Livestream 'giải cứu' sầu riêng gây bão, nông dân Thái Lan phẫn nộ
Livestream bán sầu riêng 100 baht khiến 'nữ hoàng bán hàng' Pimrypie lỗ nặng, đồng thời phơi bày khủng hoảng dư cung và áp lực cạnh tranh của ngành nông nghiệp Thái Lan.

“Nữ hoàng bán hàng online” Pimrypie livestream bán sầu riêng giá 100 baht/quả. Ảnh: The Straits Times.
"Tôi chấp nhận lỗ hơn 10 triệu baht (khoảng 8,1 tỷ đồng) chỉ để giúp nông dân bán được hàng", Pimradaporn “Pimrypie” Benjawattanapat nói trong buổi livestream tối 29/4 - nơi cô bán sầu riêng với giá chỉ 100 baht (khoảng 80.988 đồng) mỗi quả và thu hút hơn 800.000 người xem cùng lúc.
Phát biểu tưởng như mang tính “giải cứu” ấy nhanh chóng đẩy nữ influencer vào tâm bão tranh cãi. Chiến dịch bán hơn 200.000 đơn hàng trong một đêm giúp xả lượng tồn kho giữa mùa dư cung 30%, nhưng lại làm dấy lên lo ngại về việc bóp méo mặt bằng giá, trở thành biểu tượng cho cuộc khủng hoảng sâu rộng của ngành sầu riêng Thái Lan.
Sầu riêng, loại trái cây từng được xem là “vàng xanh” của Thái Lan, nay lại trở thành phép thử cho năng lực điều hành và hoạch định chính sách của chính phủ nước này, theo The Nation.
Cú sốc thị trường
Tranh cãi bùng lên khi Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Thương mại Suphajee Suthumpun xuất hiện trong một livestream cùng “nữ hoàng bán hàng online” Pimrypie, công bố giá khuyến mãi chỉ 100 baht mỗi quả.
Ngay lập tức, nông dân tại các vùng trồng trọng điểm như Chanthaburi và Chumphon lo ngại mức giá này sẽ bị thị trường hiểu nhầm là “mặt bằng mới”, kéo giá thu mua tại vườn xuống thấp.
Bộ Thương mại sau đó giải thích đây chỉ là chương trình áp dụng cho sầu riêng loại hai, vẫn ngon nhưng không đạt chuẩn hình thức. Tuy nhiên, với chi phí sản xuất đã ở mức 70-80 baht/kg (57.000-65.000 đồng), mức giá bán lẻ như vậy gần như không để lại lợi nhuận đáng kể cho người trồng sau khi trừ chi phí vận chuyển và trung gian.

Bộ trưởng Thương mại Suphajee Suthumpun xuất hiện trong một livestream bán sầu riêng của Pimrypie. Ảnh: MOC Thailand/Facebook.
Thực tế, cuộc khủng hoảng hiện tại không đến từ một buổi livestream, mà là hệ quả tích tụ nhiều năm.
Sau giai đoạn giá cao cuối thập niên 2010, nông dân tại nhiều vùng ồ ạt mở rộng diện tích trồng sầu riêng. Đến năm 2026, diện tích sầu riêng cho thu hoạch dự kiến đạt gần 1,4 triệu rai, tăng khoảng 10% so với năm trước.
Sản lượng vì thế được dự báo chạm mốc 2 triệu tấn, tăng tới 33%. Cùng lúc, thời tiết nắng nóng kéo dài khiến chất lượng trái suy giảm. Tỷ lệ sầu riêng loại thấp tăng cao, khó xuất khẩu và phải tiêu thụ qua các kênh nội địa như livestream.
Sầu riêng Thái Lan cũng phải chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn. Năm 2025, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 3,44 tỷ USD, chiếm hơn 40% thị phần chỉ sau vài năm gia nhập. Trong khi đó, Thái Lan gần như chững lại ở mức dưới 4 tỷ USD.
Khoảng trống chiến lược
Từ vụ việc “100 baht”, nhiều ý kiến chỉ trích chính phủ đang xử lý vấn đề theo kiểu tình thế, thiếu một chiến lược dài hạn.
Các chuyên gia dẫn chứng những mô hình thành công như Hà Lan - nơi áp dụng nông nghiệp công nghệ cao để tối ưu năng suất, hay New Zealand - quốc gia đã biến kiwi thành sản phẩm thương hiệu toàn cầu thay vì chỉ là nông sản thô.
Ngược lại, sầu riêng Thái Lan vẫn chủ yếu xuất khẩu dưới dạng hàng hóa phổ thông, dễ bị tác động bởi biến động thị trường và chính sách nhập khẩu.

Dù nguồn cung sầu riêng tại Thái Lan đang tăng mạnh, phần lớn sản lượng lại rơi vào phân khúc chất lượng thấp, khó đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Ảnh: Reuters.
Bộ trưởng Suphajee cho biết chính phủ đang triển khai một chiến lược đa hướng như mở rộng tuyến logistics sang các thành phố cấp hai ở Trung Quốc, giảm phụ thuộc cửa khẩu truyền thống; đầu tư kho lạnh, chế biến sâu để kéo dài thời gian bảo quản, tăng giá trị; đào tạo nông dân bán hàng trực tuyến, giảm lệ thuộc vào thương lái.
Song song, Thái Lan cũng siết chặt kiểm soát chất lượng sau bê bối năm 2025 liên quan đến chất nhuộm công nghiệp bị phát hiện trong một số lô hàng xuất khẩu.
Hiện giá sầu riêng xuất khẩu vẫn giữ ở mức 135-150 baht/kg (110.000-120.000 đồng), nhưng giai đoạn cao điểm thu hoạch từ tháng 5-6 mới là thử thách thực sự.
Livestream 100 baht, vì thế, không chỉ là một chiến dịch bán hàng gây tranh cãi, mà còn là biểu tượng cho bài toán lớn hơn: Làm sao để nông sản Thái Lan giữ được giá trị trong một thị trường ngày càng cạnh tranh? Với hàng triệu nông dân phụ thuộc vào cây sầu riêng, điều họ chờ đợi không phải là những “khoảnh khắc viral”, mà là một chiến lược đủ bền vững để đảm bảo giá trị mùa vụ, dù có hay không có livestream.











