Lo ngại sinh viên phụ thuộc quá nhiều vào AI

Giảng viên dạy môn tiếng Anh tại trường Đại học Tây Nguyên (Đắk Lắk) đã có những chia sẻ với An ninh Thủ đô về vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy và học tiếng Anh.

Đồng thời, làm rõ những lợi ích, hạn chế và khả năng ứng dụng của AI, từ đó đề xuất các giải pháp sử dụng AI hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập tiếng Anh.

AI chỉ nên là công cụ hỗ trợ

PV- Thưa thầy, AI mang lại những lợi ích gì trong việc dạy và học tiếng Anh?

Thầy Phạm Văn Phước: AI mang lại rất nhiều lợi ích cho cả giảng viên và sinh viên. Đối với giảng viên, AI hỗ trợ thiết kế bài giảng, xây dựng bài tập, tạo đề kiểm tra, tìm kiếm tài liệu và gợi ý các hoạt động học tập phù hợp với từng trình độ.

Còn đối với sinh viên, AI đóng vai trò như một trợ giảng 24/7, giúp luyện phát âm, sửa ngữ pháp, mở rộng từ vựng, luyện viết và phản hồi ngay lập tức. Nhờ đó, việc học trở nên cá nhân hóa, linh hoạt và hiệu quả hơn.

Nếu sử dụng AI một cách thụ động, sinh viên có thể hình thành thói quen sao chép câu trả lời mà không thực sự hiểu kiến thức hoặc phát triển tư duy phản biện. (Ảnh: NVCC)

PV:- AI có giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng bài giảng?

Thầy Phạm Văn Phước: Tất nhiên là có. AI giúp giảng viên tiết kiệm đáng kể thời gian trong các công việc mang tính kỹ thuật như soạn giáo án, thiết kế câu hỏi, tạo bài tập theo nhiều mức độ, xây dựng tài liệu học tập hoặc chấm các bài kiểm tra khách quan.

Thời gian tiết kiệm được có thể dành cho việc đổi mới phương pháp giảng dạy, hỗ trợ sinh viên và tổ chức các hoạt động tương tác trên lớp.

Tuy nhiên, AI chỉ nên là công cụ hỗ trợ; Chất lượng bài giảng vẫn phụ thuộc vào chuyên môn, kinh nghiệm và khả năng sư phạm của giảng viên.

PV:- Thầy có lo ngại sinh viên phụ thuộc quá nhiều vào AI không? Vì sao?

Thầy Phạm Văn Phước: Tôi rất lo ngại khi sinh viên phụ thuộc quá nhiều vào AI. Nếu sử dụng AI một cách thụ động, sinh viên có thể hình thành thói quen sao chép câu trả lời mà không thực sự hiểu kiến thức hoặc phát triển tư duy phản biện.

Đặc biệt, trong học ngoại ngữ, việc luyện tập, mắc lỗi và tự sửa lỗi là quá trình rất quan trọng.

Nếu mọi bài tập đều do AI thực hiện, sinh viên sẽ giảm khả năng tư duy, sáng tạo và sử dụng ngôn ngữ trong các tình huống thực tế.

Vì vậy, cần hướng dẫn sinh viên sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ học tập chứ không phải thay thế việc học.

PV:- Theo thầy, những hạn chế lớn nhất khi sử dụng AI trong dạy học tiếng Anh là gì?

Thầy Phạm Văn Phước: Một số hạn chế đáng chú ý là AI đôi khi cung cấp thông tin chưa chính xác hoặc chưa phù hợp với ngữ cảnh.

AI cũng chưa thể thay thế vai trò của giảng viên trong việc hướng dẫn kỹ năng giao tiếp, xây dựng động lực học tập và phát triển năng lực tư duy của sinh viên.

Ngoài ra, các vấn đề về đạo đức học thuật, bản quyền, bảo mật dữ liệu và gian lận trong học tập cũng là những thách thức mà các cơ sở giáo dục cần quan tâm.

Nhà trường cần xây dựng chiến lược ứng dụng AI trong giáo dục một cách bài bản. (đồ họa có sự hỗ trợ của AI)

Cần xây dựng chiến lược ứng dụng AI trong giáo dục

PV:- Theo thầy, làm thế nào để sử dụng AI hiệu quả trong dạy và học tiếng Anh?

Thầy Phạm Văn Phước: AI cần được tích hợp như một công cụ hỗ trợ trong quá trình dạy và học. Giảng viên nên hướng dẫn sinh viên cách đặt câu lệnh (prompt) hiệu quả, biết kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn và đánh giá tính chính xác của nội dung do AI tạo ra.

Đồng thời, cần thiết kế các hoạt động học tập yêu cầu sinh viên phân tích, phản biện, thảo luận và vận dụng kiến thức thay vì chỉ sao chép câu trả lời từ AI.

Khi được sử dụng đúng cách, AI sẽ giúp nâng cao năng lực tự học và khả năng học tập suốt đời của người học.

PV:- Nhà trường cần làm gì để hỗ trợ giảng viên và sinh viên ứng dụng AI hiệu quả?

Thầy Phạm Văn Phước: Theo tôi, nhà trường cần xây dựng chiến lược ứng dụng AI trong giáo dục một cách bài bản.

Trước hết, cần tổ chức các khóa tập huấn cho giảng viên và sinh viên về kỹ năng sử dụng AI, đạo đức học thuật và an toàn dữ liệu.

Bên cạnh đó, nhà trường nên ban hành các hướng dẫn rõ ràng về việc sử dụng AI trong học tập, kiểm tra và nghiên cứu để đảm bảo tính minh bạch và trung thực học thuật.

Ngoài ra, việc đầu tư hạ tầng công nghệ, cung cấp tài khoản các nền tảng AI phù hợp và khuyến khích chia sẻ kinh nghiệm giữa các giảng viên sẽ góp phần thúc đẩy việc ứng dụng AI một cách hiệu quả và bền vững trong giảng dạy tiếng Anh.

Xin cảm ơn thầy Phạm Văn Phước !