Lĩnh vực tim mạch: Từ phòng bệnh sớm đến những đột phá cứu sống người bệnh

Các chuyên gia, đại biểu dự hội nghị - Ảnh: VGP

Bệnh tim mạch đang âm thầm trở thành "sát thủ số một" đối với sức khỏe cộng đồng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2022 có khoảng 19,8 triệu người tử vong do các bệnh lý tim mạch, chiếm gần 1/3 tổng số ca tử vong toàn cầu. Tại Việt Nam, mỗi năm khoảng 200.000 người tử vong vì bệnh tim mạch, tương đương 33% số ca tử vong do mọi nguyên nhân.

Những con số đáng báo động này cho thấy bệnh tim mạch không còn là vấn đề riêng của ngành y tế mà đã trở thành thách thức lớn đối với toàn xã hội. Điều đáng lo ngại là nhiều bệnh lý tim mạch hoàn toàn có thể được phát hiện sớm và phòng ngừa hiệu quả nếu người dân kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, béo phì, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia và lối sống ít vận động.

Theo GS.TS Huỳnh Văn Minh, Chủ tịch Hội Tim mạch học Việt Nam, xu hướng điều trị hiện đại không chỉ tập trung cứu chữa người bệnh khi đã xuất hiện biến cố nguy hiểm mà đang chuyển mạnh sang dự báo nguy cơ, phát hiện sớm và quản lý toàn diện sức khỏe tim mạch. Thành công lớn nhất của y học tim mạch ngày nay không đơn thuần là cứu sống người bệnh trong cơn nguy kịch mà còn giúp họ không phải đối mặt với những cơn nguy kịch đó.

Đây cũng là thông điệp xuyên suốt được nhấn mạnh tại Hội nghị Khoa học Quốc tế thường niên Viện Tim mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai năm 2026 với chủ đề "Tiên phong công nghệ - Đột phá lâm sàng - Khởi tạo kỷ nguyên tim mạch mới" được tổ chức từ 19 - 20-6. Hội nghị quy tụ hàng trăm chuyên gia trong nước và quốc tế, trở thành diễn đàn cập nhật những thành tựu tiên tiến của chuyên ngành tim mạch hiện đại.

PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai phát biểu tại hội nghị - Ảnh: VGP

Những bước tiến đột phá trong điều trị các bệnh tim mạch

Một trong những điểm nhấn nổi bật của hội nghị là các ca trình diễn lâm sàng trực tiếp, cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của tim mạch can thiệp tại Việt Nam.

Các chuyên gia đã trình diễn kỹ thuật can thiệp động mạch vành phức tạp bằng công nghệ khoan phá mảng xơ vữa và đặt stent dưới sự hỗ trợ của siêu âm trong lòng mạch tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI-IVUS), giúp tăng độ chính xác và tối ưu kết quả điều trị.

Đặc biệt, lần đầu tiên tại Việt Nam, thiết bị hỗ trợ tuần hoàn cơ học IVAC được ứng dụng thành công trong các ca can thiệp động mạch vành nguy cơ cao. Công nghệ này giúp duy trì huyết động ổn định cho những bệnh nhân suy tim hoặc sốc tim nặng trong suốt quá trình can thiệp, mở ra cơ hội sống cho nhiều trường hợp trước đây có tiên lượng rất xấu.

Một dấu ấn quan trọng khác là kỹ thuật thay van động mạch chủ qua đường ống thông (TAVI). Thay vì phải phẫu thuật mở lồng ngực, người bệnh có thể được thay van tim bằng đường ống thông ít xâm lấn hơn, giảm đau, rút ngắn thời gian hồi phục và phù hợp với nhiều bệnh nhân cao tuổi hoặc có nguy cơ phẫu thuật cao.

Trong lĩnh vực điều trị rối loạn nhịp tim, công nghệ triệt đốt rung nhĩ bằng xung điện trường (Pulsed Field Ablation - PFA) đang được đánh giá là bước tiến thế hệ mới. Kỹ thuật này cho phép tác động chọn lọc lên mô cơ tim, giảm nguy cơ tổn thương các cơ quan lân cận, đồng thời rút ngắn thời gian thực hiện thủ thuật so với các phương pháp sử dụng nhiệt hoặc áp lạnh truyền thống.

