.