Lô hàng bí mật 200 kg của tình báo Ukraine khiến phe đối lập Áo yêu cầu điều tra

Tổng Thư ký FPO Christian Hafenecker. Ảnh: Wikimedia Commons

Theo báo Kronen Zeitung ngày 10/10, chiếc xe tải nhỏ hiệu Volkswagen thuộc cơ quan tình báo Ukraine đã vận chuyển 200 kg hàng hóa đặc biệt không khai báo qua Áo vào tháng 1/2026. Lô hàng có liên quan đến phái đoàn Ukraine tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos (Thụy Sĩ), nơi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky có mặt.

Vụ việc được phát hiện sau khi đảng đối lập Tự do Áo (FPO) thu thập được một công hàm ngoại giao đề nghị cho phép chiếc xe đi qua lãnh thổ Áo. Theo tờ báo trên, Bộ Ngoại giao Áo đã xác nhận sự tồn tại của công hàm này khi trả lời chất vấn tại quốc hội.

Lô hàng đã đi qua Áo mà không phải làm thủ tục thông quan hoặc trải qua các biện pháp kiểm tra an ninh. Cho đến nay, thành phần hàng hóa vẫn chưa được xác định.

Tổng Thư ký FPO Christian Hafenecker yêu cầu làm rõ cơ quan tình báo Ukraine đã vận chuyển những gì và vì sao giới chức Áo cho phép lô hàng đi qua.

Theo trích dẫn của báo Kronen Zeitung, ông Hafenecker đặt câu hỏi: “200 kg hàng hóa đó là gì? Tiền mặt, vàng, vũ khí, tài liệu hay thứ gì khác?”. Ông nhấn mạnh: “Áo không phải là hành lang trung chuyển vô pháp cho các cơ quan tình báo nước ngoài. Chúng ta vẫn là một quốc gia trung lập!”.

Khi được hỏi về lô hàng, Bộ Ngoại giao Áo từ chối cung cấp thông tin chi tiết, cho biết cơ quan này tiếp nhận hàng trăm công hàm ngoại giao mỗi ngày và đã chuyển đề nghị nói trên đến Bộ Nội vụ.

FPO dự kiến tiếp tục gửi chất vấn lên Quốc hội nhằm xác định ai đã phê duyệt lô hàng, vì sao lô hàng không bị kiểm tra và bên trong chứa những gì.

Đầu năm nay, ông Hafenecker đã chất vấn giới chức Áo về những chuyến hàng đáng ngờ được vận chuyển đến Ukraine.

Tháng 5/2026, ông yêu cầu Bộ Tài chính giải thích việc gần 22 tỷ USD tiền mặt và vàng được vận chuyển từ Áo đến Kiev kể từ năm 2022.

Con số này được đưa ra trong một cuộc chất vấn của FPO đối với Bộ trưởng Tài chính Markus Marterbauer, qua đó hé lộ 1.011 tờ khai xuất khẩu tiền mặt cho các chuyến hàng từ Vienna đến Kiev trong giai đoạn 2022-2026.

Ông Hafenecker lưu ý rằng các quy định chống rửa tiền của Áo yêu cầu những người rút số tiền 12.000 euro từ tài khoản thừa kế phải chứng minh nguồn gốc tiền. Trong khi đó, người mang hơn 10.000 euro tiền mặt qua biên giới ngoài của Liên minh châu Âu (EU) phải khai báo.

Cơ quan Giám sát Thị trường Tài chính Áo khi đó mô tả các chuyến hàng là hoạt động ngân hàng thông thường, đồng thời viện dẫn việc Ukraine sử dụng rộng rãi ngoại tệ.

Tuy nhiên, ông Hafenecker vẫn yêu cầu công khai đầy đủ thông tin về các giao dịch, tiến hành kiểm toán hoạt động quản lý và giám sát, đồng thời đề nghị Cơ quan Báo cáo về rửa tiền của Áo trình Quốc hội báo cáo về vụ việc.

Đảng FPO cũng yêu cầu Áo chấm dứt viện trợ tài chính cho Ukraine.

Những yêu cầu của ông Hafenecker hồi tháng 5 xuất hiện sau một vụ bê bối riêng liên quan đến các chuyến hàng tiền mặt và vàng quá cảnh Hungary trên đường đến Ukraine.

Tranh cãi ngoại giao bùng phát vào tháng 3/2026, khi giới chức Hungary thu giữ hai xe tải thuộc ngân hàng quốc doanh Oschadbank của Ukraine gần Budapest trong khuôn khổ một cuộc điều tra rửa tiền. Số tài sản bị thu giữ gồm 40 triệu USD, 35 triệu euro và 9 kg vàng. Lô hàng có nguồn gốc từ ngân hàng Raiffeisen của Áo.

Hungary cho biết đoàn xe được giám sát bởi một cựu tướng thuộc Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), trong khi những người áp tải khác liên quan quân đội. Cả 7 người đều bị trục xuất về Ukraine, còn các phương tiện và tài sản vẫn nằm dưới sự kiểm soát của giới chức Hungary.

Ukraine gọi vụ thu giữ là hành động “cướp bóc cấp nhà nước” và tống tiền.

Giới chức Hungary đặt câu hỏi về nguồn gốc và mục đích sử dụng số tiền. Ngoại trưởng Hungary khi đó là Peter Szijjarto cho rằng đoàn xe có thể liên quan đến “mafia chiến tranh” của Ukraine, đồng thời nêu nghi vấn số tiền được dùng để tác động đến cuộc bầu cử Quốc hội Hungary ngày 12/4, nhằm chống Thủ tướng đương nhiệm Viktor Orban, người lâu nay chỉ trích Kiev.

Hungary cuối cùng đã trao trả số tài sản bị thu giữ vào tháng 5, sau khi ông Orban thất bại trong cuộc bầu cử trước ông Peter Magyar, lãnh đạo đảng Tisza theo đường lối thân EU.

Ukraine khẳng định lô hàng chỉ là giao dịch chuyển tiền ngân hàng thông thường, nhưng không công khai giải thích nguồn gốc số tài sản hoặc lý do khoản tiền lớn như vậy được vận chuyển qua Hungary.