Các chuyên gia cũng đã cập nhật nhiều ứng dụng của trí tuệ nhân tạo trong siêu âm tim, chẩn đoán hình ảnh và xây dựng chiến lược điều trị cá thể hóa. AI đang giúp bác sĩ phân tích dữ liệu nhanh hơn, chính xác hơn và hỗ trợ đưa ra quyết định điều trị phù hợp với từng bệnh nhân…

Phòng bệnh tim mạch vẫn là chìa khóa quan trọng nhất

Dù công nghệ điều trị ngày càng hiện đại, các chuyên gia đều thống nhất rằng, phòng bệnh vẫn là giải pháp hiệu quả và bền vững nhất.

Người dân cần chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ, đo huyết áp thường xuyên, kiểm soát mỡ máu, duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường vận động thể lực, ăn uống lành mạnh, hạn chế muối, bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia. Đối với những người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rung nhĩ, việc tuân thủ điều trị có ý nghĩa quyết định trong phòng ngừa đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy tim.

Theo PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, riêng trong năm 2025, Bệnh viện đã thực hiện hơn 14.000 ca can thiệp tim mạch, trên 1.400 ca phẫu thuật tim, triển khai thành công các kỹ thuật chuyên sâu như TAVI, MitraClip, ghép tim, triệt đốt rung nhĩ bằng công nghệ xung điện trường và nhiều kỹ thuật tim mạch hiện đại khác.

Tuy nhiên, thành tựu lớn nhất không chỉ nằm ở số lượng kỹ thuật hay công trình nghiên cứu, mà nằm ở việc chuyển hóa tri thức khoa học thành giá trị thực tiễn cho người bệnh. Mọi tiến bộ khoa học cuối cùng đều phải hướng tới mục tiêu giảm tử vong, giảm biến chứng, nâng cao chất lượng sống và mang lại hạnh phúc cho người dân.

Chính vì vậy, trong chiến lược phát triển của Bệnh viện Bạch Mai, PGS Đào Xuân Cơ cho biết, Bệnh viện đặc biệt coi trọng việc xây dựng nền tảng khoa học bền vững. Tức là vừa làm chủ các công nghệ hiện đại nhất, vừa đầu tư cho nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu dịch tễ học, nghiên cứu dịch chuyển và đào tạo thế hệ nhà khoa học trẻ. Chỉ khi xây dựng được nền tảng học thuật vững chắc, chuyên ngành tim mạch Việt Nam mới có thể phát triển bền vững và đủ năng lực cạnh tranh quốc tế.

Ưu tiên phát triển lĩnh vực tim mạch tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở ở Ninh Bình

Đặc biệt, ngày 26-6 tới, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình sẽ chính thức đi vào hoạt động. Đây không chỉ là sự mở rộng quy mô bệnh viện mà còn là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa dịch vụ y tế kỹ thuật cao đến gần người dân hơn, giảm khoảng cách tiếp cận giữa các vùng miền.

Bạch Mai cơ sở Ninh Bình sẽ được xây dựng theo nguyên tắc "một Bạch Mai thống nhất", đồng bộ về chuyên môn, nhân lực, quản trị, chuyển đổi số và chất lượng dịch vụ. Trong đó, chuyên ngành tim mạch tiếp tục là một trong những lĩnh vực ưu tiên phát triển, góp phần nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe tim mạch cho nhân dân khu vực phía Nam đồng bằng sông Hồng và các tỉnh lân cận.

Với những thành tựu đang được triển khai tại Việt Nam, ngành tim mạch đang từng bước tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, mở ra cơ hội điều trị tốt hơn cho hàng triệu người bệnh và góp phần giảm gánh nặng của căn bệnh gây tử vong hàng đầu hiện nay.

Theo baochinhphu.vn