Linh miếu gần 200 năm tuổi ở TPHCM, nơi nhiều người tìm đến ngày đầu năm

Lăng Tả quân Lê Văn Duyệt (tên chữ: Thượng Công Linh Miếu) là nơi thờ phụng và an táng Tả quân Lê Văn Duyệt (1764 -1832). Lăng tọa lạc tại phường Gia Định (TP HCM) và thường được gọi là Lăng Ông - Bà Chiểu với vị trí khá gần chợ Bà Chiểu; lưu dấu ấn một trong những Đệ nhất khai quốc công thần triều Nguyễn.

Lăng nằm giữa 4 con đường: Vũ Tùng - Lê Văn Duyệt - Phan Đăng Lưu và Trịnh Hoài Đức. Ở bốn hướng đều có cổng ra vào.

Mộ của Đức Thượng công và phu nhân được xây dựng khá giống nhau theo kiểu "nấm liếp" với bệ dưới hình chữ nhật và phần úp bên trên hình trứng. Ngôi mộ hiện còn tương đối nguyên vẹn, đủ các hạng mục: bình phong tiền, bình phong hậu, nấm mộ và thành mộ. Lăng Ông thật sự là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng.

Những ngày đầu năm mới, đông đảo người dân và du khách tìm đến Lăng Ông để chiêm bái, bày tỏ lòng biết ơn tiền nhân, nguyện cầu quốc thái dân an.

Lăng Ông được xem là chốn linh thiêng, nơi người dân tìm đến tưởng nhớ vị danh thần tài ba và ước nguyện bằng cả lòng thành.

Lăng Ông Bà Chiểu có diện tích gần 2 ha, rợp bóng cây xanh. Dịp Tết Nguyên đán, Ban quản lý Lăng đã dụng công tạo dựng nhiều tiểu cảnh sinh động, đẹp mắt trải khắp khuôn viên.

Đa số mọi người chọn áo dài truyền thống khi đến chiêm bái, tham quan Lăng Ông

Ý thức Lăng Ông là chốn tâm linh, người người đến đây không chỉ phục trang lịch sự mà còn nói năng và cư xử hòa ái, giữ sự trang nghiêm ở nơi thờ tự Đức Ông.

Khách thập phương thích thú lưu giữ kỷ niệm với từng góc nhỏ của di tích, từ nội đến ngoại lăng. Đâu đâu cũng in đậm trăm năm dấu xưa của vùng đất Sài Gòn - Gia Định.

Lăng Tả Quân Lê Văn Duyệt có vẻ đẹp độc đáo nhờ kế thừa và phát huy nghệ thuật kiến trúc Việt cùng sự nhất quán trong cả quá trình xây dựng, duy tu cả thời gian dài. Trong đó, việc trang trí bằng khảm sành sứ thể hiện phong cách chế tác đặc trưng dưới thời nhà Nguyễn, là nét chấm chấm phá nổi bật, góp phần vào sự hài hòa, tôn nghiêm của tổng thể công trình.

Qua bàn tay khéo léo của các nghệ nhân Sài Gòn - Gia Định xưa, đã tạo nên nhiều tác phẩm khảm sành sứ hết sức sinh động ở Lăng.

Lăng Ông Bà Chiểu là không gian yên bình, tĩnh lặng hiếm có giữa lòng đô thị, nơi niềm tin và lịch sử giao hòa, chốn gởi gắm hy vọng và tôn vinh truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Lăng Ông còn nổi tiếng với những cổ thụ, trong đó có những cây ngọc kỳ lân (cây sala), cây chò, cây thốt nốt, cây dầu... cao lớn, kỳ vĩ

Ngoài việc tham quan, hương khói...thì người dân còn có thể thưởng lãm, mua sắm các vật phẩm văn hóa như tranh, quạt gỗ, thư pháp... hay đồ chơi dân gian tại đây

Tháng Giêng âm lịch, còn có các đoàn Lân sư rồng biểu diễn, tạo không khí phấn khởi ngày hội xuân

Thượng Công Linh Miếu luôn được gìn giữ, tu bổ và vẫn vẹn nguyên vẻ tôn nghiêm, cổ kính; là điểm đến đầy ý nghĩa trong đời sống tâm linh - văn hóa và tinh thần của mọi người.

Các vật phẩm văn hóa đa dạng được giới thiệu và bày bán góp thêm một gam màu sôi nổi vào bức tranh mùa Xuân ở Lăng Ông

Dòng người đổ về Lăng Ông không ngớt, từ sáng đến đêm, trong những ngày đầu năm

Ngày đầu xuân đến Lăng Ông thắp nhang, cúng kiếng, cầu an là một tín ngưỡng, thói quen của nhiều người dân Sài Gòn - TP HCM và các vùng lân cận. Bên cạnh đó, đa số mọi người đều xin xăm.

Người xin xăm quỳ trên chiếu, cầm lọ xăm khấn vái. Sau đó lắc lọ xăm đếm khi một quẻ xăm có đánh số rơi ra và đi nhận tờ xăm theo số đó để có luận giải rõ ràng quẻ mình đã bóc trúng

Đặc biệt, xăm ở Lăng Ông trong suốt nhiều chục năm được trình bày bằng hình thức duy nhất. Mặt trước viết: Tướng Quân Linh Sám, số thứ tự quẻ, bài thơ thất ngôn tứ tuyệt có nguyên văn bằng chữ Hán, phần phiên âm và phần dịch nghĩa.

Mặt sau là lời bàn xăm viết về: bổn mạng, gia đạo, mưu sự, cưới gả, bệnh tật, cầu tài, cầu quan, xuất hành, kiện cáo, mất trộm.

Xin xăm là hoạt động khá quen thuộc, phản ánh mong muốn được chiêm nghiệm Thần ý về vận hạn năm mới, biết cách sống phù hợp, tích cực hơn.

Để trọn vẹn chuyến du xuân, ai nấy hân hoan rước về nhành lộc xanh tươi như chứa đựng thông điệp chúc lành về sự may mắn, sinh sôi và an vui. Đây cũng là nét riêng có ở Lăng, được duy trì nhiều năm qua.

Quần thể Lăng và cổ mộ Tả quân Lê Văn Duyệt cùng chánh thất Đỗ Thị Phận đã được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa Quốc gia từ năm 1988

Bài và ảnh: Hồ Xuân Huy